Η φετινή χρονιά ήταν πολύ σημαντική για ‘μένα. Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά μου «Το δεξί χέρι» (Εκδόσεις Μεταίχμιο), και δημοσιεύθηκαν μερικά σημαντικά άρθρα μου στην Καθημερινή. Παρέδωσα σεμινάρια, έκανα διαλέξεις, κι ολοκλήρωσα μια μετάφραση ενός βιβλίου για την τεχνολογία που θα κυκλοφορήσει εντός του 2020. 

Αναγνωστικά, η χρονιά ήταν αφιερωμένη κυρίως σε βιβλία που σχετίζονταν με την ερευνητική και τη δημοσιογραφική μου εργασία. Φυσικά, έκανα κι επιλογές που δε συνδέονταν άμεσα με τα ενδιαφέροντά μου, κι επιβραβεύθηκα με την οικεία απόλαυση που προσφέρουν τα ωραία κείμενα. Σημειώνω ότι η σειρά παρουσίασής τους δεν είναι αξιολογική. 

  1. Η θεραπεία των αναμνήσεων, Χρήστος Αστερίου, Πόλις

«Δεν είναι τρομερό; Πασχίζουμε να μπούμε στη ζωή, να μάθουμε πώς γινόμαστε άνθρωποι, ύστερα μεσολαβεί ένα φωτεινό μεσοδιάστημα με καλές και κακές στιγμές, μετά πασχίζουμε ξανά πριν από την έξοδο. Μια ατέλειωτη, συνεχής προσπάθεια». Ένα ακόμα πανέμορφο βιβλίο του Αστερίου και αξίζει να διαβάσει κάθε (πιστός κι όχι τόσο πιστός) αγαπητικός της λογοτεχνίας. Το απόλαυσα, με συγκίνησε, με ταξίδεψε, και με εντυπωσίασε με τη γλώσσα, το ύφος, τη δομή, τους χαρακτήρες, τα θέματά του. Ο Αστερίου είναι ένας απ’ τους πολύ πολύ αγαπημένους μου σύγχρονους έλληνες συγγραφείς. Για όποιον ενδιαφέρεται, το προηγούμενο βιβλίο του «Ίσλα Μπόα» (Εκδόσεις Πόλις) είναι εξίσου ενδιαφέρον. 

  1. Είμαι όσα έχω ξεχάσει, Ηλίας Μαγκλίνης, Μεταίχμιο

Όταν διαβάζω τα λόγια ενός γιου που ‘χει χάσει τον πατέρα του, έχω πάντα τις κεραίες μου τεντωμένες. Ίσως ψάχνω να βρω απαντήσεις για τη δική μου απώλεια. Η αλήθεια είναι ότι η αφήγηση του Μαγκλίνη με συγκίνησε και με συνεπήρε γιατί είναι γενναία, γιατί μιλά με ειλικρίνεια κι ισορροπεί ωραία ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό, ανάμεσα στο συναισθηματικό και το εγκεφαλικό. Το βιβλίο του είναι ένα πολύ δυνατό και δημιουργικό αυτοβιογραφικό ντοκιμαντέρ που μιλά για τον πατέρα, για την Ιστορία, την Ελλάδα, την ενηλικίωση, τη μνήμη, τα μόνιμα ανεπούλωτα τραύματα. Θα το χαρακτήριζα ένα ώριμο βιβλίο, ή καλύτερα, μια ανεπίδοτη επιστολή αγάπης ενός γιου προς τον νεκρό πατέρα του. Για όποιον ενδιαφέρεται το βιβλίο του «Η ανάκριση» (θα επανακυκλοφορήσει το 2020 απ’ το Μεταίχμιο) είναι εξίσου ενδιαφέρον.

