Ελέγχοντας την πέμπτη εξουσία

Με αφορμή την κινητοποίηση που ξεκινά ο emporas για τη διαφήμιση του Smokeless Chip Card στην ΕΤ1 και ΕΤ3.

Η διαφήμιση είναι εδώ και καιρό η πέμπτη εξουσία καθώς ανεμπόδιστα υποκαθιστά κι ελέγχει την τέταρτη εξουσία, δηλαδή τον Τύπο, κατορθώνοντας όχι μόνο να τον χρηματοδοτεί, αλλά και να του υπαγορεύει εν πολλοίς το περιεχόμενο.

Σαν αποτέλεσμα, αντί ο Τύπος να ελέγχει την εξουσία της διαφήμισης και των διαφημιζόμενων επιχειρήσεων, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Η διαφήμιση λειτουργεί ως μέσο ελέγχου του περιεχομένου του Τύπου, κοινώς φιλτράρει το «τί λέγεται» και «τί δε λέγεται» στα Μέσα. Η διαφήμιση, ο διαφημιστικός προϋπολογισμός, η διαφημιστική πίτα, λειτουργεί ως ο χρήσιμος «διαμεσολαβητής». Αν για παράδειγμα, μια επιχείρηση απολαμβάνει ασυλία απ’ τα Μέσα, αυτό συμβαίνει γιατί τα ελέγχει μέσω της διαφήμισης, πληρώνοντας διαφημιστικό χώρο. Πελάτης των Μέσων Ενημέρωσης δεν είναι ο καταναλωτής αλλά οι διαφημιστικές εταιρείες και οι διαφημιζόμενοι. Το συμφέρον των Μέσων είναι να ευχαριστούν τους χρηματοδότες τους, κι οι τελευταίοι το γνωρίζουν καλά.

Μην μας κάνει εντύπωση λοιπόν που πολλές φίρμες βρίσκονται στο απυρόβλητο της κριτικής. Η ίδια η κριτική της διαφήμισης είναι αποκλεισμένη απ’ τα Μέσα: μπορεί κανείς να γράψει ό,τι θέλει για πρόσωπα, για θεσμούς, για πολιτικούς ή επισκόπους, αλλά για τη διαφήμιση τίποτα. Ο Τύπος αποδεδειγμένα έχει παρεκκλίνει απ’ το καθήκον του. Δεν ελέγχει την κρατική ή επιχειρηματική εξουσία, αφού και οι δύο τον συντηρούν με διαφήμιση.

Επιπλέον, οι κρατικές, ανεξάρτητες αρχές, φαίνεται να μην είναι πολύ ανεξάρτητες, αφού κι αυτές βρίσκονται εναγκαλισμένες στο εμπορικό σύμπλεγμα διαφήμισης, Τύπου, επιχειρήσεων.

Ο μόνος αρμόδιος φορέας που εντέλεται να ελέγχει τη διαφήμιση είναι στα χέρια των άμεσα εμπλεκόμενων, ήτοι των διαφημιζόμενων, των διαφημιστών και του Τύπου, επικαλούμενος την περιβόητη αυτορύθμιση, τον αυτοέλεγχο και την αυτοδέσμευση. Οι αποδέκτες τώρα των διαφημιστικών μηνυμάτων, οι καταναλωτές, απέχουν απ’ τις διαδικασίες, και δεν εκπροσωπούνται στα όργανα που κρίνουν τις επισφαλείς διαφημίσεις ή τους επισφαλείς διαφημιστικούς μηχανισμούς. Οι μόνες λύσεις που έχουν στα χέρια τους οι καταναλωτές είναι η νομική οδός και η προσφυγή στα όργανα των διαφημιστών, δηλαδή οι καταγγελίες.

Το Διαδίκτυο ωστόσο, και ιδιώς τα ιστολόγια, με την ελεύθερη προσβασιμότητα και τον αδιαμεσολάβητο χαρακτήρα τους, προσφέρονται για μια πιο άμεση και μαζική διαμαρτυρία ενάντια στην αυθαιρεσία της διαφήμισης και των διαφημιζόμενων.

Η ατζέντα ανοίγει. Ο καταναλωτής συναντά τον πολίτη και προωθεί μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες τον έλεγχο της πέμπτης εξουσίας.

