IMG_20150804_235621Έβγαινα από ένα θερινό κινηματογράφο παραθεριστικού θέρετρου της Χαλκιδικής. Ένιωθα τυχερός που βρισκόμουν σ’ εκείνο το ευλογημένο μέρος. Στην έξοδο, ακριβώς μπροστά στην παραλία οι φοίνικες γεμάτοι σκουπίδια. Λύπη. Απογοήτευση.

Η εικόνα μ’ έκανε να σκεφτώ για ακόμα μια φορά ότι ο καθρέφτης μας είναι η καθημερινότητά μας, αυτά που πράττουμε από συνήθεια. Είναι ο τρόπος που οδηγούμε, ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τα σκουπίδια, τους δημόσιους χώρους μας.

Σε 2 εβδομάδες έχουμε για μια ακόμα φορά εκλογές. Κι ελάχιστοι πολιτικοί μιλούν για τον καθρέφτη μας: (περισσότερα…)

Δεκατρείς ημέρες πριν τις πρόωρες εκλογές της 25ης Ιανουαρίου κάνω μερικές δυσάρεστες σκέψεις σχετικά μ’ ένα ζήτημα που παρακολουθώ τα τελευταία χρόνια από πολύ κοντά: την οδική ασφάλεια. Σε γενικές γραμμές και με πολύ απλά λόγια, η οδική ασφάλεια είναι εξαφανισμένη απ’ την ατζέντα των κομμάτων. Σποραδικά εντοπίζω κάποια ψήγματα προτάσεων, άλλα πιο ολοκληρωμένα κι άλλα πιο πρόχειρα, αλλά συνολικά το θέμα δεν είναι καν ιεραρχημένο στην ατζέντα.

Μοιάζει τα κόμματα να αντιλαμβάνονται την οδική ασφάλεια σαν ένα ζήτημα ήσσονος σημασίας. Συμπεριφέρονται δηλαδή σαν να βρισκόμαστε στη Γαλλία ή την Αγγλία, χώρες όπου ο δείκτης θανατηφόρων τροχαίων είναι απ’ τους χαμηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όμως ζούμε στην χώρα που βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις των θανατηφόρων τροχαίων. Στη χώρα όπου αφανίζεται κάθε χρόνο ο πληθυσμός ενός χωριού 2.000 ανθρώπων, εξαιτίας των τροχαίων.

Γράφω αυτό το κείμενο θλιμμένος. Αν δε μπορούν τα κόμματα να αξιολογήσουν ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, που αφορά τους πάντες, και να το ιεραρχήσουν στις προτεραιότητές τους, τότε με τί κριτήρια αποφασίζουν ποιά είναι τα σημαντικά; (περισσότερα…)

Η κάλπη, εκτός των πολλών καλών που κάνει, να εκπροσωπεί και να εκδημοκρατίζει δηλαδή, κάνει και κάτι άλλο πολύ σημαντικό: δίνει ψυχική διέξοδο στους πολίτες. Άνθρωποι που δεν έχουν καμμία ευκαιρία να εκφραστούν δημόσια και ν’ ακουστούν οι αγωνίες τους, αλλά και κάποιοι ελάχιστοι, που είναι ευχαριστημένοι με τη δημόσια έκφρασή τους, πηγαίνουν στην κάλπη για να ψηφίσουν όχι μόνο με τη λογική, αλλά και με το συναίσθημά τους. Το ιδανικό θα ήταν αυτά τα δύο να βρίσκονται σε ισορροπία, αλλά δυστυχώς δε δίνονται επαρκείς κι ευρείες ευκαιρίες συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια σφαίρα. Έτσι είναι σχεδόν αναπόδραστο, τα συναισθήματα να υποχωρούν έναντι της λογικής. Σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, που η λογική βρίσκεται σε άμυνα και το συναίσθημα κανοναρχεί, η κάλπη προσφέρει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να εκδηλωθούν όλες οι τάσεις, ακόμα κι οι πιο ανισόρροπες. Οι κάλπες γίνονται μια θεατρική σκηνή, ένας καμβάς, μια πλατφόρμα όπου κάθε ενήλικος πολίτης έχει τη δυνατότητα να πει «είμαι εδώ». Και μάλιστα ανώνυμα, δηλαδή εντελώς απελευθερωμένα. Είναι μια ενέργεια αυτοέκφρασης που μοιάζει πολύ με το τάγκινγκ, την υπογραφή με σπρέι στους τοίχους της πόλης.

