Δημόσια τηλεόραση χωρίς διαφημίσεις

Σήμερα δεν απεργούν μόνο οι έλληνες δημοσιογράφοι. Οι γάλλοι δημοσιογράφοι της δημόσιας τηλεόρασης απεργούν για ένα εντελώς διαφορετικό λόγο. Εκείνοι δεν ανησυχούν για το ασφαλιστικό τους, αλλά για την αιφνιδιαστική απόφαση του προέδρου Νικολά Σαρκοζί, να απαγορεύσει απ’ την 1η Ιανουαρίου 2009 τη διαφήμιση στα κρατικά κανάλια. Ειρήσθω εν παρόδω, το μέτρο αυτό ήταν ένα «ουτοπικό» όνειρο του γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος (PS), το οποίο σύμφωνα με τη Le Monde, επιχειρήθηκε δύο φορές ανεπιτυχώς να υιοθετηθεί όταν ακόμα οι σοσιαλιστές βρίσκονταν στην εξουσία.

Οι πρώτες αντιδράσεις για το μέτρο έρχονται απ’ τους εργαζόμενους, αλλά κι απ’ την αντιπολίτευση, δηλαδή τους σοσιαλιστές, οι οποίοι πιστεύουν ότι η απαγόρευση της διαφήμισης στα κρατικά Μέσα, ευνοεί τελικά τα ιδιωτικά κανάλια, και ειδικότερα τον φίλο του Σαρκοζί, και ιδιοκτήτη του δημοφιλούς καναλιού TF1, Martin Bouygues. Τα 800 εκ. € που θα χάσει η δημόσια τηλεόραση, θα καλυφθούν από νέους φόρους που θα επιβληθούν στην κινητή τηλεφωνία και στις συνδέσεις του Διαδικτύου. Δεδομένου ότι ο Bouygues είναι ιδιοκτήτης και μιας μεγάλης εταιρείας τηλεπικοινωνιών, θα έχει και κάποιες απώλειες, σαρκάζουν οι αντίπαλοι του Σαρκοζί.

Ωστόσο το μέτρο παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Στη Γαλλία, κι όχι μόνο βέβαια, η διαφήμιση έχει αναδειχθεί σε πέμπτη εξουσία. Διαφημιστές και διαφημιζόμενοι καταλήγουν να υπαγορεύουν το περιεχόμενο των Μέσων, σε βαθμό που είναι πολύ δύσκολο πια για κάποιον ανυποψίαστο να ξεχωρίσει τί απ’ αυτό που βλέπει στην τηλεόραση είναι είδηση και τί διαφήμιση. Ο περιορισμός της διαφήμισης απ’ τα κρατικά Μέσα, έχει αναμφίβολα οφέλη, ως προς την ανεξαρτησία του περιεχομένου από εμπορικές υποβολές. Όμως είναι γνωστό ότι τα κρατικά Μέσα είναι ευάλωτα σε άλλου είδους υποβολών, πιο πολιτικών σ’ αυτή την περίπτωση. Το αγγλικό BBC είναι ένα παράδειγμα δημόσιου Μέσου που έχει επιδείξει κατά καιρούς μεγάλες νίκες σ’ αυτό τον τομέα, αλλά ο κανόνας, για τα κρατικά Μέσα του πλανήτη, είναι να ακολουθούν άλλοτε περισσότερο κι άλλοτε λιγότερο πιστά τις κυβερνητικές γραμμές.

Η απαγκίστρωση των δημόσιων Μέσων απ’ τη διαφήμιση τα καθιστά τουλάχιστον ανεξάρτητα απ’ την τυραννία της «αγοράς» και της διαφημιστικής ιδεολογίας. Μ’ αυτή την έννοια, δε θα αποφασίζει πια η λεγόμενη αγορά, ή ακριβέστερα οι διαφημιστές και οι διαφημιζόμενοι, αν μια εκπομπή θα εγκριθεί ή θα απορριφθεί. Οι συντακτικές ομάδες, οι δημοσιογράφοι, οι δημιουργοί και οι διευθυντές θα αποκτήσουν ξανά τον έλεγχο του περιεχομένου, κάτι που δεν είναι απαραίτητα δυσοίωνο, αν βέβαια συνοδευτεί από πολυφωνικές λογικές και ανοίγματα στην κοινωνία. Η δημόσια τηλεόραση, ως δημόσιο αγαθό, μιας και χρηματοδοτείται απευθείας απ’ τους πολίτες, δεν έχει κανέναν λόγο να αποτελεί όχημα για την προώθηση προϊόντων. Η δημόσια τηλεόραση οφείλει να επιβεβαιώνει το δημόσιο χαρακτήρα της, παρέχοντας βήμα διαλόγου στους πολίτες, εκπαιδεύοντας, ενημερώνοντας, ψυχαγωγώντας.

Όπως και να ‘χει η «έξωση» της διαφήμισης απ’ τα κρατικά Μέσα είναι ένα δίκαιο μέτρο που θα μπορούσε κάλλιστα να υιοθετηθεί και στην Ελλάδα.