  1. Μέση Αγγλία, Τζόναθαν Κόου, μτφρ. Άλκηστις Τριμπέρη, Πόλις

Η «Μέση Αγγλία» του Τζόναθαν Κόου είναι ένα μυθιστόρημα που αποτυπώνει ευκρινώς και με χιούμορ το χάος της Αγγλικής κοινωνίας. Περιγράφει μια χώρα που έχει χάσει τα αβγά και τα πασχάλια, που φέρει τη βαριά κληρονομιά της αυτοκρατορίας σ’ έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς και κλονίζεται από απανωτά σοκ. Το μεταναστευτικό, η κλιματική αλλαγή, οι γραφειοκρατίες, η τεχνολογία, ο λαϊκισμός, πιέζουν διαρκώς τα όρια της ανοχής και της αντοχής της κοινωνίας, μιας πάλαι ποτέ κραταιάς δύναμης, κι οδηγούν σ’ ένα δημοψήφισμα το οποίο παίρνει τη μορφή μιας κοινωνικοπολιτικής χιονοστιβάδας που στο πέρασμά της διχάζει και παρασύρει τους πάντες. Το μυθιστόρημα περιέχει απολαυστικές σκηνές με κορυφαία εκείνη της παράλληλης παρακολούθησης της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, το 2012, χαρακτήρες που παραπαίουν ανάμεσα στην κωμωδία και την τραγωδία, και διαλόγους του τύπου «ποιος γελάει μαζί μας;», «και βέβαια γελάει. Μας θεωρούν γελοίους. Μας θεωρούν βλάκες». Αν θέλει κάποιος να καταλάβει κάπως καλύτερα τί συμβαίνει πιθανώς στην ψυχή των Άγγλων, θα πρέπει εκτός των δεδομένων, και των ορθολογικών αναλύσεων, να διαβάσει κι αυτό το πολυπρόσωπο και πολυεπίπεδο μυθιστόρημα, όπου το Brexit παρουσιάζεται μεταφορικά ως το αβέβαιο δημιούργημα ενός επισφαλούς γάμου, μιας νεαρής διανοούμενης μ’ έναν εκπαιδευτή ασφαλούς οδήγησης του οποίου η γηραιά μητέρα εξεγείρεται σταθερά ενάντια στην πολιτική ορθότητα.

  1. Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες, Ντέλια Όουενς, μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Εκδόσεις Δώμα

Το «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» είναι ένα πολύ συγκινητικό, έξυπνο κι όμορφο μυθιστόρημα που υμνεί την ανθρώπινη προσπάθεια. Δεν έχει υφολογικούς ή άλλους πειραματισμούς, δε βάζει τον αναγνώστη σε λαβυρίνθους, δεν κάνει επίδειξη γνώσεων ή στυλ. Είναι μια κανονική ιστορία με αρχή, μέση, τέλος, με δυνατούς χαρακτήρες, πειστική ατμόσφαιρα, ρέουσα αφήγηση, κι ένα σπουδαίο, βαθύ και πανάρχαιο θέμα. Η πρωταγωνίστρια, μια επίμονη ανήλικη αγωνίστρια, μάχεται να επιβιώσει ενάντια στην απάνθρωπη συνθήκη που της επιφύλαξε η ζωή. Θέλει να γνωρίσει και να σχετιστεί με τον κόσμο, αλλά ο κόσμος δεν είναι καθόλου φιλικός μαζί της. Αυτό το αθώο κορίτσι, η Κάια, γνωρίζει από πολύ νωρίς την εγκατάλειψη και τη βία, και μένει στα πολύ άγουρα χρόνια της ολομόναχη σ’ ένα καλύβι, στο βάλτο. Στην πορεία θα συναντήσει κρίσιμους συμμάχους που θα της σταθούν, θα κάνει σχέσεις που θα την απογοητεύσουν οικτρά, αλλά τελικά θα σταθεί στα πόδια της με τη δύναμη της θέλησής της, με την υπομονή, την επιμονή, την τύχη και την αγάπη που θα της δείξουν λίγοι και καλοί. Στο τέλος, είναι βέβαιο ότι θα χρειαστείτε χαρτομάντηλα για το κλάμα, οπότε φροντίστε να έχετε μερικά στο πλάι.

