Επιτέλους, διάλογος για τα blog στην ελληνική τηλεόραση

Χθες, 7 Μαίου 2008, συμμετείχα στο πάνελ της ζωντανής εκπομπής «Ανιχνεύσεις» του κ. Πάνου Σαββίδη στην ΕΤ3, με θέμα τα blog. Ομολογώ ότι ήταν η πρώτη φορά, απ’ όλες τις συμμετοχές μου σε τηλεοπτική συζήτηση, που ένιωσα ότι γίνεται διάλογος για τα ιστολόγια, για τα χαρακτηριστικά τους, τις προοπτικές και τα προβλήματά τους. Αξίζουν συγχαρητήρια στον κ. Σαββίδη, στους συνεργάτες του, αλλά και στους ομιλητές του πάνελ, για την ψύχραιμη και ολοκληρωμένη ανάλυση του φαινομένου. Αναφορικά με την ουσία της συζήτησης, αισθάνομαι την ανάγκη να κάνω μια διευκρίνηση ή μάλλον να εξηγήσω λίγο καλύτερα την άποψή μου. Στην εκπομπή υποστήριξα ότι όπως τα ιστολόγια είναι ένα μέσο εκδημοκρατισμού των Media και πιθανά της κοινωνίας, μπορούν κάλλιστα να είναι κι ένα μέσο εκφασισμού τους. Η τεχνολογία είναι ουδέτερη, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ποικιλότροπα. Αν εμείς είμαστε αισιόδοξοι και πιστεύουμε ότι μαγικά οι άνθρωποι, εν προκειμένω οι χρήστες, θα επιλέξουν μια ιδανική χρήση των blog, αυτό δε σημαίνει ότι θα γίνει κιόλας. Επιπλέον, για τον καθένα μπορεί η ιδανική χρήση να είναι πολύ διαφορετική. Επικαλούμενοι διαρκώς τον εκδημοκρατισμό των Μέσων και της κοινωνίας είναι σαν να επαναλαμβάνουμε μια θεολογικής έμπνευσης βεβαιότητα ότι στο τέλος θα επικρατήσει «το καλό». Εδώ φυσικά δεν έχουμε να κάνουμε με μια μάχη του καλού με το κακό. Είναι πιθανό, κάποια χρήση που σήμερα φαντάζει ιδανική, δημοκρατική, αύριο να αποδειχθεί ότι ήταν ένα βήμα προς μια ολοκληρωτική λύση. Θα ήταν καλύτερο λοιπόν να αναφερόμαστε στον εκδημοκρατισμό των Μέσων, ως δυνητική συνέπεια της τεχνολογίας, ως μια υπόσχεση όπως είπα χθες, κι όχι ως υπαρκτή πραγματικότητα ή βέβαιο μέλλον.

Κατά τη γνώμη μου ο εκφασισμός των Μέσων είναι μια απ’ τις κυρίαρχες τάσεις στα Παραδοσιακά Μέσα σήμερα. Τόσο στον τρόπο λειτουργίας τους όσο και στο περιεχόμενό τους, τα Παραδοσιακά Μέσα εμφανίζουν σημάδια αλλεργίας στη Δημοκρατία. Εφόσον είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή αυτά τα ίδια Μέσα, και πιο συγκεκριμένα οι ιδιοκτησίες τους, θα μπουν πιο δυναμικά στη διαδικτυακή αγορά, συμπεραίνουμε εύκολα, ότι τις ιδιαίτερες τάσεις τους θα κοιτάξουν να τις μεταφέρουν εντός του Διαδικτύου. Πρόσφατα διάβαζα ένα άρθρο στο The New Scientist που ανέφερε ότι πρόκειται «να μπει λουκέτο στην παιδική χαρά». Η περίοδος της ανέμελης κι ελεύθερης έκφρασης στα ιστολόγια τελειώνει, λέει η αρθρογράφος του περιοδικού, και μια νέα εποχή, ρυθμίσεων, ελέγχου και φιλτραρίσματος της πληροφορίας ξεκινά. Είναι άραγε τυχαίο που αυτό συμβαίνει τη στιγμή της τεράστιας διόγκωσης της μπλογκόσφαιρας; Θυμηθείτε απλά το ραδιόφωνο.