tagias

Μ’ αυτή την έννοια, τα κόμματα κι οι υποψήφιοί τους, επενδύουν όχι μόνο στις θέσεις και στα ιδεολογικά τους χαρακτηριστικά, αλλά και στη συναισθηματική κι εκφραστική διέξοδο των πολιτών που είναι κι αυτή δεδομένη. Μ’ άλλα λόγια βοηθούν την εκτόνωση της βαλβίδας αποσυμπίεσης που ενεργοποιεί περιοδικά η μαζική κοινωνία ώστε να εξασφαλίζει ένα βαθμό ελάχιστης δημόσιας έκφρασης των πολιτών. Εδώ κατ’ επέκταση, κάποιος θα ψηφίσει για να εκφράσει την οργή και το θυμό του, άλλος το παράπονό του, άλλος την ταύτισή του μ’ ένα δημιουργικό πρόσωπο κι άλλος θα σπάσει απλά πλάκα. Άλλος θα επιλέξει να μη συμμετάσχει διότι έχει αντιληφθεί την «απάτη», και θα πει ότι δεν του αρκεί μια κάλπη, ή απλά θα αδιαφορήσει. (περισσότερα…)

Η πολιτική μοιάζει με την ιατρική. Στις εκλογές διαλέγουμε γιατρό και θεραπευτική μέθοδο. Κάποιος ισχυρίζεται ότι βρισκόμαστε σε κώμα κι υπόσχεται να μας ξυπνήσει με αμφίβολα μέσα. Άλλος θεωρεί ότι οι άλλοι γιατροί μάς έχουν εξαπατήσει κι ότι μόνο εκείνος μπορεί να φέρει υγεία στη ζωή μας. Ένας τρίτος επιδεικνύει τα κοφτερά του εργαλεία σημειώνοντας με κάθε αφορμή ότι είναι αδίαστακτος κι ότι δεν φοβάται να τιμωρήσει τους νοσογόνους παράγοντες. Η πολιτική είναι μια θεραπευτική διαδικασία που δεν έχει τέλος. Σήμερα μπορείς να ποντάρεις σε μια ήπια μέθοδο, κι αφού δεις ότι δε γίνεται τίποτα, να δοκιμάσεις κάτι πιο δραστικό. Μπορείς να πεις ότι δε θα κάνω ποτέ χειρουργείο. Ή μπορεί και να πεις ότι δε χρειάζεσαι καν γιατρό και να ακολουθήσεις έναν τρόπο ζωής που δε θα έχει ανάγκη χάπια και συνεδρίες. Μπορείς να γίνεις γιατρός του εαυτού σου. Ωστόσο, έρχεται πάντα η στιγμή του απολογισμού. Αυτό που επιλέγεις, ο γιατρός κι η θεραπευτική του προσέγγιση, θα αξιολογηθούν ως προς το αποτέλεσμά τους επάνω στο σώμα το δικό σου και στο σώμα της κοινωνίας. Στις εκλογές δε θα έπρεπε να λέμε «καλό βόλι», αλλά καλό ξόδι!

Αυτός που χτυπάει την πόρτα λέγοντας «χαίρετε, ήρθα για να βοηθήσω» αντιμετωπίζεται διαχρονικά με καχυποψία. «Θέλει κι αυτός να με κλέψει» σκέφτεται ο νοικοκύρης. Οι περισσότεροι άνθρωποι θα του κλείσουν την πόρτα, θα τον κοροϊδέψουν, θα τον μειώσουν, θα δουν στην προσφορά του τα πιο ακραία κίνητρα, τις πιο σκοτεινές συμμαχίες. Έτσι είναι επί μακρόν αυτό.