  1. Ο γαλατάς, Άννα Μπερνς, μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Εκδόσεις Gutenberg

«Τις μέρες εκείνες, λοιπόν, ήταν αδύνατον να μην είσαι περιχαρακωμένος, περικυκλωμένος, κλεισμένος από παντού· διότι όλα σε περιχαράκωναν, σε περικύκλωναν, σ’ έκλειναν: η κοινότητά μας και η κοινότητά τους, το κράτος εδώ, η κυβέρνηση «εκεί», οι εφημερίδες και το ράδιο και η τηλεόραση, τα πάντα – αφού ό,τι κι αν έλεγαν, ό,τι κι αν έγραφαν, κάποια τουλάχιστον πλευρά θα το θεωρούσε διαστρέβλωση της αλήθειας. Κι όταν τα πράγματα έφταναν στα άκρα, όσο κι αν ο κόσμος επέμενε να μιλάει για κανονικές, συνηθισμένες καταστάσεις, μόνο κανονικές και συνηθισμένες δεν ήταν, μιάς και η μετριοπάθεια η ίδια ήταν πια εκτός ελέγχου». Ένα σπουδαίο και στιβαρό μυθιστόρημα, με αυθεντική φωνή και θάρρος.

  1. Μηχανές σαν κι εμένα, Ίαν ΜακΓιούαν, μτφρ. Κατερίνα Σχινά, Εκδόσεις Πατάκη

Είμαστε στη Μεγάλη Βρετανία, εν έτει 1982. Η Μάργκαρετ Θάτσερ έχει μόλις χάσει τον πόλεμο στα νησιά Φόκλαντς, ο πολιτικός της αντίπαλος μιλά για την έξοδο της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση και ο σπουδαίος επιστήμονας Αλαν Τούρινγκ μεσουρανεί, έχοντας επιβιώσει από την τιμωρία που του επιφύλαξε το κράτος για την παράνομη ομοφυλοφιλία του, πληρώνοντας το τίμημα της φυλάκισης αντί της εναλλακτικής ποινής, ευνουχισμού με χημικά. Σε αυτήν ακριβώς τη χρονική στιγμή κυκλοφορεί στην αγορά το πρώτο εξελιγμένο ανθρωποειδές ρομπότ, ο Αδάμ και το αντίστοιχο θηλυκό του μοντέλο, η Εύα. Ο Τσάρλι κληρονομεί ένα σημαντικό ποσό και χωρίς πολλή σκέψη το επενδύει αμέσως σε έναν Αδάμ. Κι έτσι ξεκινά η κωμικοτραγική περιπέτειά του. Αυτή είναι η συνθήκη πάνω στην οποία χτίζει τον μύθο του ο Βρετανός Ιαν Μακ Γιούαν στο τελευταίο του απολαυστικό μυθιστόρημα, «Μηχανές σαν κι εμένα, και άνθρωποι σαν κι εσένα». Στη συνάντησή μας μου δηλώνει ότι η αφορμή για το γράψιμο του βιβλίου ήταν ο Τιούρινγκ. «Ηθελα να του προσφέρω τη ζωή που ποτέ δεν είχε. Το 1982 θα γινόταν 70 χρόνων», λέει. Κοιτάζοντας υπό νέο πρίσμα το παρελθόν, ο συγγραφέας βλέπει πολύ ενδιαφέροντα πράγματα. Περισσότερα για το πάρα πολύ ωραίο αυτό βιβλίο, στο άρθρο μου με τη συνέντευξη του συγγραφέα στην Καθημερινή.