Ευκαιρία (αυγουστιάτικη) λοιπόν:

Να τελειώνουμε με τη διαφήμιση του «Smokeless Chip Card» και να αποσύρει η ΕΡΤ τη διαφήμιση (η οποία έχει απαγορευθεί ήδη στη Μεγάλη Βρετανία απ’ τα αρμόδια όργανα), να συνεδριάσει εκτάκτως το ΣΕΕ και να καταδικάσει άμεσα τη διαφήμιση, και τέλος, να υπάρξει γραπτή διαβεβαίωση ότι το σποτ δε θα ξαναπαιχτεί και να δοθεί μια δημόσια εξήγηση απ’ τους υπεύθυνους των καναλιών, της διαφημιστικής εταιρείας, καθώς και της επιχείρησης που εμπορεύεται το προϊόν.

3 Comments

  1. Μανώλη σε ευχαριστώ για την δημοσιότητα που προσέφερες. Θα σας κρατάω ενήμερους σχετικά με τα αποτελέσματα.

  2. Θα συνεισφέρω στους προβληματισμούς αλλάζοντας λίγο την ροτα των σκέψεων και θα εστιαστώ, περιληπτικά στο ατομοκεντρικό στοιχείο της ανάλυσης περι blogs. Αφορμή το σχόλιο του Μίμη Ανδρουλάκη, πριν ενα μήνα περίπου, σχετικά με τον Διπλό Ανθρωπο, τον blogger. Σχεδον συμφωνώ και προσθέτω οτι συνανταμε και κοινωνική διπροσωπία, μαζική ευκαιρία καθρεφτίσματος Αλλων ατομικών εικόνων που παράγουν μια Αλλη κοινότητα, άθροισμα ενδόμυχων σκέψεων και θέσεων,μή καταναγκαστικών,αλά έντονα ιδεοληπτικών, για κάποιους. Ξέρετε, οι νευρώσεις ωθούν σε εξωτερίκευση, και το βιβλίο του κ. Ανδριωτάκη,έχει πετύχει να ακουμπήσει το νόημα της υποκειμενικής ερμηνείας που δίνει ο καθένας μας στα γεγονότα( ειδήσεις) μέασ απο το πρίσμα του μικρόκοσμου του(δωμάτιο)

  3. Σχετικά με την σχέση διαφήμισης/τύπου/ νέων μέσων, Ο emporas ευστοχα συνδεει την προσβασιμότητα,καθολική δυνατότητα και ευχέρεια, με την ατομική -ορθολογική δυνατότητα διαμαρτυρίας και παρέμβασης. Θα γνωρίζετε όλοι υποθέτω το περίφημο πρόβλημα των Τζαμπατζήδων, απο την Οικονομική θεωρία Συμπεριφοράς απένταντι στα Δημόσια αγαθά(παρ’ολο που όλοι είναι διατεθειμένοι να διαμαρτυρηθούν, η κυρίαρχη ατομική στρατηγική είναι η αποχή, η λογική του τζαμπατζή χρήστη έναντι της κοινής λογικής του προβλήματος. Με όρους θεωρίας παιγνίων,χρειάζεται κρατική εποπτεία και παρέμβαση). Ο Διαφημιστής ,έχει μια κυρίαρχη στρατηγική : να σε κρατά στο σκοτάδι.Τις διαφημίσεις τις χαίρονται και αυτοί που δεν πείθονται και αυτοί που πέιθονται.Οι πρώτοι δεν έχουν όφελος να αντιταχθούν στην λογική της διαφήμισης, οι δεύτεροι δεν έχουν γνώση για αυτό.Το ίδιο ισχύει και για τις Ειδήσεις: Το δημόσιο αγοθό της Ορθής Πληροφορίας, δεν παρέχεται τελικά ισομερώς ,σχεδόν δεν εμφανίζεται( αυτά είναι διλήμματα της Οικονομικής Φιλοσοφίας, που βασίζονται σε θεωρίες Hobbes,Rawls,Smith και αποτελούν διαπραγματευτικά κοινωνικά πάιγνια, που ελάχιστα ακουμπούν την περίφημη ισορροπία Νash, ωστε να είχαν μια συμμετρική λύση)

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s