Σήμερα, έχουμε την ψευδαίσθηση ότι γνωρίζουμε σε ποιούς κλείνουμε την πόρτα, γιατί τους έχουμε μάθει υποτίθεται, μέσα απ’ την τηλεόραση. Παλιά κλείναμε απλά την πόρτα, σήμερα τρολάρουμε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. (περισσότερα…)

Τον Ιούνιο του 2007 είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο μου Blog. Ειδήσεις απ’ το δικό σου δωμάτιο (εκδ. Νεφέλη), κι είχα ξεκινήσει με τη Μέντη Μέγα να ερευνούμε το ντοκιμαντέρ πάνω στο ίδιο θέμα από εντελώς διαφορετική σκοπιά. Εκείνη την εποχή, λίγο καιρό πριν από τις εθνικές εκλογές, τα μπλογκ ήταν πολύ ανεβασμένα στην ατζέντα των Μέσων. Ο Στάθης Χαϊκάλης της Communication Effect είχε μια πολύ ωραία ιδέα: να κάνει μια ημερίδα για τα μπλογκ στην προεκλογική περίοδο και να υποχρεώσει τους πολιτικούς να μιλήσουν για τα μπλογκ. Ήταν θυμάμαι μια πολύ ζεστή ημέρα του καλοκαιριού (16 Ιουνίου 2006), όταν βρεθήκαμε πολλοί μπλόγκερ κι άλλοι ενδιαφερόμενοι σε μια αίθουσα ξενοδοχείου να παρακολουθούμε εισηγήσεις πολιτικών και στελεχών κομμάτων για το μπλόγκινγκ. Καθώς βρισκόμασταν στη φάση της έρευνας για το ντοκιμαντέρ, πήρα την κάμερα και πήγα. (περισσότερα…)

Καθώς η προεκλογική μάχη στις ΗΠΑ κορυφώνεται, η τεχνολογία αναλαμβάνει να παίξει κι αυτή τον κρίσιμο ρόλο της. Οι πολιτικές καμπάνιες των εκλογών του προσεχούς Νοεμβρίου θα είναι χρηματοδοτημένες αποκλειστικά από ιδιώτες κι επιχειρήσεις, γι’ αυτό γεννιέται η ανάγκη να γνωρίζουν οι πολίτες ποιός χρηματοδοτεί και πόσο τον κάθε υποψήφιο. Μια καινούργια εφαρμογή  έρχεται στο App Store να ρίξει φως στις πολιτικές διαφημίσεις μ’ έναν ριζοσπαστικό τρόπο. Η εφαρμογή Superpacapp λειτουργεί όπως το Shazam. Βλέπεις μια διαφήμιση πολιτικού στην τηλεόραση ή στο Διαδίκτυο, πλησιάζεις το έξυπνο τηλέφωνό σου στο ηχείο κι αυτόματα αναγνωρίζεται η προέλευση του σποτ. Αμέσως μετά σου δίνονται πληροφορίες σχετικά με τα οικονομικά στοιχεία της διαφήμισης (πόσα ξοδεύτηκαν για να γίνει, ποιός τη χρηματοδότησε) και την εγκυρότητα των στοιχείων της, ενώ σου δίνεται η δυνατότητα να την αξιολογήσεις και να τη βαθμολογήσεις. Μ’ αυτό τον απλό τρόπο εμπεδώνεται ένα νέο είδος διαφάνειας στην πολιτική διαφήμιση το οποίο βεβαίως εγείρει ένα ερώτημα σχετικό με την αξιοπιστία εκείνου που διαχειρίζεται την εφαρμογή. Σε κάθε περίπτωση οι κινητές συσκευές έρχονται να αλλάξουν πολλά σοτν τρόπο που ζούμε και συμμετέχουμε στη δημόσια σφαίρα. Εφαρμογές αυτού του τύπου θα φέρουν σύντομα πολλές ευκαιρίες, και μαζί νέες ευθύνες. Αν επιλέξουμε να τις αναλάβουμε, νομίζω ότι θα κερδίσουμε όλοι.