Περί δεοντολογίας κι αυτορύθμισης

Την περασμένη εβδομάδα ο τηλεοπτικός σταθμός Σκάι TV διοργάνωσε μια ημερίδα με τίτλο «Δεοντολογία: Υποχρέωση ή υποκρισία;», την οποία αναμετάδωσε μέσω Διαδικτύου. Δυστυχώς δεν κατάφερα να την παρακολουθήσω γιατί πήγα για πέμπτη φορά στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής μου, προκειμένου να πάρω σειρά για την έκδοση διαβατηρίου. Με την ευκαιρία να πω ότι θεωρώ πως η καμπάνια «Φτάνει πια!» δεν είναι μόνο δικαιολογημένη, είναι κι επιτακτική. Από τα ρεπορτάζ του σταθμού αλλά και κάποιων εφημερίδων σχημάτισα μια εικόνα του τι ειπώθηκε στην εν λόγω ημερίδα, αλλά μετά, περισσότερο με απασχόλησε η άποψη του κυρίου Αλέξη Παπαχελά.

Τί είπε ο γνωστός δημοσιογράφος; Μα αυτό που βρίσκεται στη σκέψη όλων τελευταία. «Ο Αλέξης Παπαχελάς» γράφει στην Ελευθεροτυπία ο Σωτήρης Μανιάτης, «ξεκαθάρισε ότι δεν πιστεύει πως μπορεί το κράτος να παίξει σημαντικό ρόλο σε τέτοια ζητήματα και επέμεινε ότι χρειάζεται αυτορύθμιση και αυτοδέσμευση, από τους ιδιοκτήτες των μέσων ενημέρωσης, τα σωματεία, και τους δημοσιογράφους». Τα λόγια του αυτά θα πρέπει να συνάντησαν την γενική αποδοχή του ακροατηρίου, μιας και το κράτος έχει ταυτιστεί πλέον μ’ ένα άχρηστο κι ενοχλητικό φάντασμα που κοιτάζει πως να μάς φορολογήσει, να μας ελέγξει, να μας καταπιέσει. Δε μπορώ να ισχυριστώ ότι δεν είναι έτσι. Το ελληνικό κράτος έχει πολύ σοβαρή παθογένεια, σε σημείο που, για να θυμηθούμε τα διαβατήρια, φτάνει ως και στο σαδισμό. Αναφορικά με τη δημοσιογραφική δεοντολογία όμως, είναι υποκριτικό κι άστοχο να λέμε ότι το κράτος δε μπορεί να βοηθήσει, αφού ήδη αποδεχόμαστε μια σειρά νόμων που προστατεύουν τόσο την ανθρώπινη προσωπικότητα όσο και τον Τύπο. Αν εγείρονται νέα ζητήματα, απ’ την εμφάνιση νέων μορφών δημοσιογραφίας όπως αυτής του ιστολογείν ή αλλιώς blogging, πρέπει να εμπλουτίσουμε τη νομοθεσία μας κι όχι να εγκαταλείψουμε ακόμα και τα παλιά άρθρα. Μ΄αυτή την έννοια συνειδητοποιεί κανείς ότι οι εκκλήσεις για αυτορύθμιση δεν εξυπηρετούν παρά τη μιντιακή ελίτ, η οποία βέβαια δε μπορεί να δεσμευτεί απέναντι σε κανέναν παρά μόνο στους εκάστοτε ιδιοκτήτες και βεβαίως στην αγορά, της οποίας αποτελεί συνδιαμορφωτής. Επιπλέον δεν υπάρχει κανένας λόγος να επαναλαμβάνεται η προτροπή για αυτορύθμιση, αφού αυτή ήδη ισχύει. Ποιός διαφωνεί με το ότι σήμερα ζούμε τα αποτελέσματα της αυτορύθμισης, κι όχι της εκτεταμένης κρατικής παρεμβατικότητας; Ποιός παίρνει στα σοβαρά το ΕΣΡ; Ποιόν αποτρέπουν τα πρόστιμά του; Ομοίως, κανείς δεν πτοείται απ’ τους παράγοντες της αυτορύθμισης. Ποιόν ενοχλούν οι ποινές της ΕΣΗΕΑ; Ας είμαστε σοβαροί. Αν λειτουργούσε η αυτορύθμιση (κι όχι ο νόμος του καρτέλ) δε θα υπήρχαν στο περίπτερο εφημερίδες με πορνοταινίες. Δε θα υπήρχε επιπλέον, γκρίζα διαφήμιση, ούτε δημοσιογράφοι σε διαφημίσεις, ούτε δώρα στον κυριακάτικο Τύπο, ούτε συναλλαγές κ.λπ. Η αυτορύθμιση και η αυτοδέσμευση είναι το άλλοθι για να μην αλλάξει τίποτα, για να συνεχιστεί το ίδιο status quo. Βέβαια, οι δεοντολογικοί κώδικες χρειάζονται, κι είναι πρός το συμφέρον της κοινωνίας και των πολιτών να υπάρχει επαγγελματική υπευθυνότητα από κάθε κλάδο. Δυστυχώς όμως αν δεν υπάρχει έλεγχος απ’ τους ίδιους τους πολίτες, όπως ισχύει με όλα τα βιομηχανικά προϊόντα, οι εκτροπές είναι σίγουρες. Τα ιστολόγια μπορούν να είναι ένα λαϊκό μέσο ελέγχου των παραδοσιακών Μέσων κι ίσως μια ευκαιρία παραγωγής πιο δημοκρατικών κι υγειών μοντέλων.

Posted In:

2 Comments

  1. Καλησπέρα Φάνη!
    Διάβασα το κείμενο του BBC σήμερα στο Μετρό, προς το κέντρο. Εκτός του ζητήματος της αυτορύθμισης θίγεται κι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, εκείνο της δημιουργίας ιστολογίων από γυναίκες. Στην Ελλάδα βέβαια, αυτά τα θέματα είναι γραφικά για τα ΜΜΕ. Τη Δευτέρα με κάλεσαν στη δημόσια τηλεόραση και η πιο βαθιά ερώτηση που μου έκαναν ήταν πόσους έλληνες μπλόγκερ μετράμε… Θα επανέλθω σ’ αυτό με ποστ, γιατί είδα εκεί και κάτι που είναι για γέλια και για κλάματα. Τώρα, αναφορικά με το αξιέπαινο της προσπάθειας δε μπορώ να πω κάτι. Για να το λες εσύ που γνωρίζεις καλύτερα από νομικά κείμενα (αλήθεια, το πήρες εκείνο το πτυχίο;), κάτι θα ξέρεις. Πάντως έχω ενστάσεις ως προς τη διατύπωση, αλλά και την ουσία. Νομίζω ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια μπορεί να γίνει ένας σοβαρός κορμός πάνω στον οποίο θα γίνει μια συζήτηση.

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s