6 Comments

  1. Πολύ ενδιαφέρον το σχόλιο σου Μανώλη,

    όλοι δεν μπορούμε παρά να συμφωνούμε με την ιδέα της δημόσιας τηλεόρασης χωρίς διαφημίσεις. Όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται περί πολιτικού τακτικισμού του Σαρκοζύ με σκοπό την αποδυνάμωση της δημόσιας τηλεόρασης και κυρίως του τρίτου καναλιού του οποίου οι δημοσιογράφοι κρίνονται απείθαρχοι ως προς την πολιτική εξουσία.

    Το σενάριο που προδιαγράφεται είναι η σταδιακή πτώση της τηλεθέασης της δημόσιας τηλεόρασης ελλείψη πόρων για αγορά δελεαστικών προγραμμάτων με απότερο στόχο την ιδιωτικοποίηση. Ήδη από την ανακοίνωση του Σαρκοζύ και μετά η πτώση των διαδημιστικών εσόδων της δημόσιας τηλεόρασης φτάνει το 50%.

    Οι υποσχέσεις για αλλα έσοδα που θα αντικαταστήσουν τις διαφημίσεις (φόροι κτλ.) προς το παρόν είναι μόνο θεωρητικές, καμία συγκερκιμένη απόφαση δεν έχει παρθεί. Η όλη κατάσταση είναι βέβαια δώρο προς τους ανθρώπους του προέδρου και ιδιοκτήτες των μεγαλύτερων ιδιωτικών ΜΜΕ, όχι μόνο ο Bouygues, αλλά και τους Lagardère, Bolloré και Dassault.

    Η ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι εμπνεσυστής της ιδέας είναι ο Georges-Marc Benamou, δημοσιογράφος και βιογράφος του Μιτεράν, ο οποίος βέβαια πλέον δουλέυει για τον Σαρκοζύ…

  2. Νίκο, διάβασα τη σχετική αρθρογραφία και ο αντίλογος είναι πράγματι πειστικός. Ωστόσο βασίζεται σε εικασίες. Έχεις δίκιο σχετικά με το τρίτο κανάλι, καθώς και με το κυριότερο, την πρόθεση δηλαδή ιδιωτικοποίησης των δημόσιων καναλιών. Μ¨εχρι αυτή τη στιγμή όμως το μόνο που έχει εκφραστεί είναι η επιθυμία του να κάνει έναν οργανισμό σε στυλ BBC. Αυτό διάβασα ότι είπε. Πουθενά δεν τον είδα να λέει ότι πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης. Έχουν δίκιο να φοβούνται κάτι τέτοιο οι αντίπαλοί του, και όλοι μας, αλλά καλό είναι να μιλάμε πάνω σε στέρεες βάσεις και αποφάσεις. Επίσης, έχεις δίκιο περί των δυνατών εκδοτών, εμπόρων όπλων, και φίλων του Σαρκοζί.
    Πάντως, αν οι πόροι όντως βρεθούν από φόρους, και δεν αφήσουν τα δημόσια Μέσα να μαραζώσουν οικονομικά, θα μιλάμε για μια ελπίδα. Δεν έχω αυταπάτες, ο Σαρκοζί είναι υπέρμαχος της ελεύθερης αγοράς. Είναι έξυπνος όμως και βλέπει ότι κάποια δημόσια αγαθά θα πρέπει να προστατευθούν. Δεν είναι τυχαία η επίκληση του BBC.
    Θέλω να πω ότι ο τακτικισμός του πιθανώς να οφείλεται εκεί: στον αιφνιδιασμό των σοσιαλιστών που μάχονται υπέρ ενός πιο κοινωνικού κράτους, με αξιόλογα δημόσια αγαθά. Εντωμεταξύ το ξαναμοίρασμα της διαφημιστικής πίτας μπορεί να προκαλέσει κι άλλα, πιο αναπάντεχα αποτελέσματα, απ’ τα βέβαια κέρδη των φίλων του προέδρου. Εσύ που ζεις στη Γαλλία έχεις περισσότερα να μας πεις γι’ αυτό.

  3. Συμφωνώ με όσα εκφράζεις. Νομίζω πως το σχόλιό σου για το Κουτί της Πανδώρας του Βαξεβάνη είχε πολύ καθαρή και αντικειμενική ματιά. Παρακολουθώ τον Βαξεβάνη χρόνια από τις αποστολές του ακόμη σε πολέμους, αλλά και τη συγγραφική του δραστηριότητα. Μακάρι να μπορούσαμε να έχουμε μια τέτοια τηλεόραση

  4. «Άλλε» μήπως είσαι ο ίδιος; (Αστειεύομαι). Ομολογώ ότι δεν έχω διαβάσει τα βιβλία του, αλλά ούτε κι έχω παρακολυθήσει την πορεία του. Η συγκεκριμένη εκπομπή του ωστόσο έχει ενδιαφέρον. Αν και ένα κομμάτι για την κοκαϊνη που είχα δει κάποια στιγμή φέτος το βρήκα πολύ λαϊκίστικο.

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s