Το μέλλον είναι τώρα #5

Οι δύο αντικρούομενες εγγενείς υπερδυνάμεις των social media σήμερα: απ’ τη μια μας ενώνουν, κάνουν τη δυνατότητα της επικοινωίας άμεση, και την έκφραση στιγμιαία, κι απ’ την άλλη μας χωρίζουν, μας διχάζουν, μας απομομώνουν σε κουκούλια και μας παγιδεύουν στο ναρκισσισμό και την κρίση μεγαλείου.

Το μέλλον είναι τώρα #4

Για να αποτραπεί ο επόμενος θανατηφόρος ιός, η επόμενη πανδημία, μήπως χρειαστεί να παραχωρήσουμε μόνιμα το πολυτιμότερο αγαθό μας, την ελευθερία; Από εδώ και πέρα, η ζωή στον πλανήτη περνά αυξανόμενα στα χέρια όσων έχουν στα χέρια τους τις τεχνολογίες παρακολούθησης κι ελέγχου των πολιτών. Στην Κίνα όπου η εξουσία βρίσκεται στα χέρια του Κομμουνιστικού Κόμματος χρησιμοποιήθηκαν κι εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται εξελιγμένες τεχνολογίες παρακολούθησης, εφαρμογές κινητών τηλεφώνων και drones, προκειμένου να ελεγχθεί η μετάδοση του ιού. Στον υπόλοιπο κόσμο όπου τις τύχες μας τις διαφεντεύουν άλλου τύπου γραφειοκρατίες, καθώς επίσης και οι τεχνολογικοί κολοσσοί των ΗΠΑ ετοιμαζόμαστε να δούμε πώς θα χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία ως έκτακτο μέτρο ενάντια στον κορονοϊό. Το Ισραήλ υιοθετεί αμέσως την παρακολούθηση των κινητών, για να ιχνηλατήσει τις επαφές και τις διαδρομές των ασθενών. Ποιός θα ακολουθήσει; Το μόνο βέβαιο σήμερα είναι ότι εισερχόμαστε σε μια φάση μόνιμης κατάστασης έκτακτης ανάγκης, που θα δικαιολογεί όλο και πιο ριζικά μέσα παρακολούθησής μας κι ελέγχου μας. Θα το επιτρέψουμε; Την επόμενη μέρα, που όλα θα είναι διαφορετικά, θα κάνουμε αυτή τη σοβαρή συζήτηση, ή θα παραδοθούμε αμαχητί στην τεχνολογική ηγεμονία;

Το μέλλον είναι τώρα #3

Ο πληροφοροϊός είναι πολύ πιο επικίνδυνος απ’ τον κορονοϊό γιατί το εμβόλιό του δε μπορεί να πατενταριστεί. Επαφίεται στον καθένα μας, αλλά και σ’ όλους μας αν θα το κάνουμε. Αν θέλετε να ξεφύγετε απ’ τη θέση που μας θέλουν οι τεχνολογικοί κολοσοί, από Αυτόματα ρομπότ δηλαδή, δείτε το συναίσθημά σας.

Ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία δεν ήταν δυνατό να μπορεί κυριολεκτικά ο καθένας να εκπέμπει σε παγκόσμιο κοινό τα μηνύματά του. Η τεχνολογία επιτρέπει σε όλους μας να είμαστε πομποί πληροφοριών. Το διαδίκτυο εκτός από καταναλωτές και δέκτες μας έκανε και παραγωγούς κι αναμεταδότες πληροφοριών. Ας το σκεφτούμε λίγο αυτό. Όλοι, μπορούμε ανά πάσα στιγμή να σπάσουμε το φράγμα του κύκλου των οικείων μας και να μιλήσουμε σ’ ένα πολύ ευρύτερο φάσμα αγνώστων προσώπων, σε μια δημόσια σφαίρα που ολοένα και μεγενθύνεται, και να πούμε ό,τι θέλουμε. Άνθρωποι με υψηλή ειδίκευση, με γνώσεις, με εμπειρίες, με κατάρτιση, με σπουδές, με υψηλό αίσθημα ευθύνης, έχουν εδώ μια μεγάλη ευκαιρία να φτάσουν χωρίς διαμεσολαβήσεις στα αυτιά του όλου του κόσμου, ή τουλάχιστον σ’ όσους θέλουν να ακούσουν. Ταυτόχρονα, το ίδιο κανάλι έχουν στη διάθεσή τους κι εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι, από ανθρώπους χωρίς κανένα διαπιστευτήριο, χωρίς εχέγγυα λογικής κρίσης, μέχρι σοβαρά διαταραγμένους. Το μοντέλο της ενημέρωσης έχει υποστεί βαθύ κλονισμό εξαιτίας της τεχνολογίας. Οι πληροφορίες μεταδίδονται με ιοβόλο τρόπο, γίνονται όπως λέμε viral στη στιγμή. Την ίδια στιγμή, μια χούφτα τεχνολογικών επιχειρήσεων έχουν συγκεντρώσει και συνεχίζουν να συγκεντρώνουν έναν άνευ προηγουμένου πλούτο πληροφοριών.