  1. Η ΕΡΤ εν τάφω, Σπύρος Κρίμπαλης, Το Βήμα

Το βιβλίο αυτό αξίζει να διαβαστεί από κάθε άνθρωπο που αγαπάει τούτο τον ταλαιπωρημένο τόπο. Αναδεικνύει το δομικό πρόβλημα της εξάρτησης ενός προνομιακού δημόσιου οργανισμού απ’ την πολιτική εξουσία, και τους τρόπους με τους οποίους αυτή η στρέβλωση οδηγεί στην τρέλα. Η αφήγηση παρουσιάζει την παράνοια της ΕΡΤ σε όλο της το μεγαλείο. Παρουσιάζει την ανικανότητα, τη μοχθηρία, τη σαπίλα των ανθρώπων που κυκλοφορούν στους διαδρόμους της και κοιτούν με όποιο τρόπο να πετύχουν ένα πράγμα: να πετύχουν το καλύτερο αποτέλεσμα για τον εαυτό και το μαγαζάκι τους. Κυκλοφόρησε μέσα σε εφημερίδα, αλλά τώρα μπορείτε να το βρείτε και στα βιβλιοπωλεία. Είναι πραγματικά απολαυστικό. Αν θέλετε να διαβάσετε ένα χρονικό για τα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ πάρτε το. Οι άνθρωποι που ευαγγελίζονται το ηθικό, το διαφορετικό, το αριστερό, δεν έχουν καμία διάθεση να προωθήσουν την αξιοκρατία, την ελευθερία, τη δικαιοσύνη. Δεν τους ενδιαφέρουν οι πολλοί όπως διατυμπανίζουν. Ενδιαφέρονται μόνο να κάνουν δουλίτσες. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον Σπύρο Κρίμπαλη για την παρρησία του. Είναι ένας γενναίος άνθρωπος, ένας πολίτης που αξίζει όλοι να τον ακούσουμε προσεκτικά.

  1. Φυτώρια ευφυίας, Λούσι Γκρέχαν, μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

«Η εκπαίδευση», γράφει στο τέλος του βιβλίου της η Λούσι Κρέχαν, «έχει την ικανότητα να καλλιεργεί ταλέντα, να εμπνέει ενθουσιασμό, να αυξάνει την κοινωνική κινητικότητα και να προσφέρει το όχημα που θα κάνει τους αυριανούς ενήλικες να εξελιχθούν σε μορφωμένους, δημιουργικούς, ενεργούς και ευσυνείδητους πολίτες. Όμως τα εκπαιδευτικά συστήματα είναι εξίσου ικανά να καταστρέφουν τα κίνητρα μαθητών και εκπαιδευτικών, να στερούν ευκαιρίες και να διευρύνουν προϋπάρχουσες ανισότητες». Η εργασία της θα πρέπει να διαβαστεί απ’ όλες κι όλους όσοι ασχολούνται με την εκπαίδευση, ή απλά ενδιαφέρονται για το μέλλον της χώρας και των παιδιών μας. Η Κρέχαν ταξίδεψε σε πέντε χώρες των οποίων τα εκπαιδευτικά συστήματα έχουν να επιδείξουν αξιοσημείωτα αποτελέσματα. Φυσικά, δεν ανακάλυψε κάποια εκπαιδευτική ουτοπία, ούτε έγραψε έναν τυφλοσούρτη επιτυχίας που μπορεί να εφαρμοστεί παντού. Όλα τα συστήματα έχουν τα λάθη και τα προβλήματά τους και κάθε χώρα έχει τις ιδιαιτερότητές της. Όμως εδώ, ο αναγνώστης έχει τη σπάνια ευκαιρία να μάθει τι κάνουν οι άλλοι, πόσα είναι τα περιθώρια βελτίωσης της οπτικής και της πρακτικής μας, και να πιέσει προς μια καλύτερη κατεύθυνση, ώστε όπως γράφει η Κρέχαν να έρθουμε πιο κοντά στον πλέον κρίσιμο στόχο της κοινωνίας μας, «που δεν είναι άλλος από το να έχει κάθε παιδί και κάθε νέος άνθρωπος την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση». Από εκεί θα έπρεπε να ξεκινούν όλα. Ένα σημαντικό βιβλίο για όσους ενδιαφέρονται για το μέλλον των παιδιών μας.

