Σήμερα αναδημοσιεύω την ομιλία που έκανε ο Χρήστος Καλλίτσης στο 1ο Συνέδριο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου:

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,

Με δεδομένη τη δύναμη της επικοινωνίας του κινηματογράφου και των λοιπών οπτικοακουστικών μέσων το να γνωρίζει σήμερα κάποιος το πώς και γιατί φτιάχνεται μία ταινία είναι ένα εφόδιο για να πλησιάσει την αλήθεια αυτού που βλέπει και να σταματήσει να το βλέπει όταν αυτό παράγει οπτικοακουστική σαβούρα.

Οι συχνά καταιγιστικές εικόνες βίας ψυχολογικής και σωματικής του κινηματογράφου και της τηλεόρασης απομακρύνουν τους πολίτες από το ζητούμενο που μπορεί να είναι η συμμετοχή τους στη διαμόρφωση μιας δίκαιης κοινωνίας.

Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης ο πολίτης για να διεκδικήσει ακόμα και τα αυτονόητα, σε μία χώρα που νοσεί ηθικά και οικονομικά, χρειάζεται τεκμήρια. Ο κινηματογράφος τεκμηρίωσης είναι ίσως ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, για όσους το κατέχουν, για να διεκδικήσουν το δίκιο τους.

Για τον πολίτη είναι πολλές φορές θέμα ζωτικής σημασίας το να διαδώσει μέσα από εικόνες και ήχους την ιστορία που τον απασχολεί. Ο πολίτης είναι άλλωστε ο πρώτος δέκτης των συνεπειών μιας αμφισβητούμενης απόφασης της πολιτείας. Μαζί με μία επιστολή διαμαρτυρίας – πρότασης προς τους αρμόδιους μπορεί να σταλεί μια μικρού μήκους ταινία που να τεκμηριώνει το θέμα. Μια τέτοια ταινία απευθύνεται σε ευρύ κοινό, το οποίο μπορεί να είναι και διεθνές.

Η προσιτή οικονομικά τεχνολογία της εικόνας και του ήχου επιτρέπουν πλέον σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού (και σύντομα σε πολύ περισσότερους) το να φτιάξουν μόνοι τους μία ταινία για να προστατεύσουν το σχολείο της γειτονιάς τους από το να μετατραπεί σε υπόγειο πάρκινγκ, την παραλία της πόλης τους από υποθαλάσσιους αυτοκινητόδρομους, την οδήγηση από τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες κ.λπ.

Επιπλέον υπάρχουν παραδείγματα σκηνοθετών που αισθάνονται την ανάγκη με την τέχνη τους να συμβάλλουν στην καλύτερη λειτουργία της «δημοκρατίας», εφόσον δεχόμαστε πως για να λειτουργήσει η δημοκρατία χρειάζονται ενεργοί πολίτες. (περισσότερα…)

Σ’ ένα πρόσφατο άρθρο του στο περιοδικό New Yorker, ο συγγραφέας Malcolm Gladwell, έκανε δριμεία κριτική στους ευαγγελιστές των social media. Ουσιαστικά, ο συγγραφέας είπε ότι ο ακτιβισμός στα social media είναι αναποτελεσματικός. Μ’ άλλα λόγια, κατά τον Gladwell, αυτό που γίνεται στα social media δεν είναι καν ακτιβισμός, αλλά μια μορφή συμμετοχής των χρηστών σε κάποιες δημόσιες εκδηλώσεις στήριξης και διαμαρτυρίας διάφορων τάσεων. Η επιχειρηματολογία του βασίζεται στη διάκριση των όρων ακτιβισμός και social media.

Απ’ τη μια ο ακτιβισμός είναι μια υψηλού ρίσκου δράση, απαιτεί ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των συμμετεχόντων, μια ιεραρχική δομή οργάνωσης και πραγματικές θυσίες απ’ την πλευρά των πολιτών, ενώ απ’ την άλλη τα social media αφορούν σε χαμηλού ρίσκου δραστηριοποίηση, δημιουργούν χαλαρούς δεσμούς μεταξύ των χρηστών, βασίζονται σε δίκτυα κι όχι ιεραρχίες, ενώ δεν αξιώνουν πραγματικές θυσίες, μερικά κλικ μπορούν να είναι αρκετά.
Ως διάκριση όρων, το σχήμα του Gladwell γενικά με βρίσκει σύμφωνο. (περισσότερα…)