Το μέλλον είναι τώρα #2

Κάθε φυσική καταστροφή είναι μια ευκαιρία να δοκιμαστούν τα όρια και οι αντοχές των συστημάτων μας. Μια επιδημία που προκαλείται από έναν νέο, άγνωστο ιό, δε μπορεί να είναι εξαίρεση. Απ’ τα τέλη του Δεκεμβρίου του 2019, εξελίσσεται μια πρωτόγνωρη για τα σύγχρονα δεδομένα, επιχείρηση διαχείρισης κρίσης. Αυτό που εξελίσσεται δεν έχει προηγούμενο, γιατί ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία οι άνθρωποι δεν ήταν τόσο στενά συνδεδεμένοι, ούτε υπήρχαν τόσο εξελιγμένα εργαλεία διασύνδεσης τους. Οι προκλήσεις που θέτει στα ανθρώπινα συστήματα αυτός ο ιός, ο κορονοϊός COVID19 είναι πραγματικά τεράστιες. Όμως πίσω απ’ αυτή την κρίση βρίσκεται μια πολύ κρίσιμη γνώση. Ο πλανήτης είναι τόσο διασυνδεδεμένος, που ακόμα και οι δικές μου ταπεινές πράξεις, έχουν αντίκτυπο παντού. Η ύπαρξη ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος στην άλλη άκρη του πλανήτη, με επηρεάζει προσωπικά. Πληρώνω προσωπικά το τίμημα μιας μεγάλης αδικίας που πράττουν ξένοι προς εμένα άνθρωποι σε βάρος άλλων ξένων προς εμένα. Η δικτατορία σ’ ένα μακρινό μέρος, έχει άμεσο αντίκτυπο στον καθένα.

Πριν από δύο εβδομάδες ισλαμιστές τρομοκράτες δολοφόνησαν τον φίλο μου Vincent Detoc. Μου ήταν αδύνατο να μην επισκεφθώ την πόλη του και να μην τον αποχαιρετήσω. Ένιωθα ότι το όφειλα όχι μόνο σ’ εκείνον αλλά και στη σύντροφο και στα δύο του παιδιά. Αυτό που συνέβη στο Bataclan, αλλά και στα εστιατόρια του Παρισιού, ήταν βίαιο, αποτρόπαιο, συγκλονιστικό.

Κατά τη διάρκεια της τελετής αποχαιρετισμού του, κι ακούγοντας τα λόγια της παρηγοριάς κι αγάπης, σκεφτόμουν: άραγε αυτοί οι φανατικοί ανεγκέφαλοι άνθρωποι που σκότωσαν τόσα νέα παιδιά, έχουν επίγνωση του πόνου που προκάλεσαν σε τόσους ανθρώπους; Κοιτούσα γύρω μου τα συντετριμμένα πρόσωπα, τις σοκαρισμένες φιγούρες, τα μάτια μικρών παιδιών που δε μπορούσαν να συγκρατήσουν το κλάμα.