  1. Μορφωμένη, Τάρα Γουεστόβερ, μτφρ. Μαρία Φακίνου, Ίκαρος

Αν θέλετε να δείτε τι κάνει η δύναμη της μόρφωσης και της εκπαίδευσης, αν θέλετε να εμπνευστείτε απ’ τη δύναμη και το θάρρος του ανθρώπου που τα καταφέρνει against all odds, ανατρέξτε σ’ αυτό το βιβλίο. Ένα κορίτσι που γεννήθηκε σε μια οικογένεια σκληροπυρηνικών Μορμόνων, αποφασίζει να σπάσει την παράδοση και να πάει σχολείο. Ο πατέρας της πάσχει ξεκάθαρα από διπολική διαταραχή, η μητέρα της είναι εντελώς υποταγμένη σ’ αυτόν, ένας εκ των αδελφών της είναι βίαιος ψυχοπαθής. Πώς καταφέρνει ένας άνθρωπος, ειδικά μια γυναίκα, να αποδράσει από ένα τέτοιο περιβάλλον; Η μαρτυρία της Westover είναι συγκλονιστική. Αφηγείται πως, βήμα βήμα, ξέφυγε απ’ την παράνοια του πατέρα της, πως αυτονομήθηκε και προχώρησε στη ζωή της, πώς κατόρθωσε να ανοίξει τα μάτια της και να βγει απ’ το λαβύρινθο που της είχε πλέξει η οικογένειά της. Στην πορεία της συνάντησε ανθρώπους που τη βοήθησαν, αλλά και δομημένα περιβάλλοντα με υποστηρικτικούς μηχανισμούς που νοιάστηκαν για εκείνη προσωπικά. Νομίζω ότι μαζί με το «Τραγούδι του Χιλμπίλη, αναμνήσεις μιας οικογένειας και μιας κοινωνίας σε κρίση» του Τζέιμς Ντέιβιντ Βανς (εκδ. Δώμα, Μτφρ. Αριστείδης Μαλλιαρός) συνιστούν ένα σπουδαίο αναγνωστικό ταξίδι στην αμερικανική επαρχία, σε οικογενειακές και κοινωνικές παθογένειες που δεν είναι αποκλειστικά και μόνο «προνόμιο» των ΗΠΑ.

  1.  Αόρατες γυναίκες, Κάρολαιν Κριάντο Περέζ, μτφρ. Κατερίνα Γουυλέτη, Βασιλική Μήσιου, Μεταίχμιο

Στο «δεξί χέρι» θέλησα να δω τι θα γινόταν αν οι ελληνίδες κι οι έλληνες ψήφιζαν μια γυναίκα για πρωθυπουργό τους. Φυσικά, σε μια χώρα τόσο καθυστερημένη στην ισότητα των φύλων, η προοπτική δεν θα μπορούσε να είναι ομαλή ή ανέφελη. Αυτό που θέλω να πω στο μυθιστόρημα είναι ότι προκειμένου να επέλθει κάποια σοβαρή αλλαγή χρειάζεται μια πιο συντονισμένη προσπάθεια, κι ότι δεν αρκεί να έρθει στην εξουσία ένα γυναικείο πρότυπο (κάτι που θα είναι σπουδαίο και πολύ πολύ θεμιτό βέβαια). Η αλλαγή παραδείγματος πρέπει να συνοδευτεί από ευρύτερες αλλαγές νοοτροπίας κι από αλλαγές στο σχεδιασμό θεσμών, υπηρεσιών, ακόμα και προϊόντων. Μια τέτοια προσπάθεια όμως προϋποθέτει την ύπαρξη πολύ συγκεκριμένων στοιχείων. To 2019 κυκλοφόρησε στα ελληνικά ένα σούπερ τεκμηριωμένο βιβλίο που κάνει ακριβώς αυτό: μιλά για την απουσία δεδομένων που αφορούν στις γυναίκες κι εξηγεί με ακρίβεια πώς δημιουργούνται οι συνθήκες της ανισότητας. Οι «Αόρατες γυναίκες | Προκαταλήψεις και διακρίσεις σε έναν κόσμο για άντρες» υπογραμμίζουν εντονότατα το γεγονός ότι το πέρασμα όλων μας απ’ αυτό τον κόσμο, οργανώνεται και σχεδιάζεται κατά κύριο λόγο με βάση το ανδρικό πρότυπο. Με υπερπληθώρα στοιχείων, δηλαδή με επίκληση στη λογική μας, η βρετανίδα συγγραφέας και δημοσιογράφος Caroline Criado Perez, μας λέει ότι είναι καιρός για αλλαγές. Στην εποχή των μεγάλων δεδομένων, των αλγορίθμων της τεχνητής νοημοσύνης, της ασύλληπτης επεξεργαστικής ισχύος των υπολογιστών, δεν υπάρχει καμμία δικαιολογία, παρά μόνο η σκανδαλώδης διατήρηση ενός αυθαίρετου προνομίου ανδρικής ανωτερότητας.