Αυτό που ισχυρίζομαι είναι ότι τώρα είναι μια απ’ τις λίγες, τις σπάνιες ευκαιρίες στην ιστορία των Μέσων, όπου το πεδίο είναι ακόμα ανοιχτό κι εν πολλοίς αδιαμόρφωτο. Τα επιχειρηματικά μοντέλα που θα στηρίξουν τους μπλόγκερ δεν είναι ακόμα παγιωμένα –τώρα ανιχνεύονται. Αν αυτά τα μοντέλα υποστηρίξουν πιο δημοκρατικές δομές, δεν είναι γιατί θα τους το επιβάλλει η ίδια η τεχνολογία, αλλά γιατί θα το επιλέξουν οι ίδιοι οι μπλόγκερ κι εκείνοι που πιθανά θα τους χρηματοδοτούν. Αν οι μπλόγκερ, ή έστω κάποιοι μπλόγκερ, επιλέξουν να υπηρετήσουν το παλιό, το κλασικό μοντέλο των παραδοσιακών Μέσων, ζώντας απ’ τη διαφήμιση, θα έχουν τους περιορισμούς, αλλά και τις ευκαιρίες, την ευελιξία ίσως, που απορρέει απ’ την εισροή διαφημιστικών εσόδων. Ωστόσο, ακόμα τα πράγματα είναι ρευστά. Όπως όλα δείχνουν τα παραδοσιακά Μέσα και οι μεγαλοϊδιοκτησίες τους θα επιχειρήσουν να επιβάλουν τα μοντέλα που εκείνα επιθυμούν στο Διαδίκτυο. Το τί θα κάνουν οι πολίτες και οι μπλόγκερ δεν είναι απόλυτα προβλέψιμο, αλλά νομίζω ότι μπορεί κάποιος να το υποψιαστεί. Όταν μια πολυθενική επιχείρηση αρχίζει να μοιράζει προϊόντα και χρήματα σε πολίτες για να γράψουν στα ιστολόγιά τους, καταλαβαίνουμε ότι οι αντιστάσεις πέφτουν και η αξία της ανεξαρτησίας πάει περίπατο.

Γι’ αυτό επιμένω στην παιδεία, στην ενημέρωση, στη δημιουργία Νέων Παραδειγμάτων, στον ανοιχτό διάλογο.

7 Comments

  1. Δυστυχως δεν προλαβα να δω την εκπομπη…
    Εχοντας δει ομως αλλες και εχοντας ακουσει καποιες προσπαθειες για συζητηση αναφορικα με τα blogs στα ραδιοφωνα,παρατηρω οτι οι περισσοτεροι δημοσιογραφοι καλουν θεωρητικους να μιλησουν για τα Blogs…και οχι bloggers…

  2. Κατανοώ την καχυποψία του καθενός με τα πάνελ και τις εκπομπές της ελληνικής τηλεόρασης, αλλά ευτυχώς υπάρχουν και εξαιρέσεις.

    @πρεζα tv δε συμφωνώ. Στα Μέσα έχουν παρουσιαστεί αρκετοί blogger.

  3. Δυστυχώς ούτε εγώ είδα την εκπομπή αλλα θα διαφωνίσω Μανώλη μαζί σου, αν και ποστάρω πρώτη φορά στο blog σου. Η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη, απεναντίας ακαδημαϊκοί και όχι μόνο τονίζουν τον κοινωνικό χαρακτήρα αυτής. Έπειτα η κύρια δράση μας στο διαδίκτυο είναι διαδραστική, δε νομίζω ότι μπορεί να συγκριθεί με παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας. Και μην ξεχνάς ότι το διαδίκτυο είμαστε εμείς, εμείς το αναπτύσσουμε με τις δικές μας αντιλήψεις και ιδέες, είμαστε καταναλωτές αλλά και παραγωγοί. Ακόμη και αν εφαρμοστούν παραδοσιακά μοντέλα το μέσο είναι δυναμικό γιατί η δύναμη είμαστε εμείς.

  4. Ο κοινωνικός της χαρακτήρας είναι δεδομένος, όπως και ο οικονομικός, ο πολιτικός, ο πολιτισμικός, ο ψυχολογικός και πάει λέγοντας. Όταν λέω ότι είναι ουδέτερη εννοώ το προφανές: με την τεχνολογία μπορείς να βοηθήσεις την κοινωνία, αλλά μπορείς και να την καταστρέψεις.

    Το ότι το Διαδίκτυο είναι οι χρήστες του, το υποστηρίζω κι εγώ. Η δυναμική όμως αυτή που περιγράφεις, δεν είναι a priori στην κατεύθυνση που επιθυμείς εσύ ή εγώ. Γι’ αυτό καθένας με τη στάση του εδώ, έχει και κάποια ευθύνη για το Μέσο και τη χρήση του.

  5. ο Σαββίδης κάνει καλές εκπομπές υπό την έννοια ότι δίνει χρόνο για ανάπτυξη επιχειρημάτων. όποιος αντέχει και δε θέλει μασημένη τροφή στα γρήγορα μπορεί να παρακολουθήσει

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s