Σιχαίνομαι τη βία. Θεωρώ ότι η βία είναι πηγή προβλημάτων που διαιωνίζονται προκειμένου να ευχαριστιούνται νοσηροί και πρωτόγονοι ψυχισμοί. Αντίθετα, ο πολιτισμός έχει πάντα τη δυνατότητα να διευθετεί ορθολογικά κι αναίμακτα τα προβλήματα. Πιστεύω ότι ο πολιτισμός κι οι μη βίαιες αντιδράσεις μπορούν να επιλύουν διαφορές. Σίγουρα τώρα βρισκόμαστε μπροστά σ’ ένα τεράστιο πρόβλημα. Οι φανατικοί, οι μισαλλόδοξοι φονταμενταλιστές σκοτώνουν αθώους ανθρώπους την ώρα που απολαμβάνουν τη μουσική ή τον καφέ τους. Χρειάζεται να δουλέψουμε πολύ ώστε να πείσουμε, να συνδιαλλεχτούμε, να υιοθετήσουμε μέτρα που θα αποτρέψουν νέες τραγωδίες.

Χθες, έξω απ’ τον χώρο του μακελειού, τη σιωπή διέκοπταν τα αναφιλητά, μια σειρήνα, κι ένας μουσικός που με την κιθάρα του τραγούδουσε “Αλληλούια”.

 

Στη μνήμη του Vincent Detoc, θύματος τρομοκρατικής επίθεσης στο Παρίσι

Γράφω υπό την επήρεια συνταρακτικού, πικρού νέου

Ο φίλος μας είναι νεκρός

Από σφαίρες τρομοκρατών

Είμαι συντετριμμένος

Ο πιο πράος και γλυκός άνθρωπος που έχω γνωρίσει

Νεκρός από σφαίρες τρομοκρατών

Παρακολουθούσε συναυλία στο Bataclan

Κι ήρθαν ανεγκέφαλοι να του αφαιρέσουν τη ζωή

129 αθώα θύματα

Σ’ ένα παρισινό βράδυ

Νεκροί από σφαίρες τρομοκρατών

Ο έρωτας της ζωής του

Λέει είχαμε μια υπέροχη ζωή μαζί

Κι ο εννιάχρονος γιος του

Λέει ότι θα ευτυχίσει μόνο όταν τον συναντήσει ξανά, εκεί

Ο Λεφ στην ηλικία που έχασα τον πατέρα μου

κι η Λένα μόλις επτά

Τους είπαν χθες ότι ο μπαμπάς τους

Είναι νεκρός από σφαίρες τρομοκρατών

Δε θα τον ξαναδούν ποτέ ξανά

Αρματώθηκαν οι καμικάζι προχθές

Κι είπαν πάμε να σκορπίσουμε τυφλά το θάνατο

Πάμε να πάρουμε τη ζωή των αδελφών μας

Των άπιστων

Και βρήκαν στη συναυλία τον φίλο μας

Τον πιο πράο και γλυκό άνθρωπο που έχω γνωρίσει

Και τον σκότωσαν

Στο όνομα του μνησίκακου θεού τους

Γράφω υπό την επήρεια του σκληρού, αδυσώπητου νέου

Ισλαμοφασίστες σκότωσαν τον φίλο μας

Ενώ απολάμβανε την αγαπημένη του μουσική

Παρασκευή, παρισινό βράδυ στο Bataclan

Γιατί οι μισαλλόδοξοι

Αποφάσισαν να κυρήξουν ιερό πόλεμο

Εναντίον των απίστων

Και βρήκαν στο δρόμο τους τον φίλο μας

Τον πιο πράο και γλυκό άνθρωπο που έχω γνωρίσει

Και τον γάζωσαν με σφαίρες

Τρομοκράτη δε σε φοβάμαι

Μου προκαλείς μεγάλο πόνο

Αλλά δεν έχεις πια δύναμη

Ο φίλος μου μ’ έκανε να σε δω πιο καθαρά

Είσαι μικρός, δειλός, και μόνος

Για το θεό σου είσαι αναλώσιμο υλικό

Έλα αν θες να εξηγήσεις στη γυναίκα και στα παιδιά του φίλου μας

Την παραφροσύνη σου

Σε λυπάμαι

Έχεις ήδη ξεχαστεί ακόμα κι από Εκείνον

Ναι δε σε φοβάμαι

παραπλανημένε

τρομοκράτη

Ο κόσμος σου είναι ασπρόμαυρος και δε θα μας κάνεις όμοιούς σου

 

Ο φίλος μας είναι νέο αστέρι

Που φωτίζει τον πολύχρωμο δρόμο της ζωής.