+1 Το μεγάλο φακέλωμα, Έντουαρντ Σνόουντεν, μτφρ. Χρήστος Καψάλης, Ψυχογιός

«Είχα όσα είχα θελήσει στη ζωή μου –αγάπη, οικογένεια κι επιτυχία απείρως μεγαλύτερη απ’ ό,τι μου άξιζε– και ζούσα σε έναν παράδεισο, ανάμεσα σε δένδρα κατάφορτα με καρπούς, κι από αυτούς μονάχα ένας μου ήταν απαγορευμένος. Το ευκολότερο πράγμα, κανονικά, θα ήταν να ακολουθήσω τους κανόνες». Με αυτό τον αφοπλιστικό τρόπο περιγράφει ο Eντουαρντ Σνόουντεν το ηθικό δίλημμα που αντιμετώπισε, όταν συνειδητοποίησε ότι ο δρόμος του πληροφοριοδότη δημόσιου συμφέροντος (whistleblower) θα ισοδυναμούσε με μια κατ’ ουσίαν κατεστραμμένη ζωή. Στην αυτοβιογραφία του, που μόλις κυκλοφόρησε στη χώρα μας υπό τον τίτλο «Το μεγάλο φακέλωμα», ο Σνόουντεν περιγράφει γλαφυρά τη ζοφερή περιπέτειά του στον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών, και μαζί εξηγεί την ουσία της υπόθεσής του, μιλώντας αναλυτικά για τα σπουδαία ευρήματα που έφερε στο φως η υποκλοπή διαβαθμισμένων πληροφοριών από μέρους του. Για περισσότερα, διαβάστε το άρθρο μου στην Καθημερινή.

Εύχομαι σε όλους καλές γιορτές, καλές αναγνώσεις και με το καλό να υποδεχτούμε όλοι το νέο έτος!

Φέτος διάβασα περίπου τον ίδιο αριθμό βιβλίων με πέρυσι. Ωστόσο, έδωσα περισσότερο βάρος σε βιβλία που αφορούν στη δουλειά μου (τεχνολογικά θέματα με έμφαση στο διαδίκτυο, καθώς κι έρευνα για το νέο μυθιστόρημα), καθώς επίσης και σε βιβλία που αφορούν στην ανατροφή των παιδιών, καθώς έγινα πρόσφατα πατέρας.

Τα βιβλία που μου πρόσφεραν περισσότερη απόλαυση αυτή την χρονιά δεν εκδόθηκαν όλα το 2017. Κάποια απ’ αυτά είτε βγήκαν στα τέλη του 2016, ή τα ανακάλυψα με κάποια καθυστέρηση. Τα τελευταία πέντε χρόνια φτιάχνω τη συγκεκριμένη λίστα με βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στο προηγούμενο έτος για να κρατώ κι εγώ ένα αρχείο της βιβλιοφιλικής μου πορείας, με την ελπίδα να γίνει χρήσιμη και σε άλλους. Είναι τα βιβλία που ξεχώρισα μέσα απ’ τους τόνους της παραγωγής. Σε καμία περίπτωση η λίστα δε διεκδικεί κάποιο είδος κανόνα, ή ιεράρχιση των «σημαντικότερων τίτλων της χρονιάς».

Όπως ίσως μερικοί γνωρίζουν, εδώ και 6 χρόνια έχω μια διαδικτυακή εκπομπή βιβλίου, το GarageBOOKS, όπου επίσης παρουσιάζω αγαπημένα μου βιβλία και συγγραφείς, οπότε αν θέλει κάποιος να δει περισσότερες προτιμήσεις μου, δεν έχει παρά να πάει στη συγκεκριμένη σελίδα και να δει κάποιο επεισόδιο (αισίως έχω φτάσει στα 97,την ερχόμενη εβδομάδα θα γίνει το μεγάλο ετήσιο επεισόδιο με τις προτάσεις για τις γιορτές).

Τα βιβλία που ξεχώρισα φέτος τα κατηγοριοποιώ και πάλι σε δύο μεγάλες ενότητες, τα βιβλία μυθοπλασίας και τα μη μυθοπλαστικά. Έχουμε και λέμε: (περισσότερα…)

06_prosexeme_mockup-copyΕδώ και παραπάνω από 10 χρόνια ερευνώ ως ενεργός συμμετέχων τη φύση του διαδικτύου. Η δουλειά μου έχει αποτυπωθεί σε πλούσια αρθρογραφία, σε δύο βιβλία καθώς και σε δύο ντοκιμαντέρ. Σήμερα που κυκλοφορεί το νέο βιβλίο μου για το διαδίκτυο, με τίτλο «Πρόσεξέ με! Το διαδίκτυο σήμερα: από τη βιομηχανία της προσοχής στη βιοτεχνία του ενδιαφέροντος», εκδόσεις Ιωλκός, έχω ανάμικτα συναισθήματα. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι το διαδίκτυο είναι μια τεράστια ευκαιρία για όλους, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά, αλλά παρατηρώ ότι οι κίνδυνοι διογκώνονται, καθιστώντας πραγματικά επείγουσα την ψηφιακή αγωγή όλων μας.

Σας καλώ να διαβάσετε το βιβλίο για να ανοίξουμε μια συζήτηση που τη θεωρώ απαραίτητη για πολλούς λόγους. Ένας απ’ τους πλέον σοβαρούς, είναι η δημοκρατία. Ένας άλλος είναι η εκπαίδευση, κι ένας τρίτος εξίσου σημαντικός, η διακυβέρνηση, τόσο η δημόσια όσο και η εταιρική. Το “Πρόσεξέ με!” μιλά σαφέστατα για τη σημασία της προσοχή στον κόσμο μας. Όταν όλοι διεκδικούμε την προσοχή των άλλων φωνάζοντας, καταλήγουμε να ζούμε σε μια συνθήκη θορύβου. Αν θέλουμε να αξιοποιήσουμε το διαδίκτυο για να προοδεύσουμε και να ολοκληρωθούμε ως κοινωνίες κι άτομα θα πρέπει να δούμε την χρήση και το περιεχόμενό μας απ’ την αρχή. Αυτό επιχειρώ να κάνω στο “Πρόσεξέ με!”, να θέσω μια βάση για τις επόμενες συζητήσεις μας. Θεωρώ ότι η βιοτεχνική ενασχόληση με τη δημοσίευση στο διαδίκτυο μπορεί να διέπεται από ποιοτικά στοιχεία που θα συμβάλλουν σ’ έναν καλύτερο κόσμο. Αντίθετα, η βιομηχανοποιημένη απόσπαση της προσοχή θα δημιουργεί ολοένα και περισσότερο θόρυβο κι απαξία. Ευχαριστώ για την προσοχή σας λοιπόν!

Κοντεύει μια δεκαετία που εκδίδονται κείμενά μου σε μορφή βιβλίου. Είναι μια περιπέτεια αυτή που άλλοτε με γέμισε χαρά κι άλλοτε με απογοήτευση. Έβγαλα κάποια λίγα χρήματα, γνώρισα πάρα πολλούς ανθρώπους, έμαθα τόνους πραγμάτων -εξαιτίας των βιβλίων που έβγαλα. Τώρα, έχοντας τρία βιβλία υπό έκδοση, θεωρώ ότι έφτασε η ώρα να επανεξετάσω τον τρόπο με τον οποίο τα προορίζω προς δημοσίευση. (περισσότερα…)


Το έξοχο, μόλις 39 σελίδων βιβλίο, του Σταύρου ΖουμπουλάκηΑνίερη συγκυβέρνηση, εκδ. Πόλις, είναι ουσιαστικά μια διάλεξη για την Ελληνική κρίση η οποία δόθηκε την ημέρα της ορκωμοσίας της κυβέρνησης Παπαδήμου. Καθώς τον τελευταίο καιρό διαβάζω Ελληνικά βιβλία για την κρίση, σκέφτηκα ότι μια τόσο μικρής έκτασης ανάλυση θα υστερούσε έναντι των μακροσκελών κειμένων που τείνουν να μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον του κοινού τελευταία. Όμως η συντομία αυτού του κειμένου του δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα σαφήνειας και το κάνει άξιο να διαβαστεί.

Πρόκειται για τη διατύπωση μιας ξεκάθαρης ορθολογικής θέσης κι άποψης, που δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης λέει ότι η κρίση μας οφείλεται τόσο στο ευρύτερο πολιτικοοικονομικό πλαίσιο, σε εξωτερικούς δηλαδή παράγοντες που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις παγκόσμιες οικονομικές εξελίξεις, όσο και στο στενότερο ορίζοντα της Ελληνικής παθογένειας, των πελατειακών σχέσεων, της διαφθοράς, της ατιμωρισίας, της αυθαιρεσίας.

Ο συγγραφέας είναι άμεσος, λιτός και σαφής. Δε θέλει να εστιάσει στη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού γενικά κι αόριστα ούτε στην πολιτική ατζέντα του γαλλογερμανικού άξονα, αν κι είναι σαφέστατα ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές του. Θέλει να εστιάσει στο Ελληνικό πρόβλημα προβάλλοντας 2 πτυχές του: στην καλπάζουσα ανεργία και κυρίως στο έλειμμα δημοκρατίας, στην τρέχουσα κρίση δηλαδή της δημοκρατίας που μας οδήγησε στο σχηματισμό μιας μη εκλεγμένης κυβέρνησης. (περισσότερα…)


Έγραψα ένα προλογικό σημείωμα για το βιβλίο «Τι θα έκανε η Google;» του Jeff Jarvis, που κυκλοφόρησε χθες στα βιβλιοπωλεία απ’ τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε δική μου μετάφραση, το οποίο -για να ευλογήσω και λίγο τα γένια μου- έγινε δεκτό μ’ ενθουσιασμό απ’ το συγγραφέα του.

Για να πάρετε λοιπόν μια ιδέα, σας το παραθέτω αυτούσιο. Αν σας ενδιαφέρει, για να πάρετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, δείτε και το βίντεο με τη συνέντευξη που πήρα απ’ το συγγραφέα. (περισσότερα…)

 Πριν από μερικούς μήνες αποδέχτηκα την πρόταση των εκδόσεων Μεταίχμιο να μεταφράσω το βιβλίο του Jeff Jarvis, “What Would Google Do?”. Η εμπειρία της μετάφρασης ήταν πολύ ενδιαφέρουσα, αν κι αρκετά απαιτητική και τολμώ να πω κοπιαστική. Την περίοδο που μετέφραζα το βιβλίο έτυχε να πάω στις Η.Π.Α και να κανονίσω μια συνέντευξη με τον Jarvis. Μου την παραχώρησε την τελευταία ημέρα της παραμονής μου στη Νέα Υόρκη. Επί μια ώρα είχα μποροστά μου έναν πολύ ευγενικό κι ανοιχτό άνθρωπο, με χαμόγελο και ριζοσπαστικές ιδέες, έναν οραματιστή του Διαδικτύου, να απαντά στις ερωτήσεις μου και να μιλά με θέρμη για το βιβλίο του. Ήταν απολαυστικός.

Το βίντεο έγινε για λογαριασμό των εκδόσεων Μεταίχμιο, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου “Τι θα έκανε η Google;” του Jeff Javis σε δική μου μετάφραση, το οποίο κυκλοφορεί σήμερα στα βιβλιοπωλεία. Σας συστήνω ανεπιφύλακτα να το διαβάσετε, μπορεί να γίνει πηγή έμπνευσης για τους ζοφερούς αυτούς καιρούς που περνάμε. Εννοείται ότι είμαι ανοικτός σε σχόλια για τη μετάφραση ή οτιδήποτε άλλο. Στην αρχή του βιβλίου, υπάρχει κι ένα δικό μου προλογικό σημείωμα που έχει εγκριθεί απ’ το συγγραφέα. Περισσότερα για το βιβλίο, μπορείτε να δείτε εδώ. Φυσικά, θα επανέλθω…

*Θέλω να ευχαριστήσω τον κ. Παπαγεωργίου των εκδόσεων Μεταίχμιο που μου εμπιστεύτηκε τη μετάφραση κι ήταν άψογος σε όλη τη διάρκεια της συνεργασίας για την έκδοση. Για τον Jarvis ό,τι και να πω θα είναι λίγο…