Τα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι η βαριά βιομηχανία προσοχής της οικονομίας της προσοχής. Το νόμισμα αυτής της οικονομίας είναι η προσοχή μας, πόρος εκ των πραγμάτων περιορισμένος. Κάποια στιγμή, το απόθεμα προσοχής ενός ατόμου αλλά και μιας κοινωνίας αδειάζει, και τότε απρόβλεπτα πράγματα συμβαίνουν.

Εδώ όλοι συμμετέχουμε εθελοντικά με μόνη υποχρέωση να αποδεχτούμε ότι το ενδιαφέρον για τον άλλον και τα πράγματα είναι μετρήσιμο. Καθένας χρησιμοποιεί ό,τι μπορεί να επιδείξει προκειμένου να τραβήξει την προσοχή των άλλων και να αποσπάσει likes και retweets. Άλλος χρησιμοποιεί εργαλειακά την ευφυία, άλλος την ίδια την εργατικότητά του, άλλος τα κατοικίδια, τα παιδιά, το σώμα του. Τα πάντα μετατρέπονται σε αντικείμενα που επιζητούν άμεση επιβράβευση, καθώς εδώ κερδίζουν κυρίως οι εντυπώσεις.

Ο Τραμπ θεωρείται ήδη ο πρώτος πρόεδρος της προσοχής. Οι επιχειρήσεις και τα πολιτικά κόμματα ξέρουν ότι για να κερδίσουν την προσοχή θα πρέπει να έχουν στην ομάδα τους κάποιους που θα κάνουν θόρυβο, λέγοντας και κάνοντας ακόμα πιο εξωφρενικά πράγματα. Η ιδιωτική ζωή τώρα, ως το πλέον ενδιαφέρον κομμάτι της ζωής των άλλων, πρέπει να γίνει εντελώς διαφανής, για να ικανοποιήσει την ακόρεστη πείνα των δικτύων για προσοχή. Καθώς η προσοχή είναι περιορισμένος πόρος, ο ανταγωνισμός για την έλξη της προσοχής είναι αμείλικτος. Το νόμισμα της προσοχής πρέπει να αλλάζει διαρκώς χέρια. Και στο βωμό της απόκτησής του να θυσιαστεί ακόμα και η πιο προσωπική μας στιγμή. Η εκπόρνευση κι η σπατάλη είναι σαφής. Ξοδεύουμε αλόγιστα την προσοχή μας και πουλάμε την ιδιωτικότητά μας με την ελπίδα να αναπληρώσουμε κάτι έστω ελάχιστο: μερικά likes άμεσης επιβράβευσης που θα ανανεώσουν το ενδιαφέρον μας και θα μας δώσουν λίγη αυταξία. Το μόνο βέβαιο κέρδος που εγγράφεται στα βιβλία εσόδων εξόδων της εποχής μας είναι εκείνο της βαριάς βιομηχανίας της προσοχής.

Δεν έχω τίποτα με τους ανθρώπους που επιλέγουν να ανεβάζουν φωτογραφίες των παιδιών τους στα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι δικαίωμά τους να κάνουν ό,τι θέλουν με τα παιδιά τους. Απλά, δε συμφωνώ μαζί τους. Κατ’ αρχάς, είναι ζήτημα ασφάλειας. Όσα περισσότερα δεδομένα παρέχεις δημόσια για τα παιδιά σου, τόσο πιο ευάλωτα τα κάνεις σε μελλοντικούς εκβιασμούς και στοχοποιήσεις. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να εκθέτεις τα παιδιά σου σε δυνητικούς κινδύνους. Όπως τα προστατεύεις στο δημόσιο χώρο, έτσι πρέπει να τα προστατεύσεις και στον ψηφιακό.

Εκτός αυτού όμως είναι και το ζήτημα της εκμετάλλευσης της εικόνας των παιδιών. Όπως πολύ σωστά λέει ο Ryan Holiday στο πολύ ωραίο κείμενό του, οι άνθρωποι αναρτούν φωτογραφίες των παιδιών τους για να πάρουν likes και καρδούλες. Πόσο ηθικό είναι αυτό απέναντι στα παιδιά σου; Τα ρώτησες αν θέλουν να εκθέσουν την εικόνα τους από τόσο νωρίς; Ας πούμε ότι έχεις πάρει τη συγκατάθεσή τους. Το ότι είναι ανήλικα δε σε προβληματίζει; Μήπως τα χρησιμοποιείς για να φτιάξεις τη δική σου δημόσια εικόνα; Το ότι το κάνουν όλοι δε σημαίνει ότι πρέπει να το κάνεις κι εσύ. Έρευνα στη Μεγάλη Βρετανία έχει δείξει ότι οι γονείς αναρτούν κατά μέσο όρο 1.500 φωτογραφίες των παιδιών τους πριν γίνουν 5 ετών. Σκεφτείτε την αμηχανία τους όταν μια μέρα τα παιδιά τους ρωτήσουν: «γιατί αναρτούσες την ιδιωτική μας ζωή;». (περισσότερα…)

Φέτος διάβασα περίπου τον ίδιο αριθμό βιβλίων με πέρυσι. Ωστόσο, έδωσα περισσότερο βάρος σε βιβλία που αφορούν στη δουλειά μου (τεχνολογικά θέματα με έμφαση στο διαδίκτυο, καθώς κι έρευνα για το νέο μυθιστόρημα), καθώς επίσης και σε βιβλία που αφορούν στην ανατροφή των παιδιών, καθώς έγινα πρόσφατα πατέρας.

Τα βιβλία που μου πρόσφεραν περισσότερη απόλαυση αυτή την χρονιά δεν εκδόθηκαν όλα το 2017. Κάποια απ’ αυτά είτε βγήκαν στα τέλη του 2016, ή τα ανακάλυψα με κάποια καθυστέρηση. Τα τελευταία πέντε χρόνια φτιάχνω τη συγκεκριμένη λίστα με βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στο προηγούμενο έτος για να κρατώ κι εγώ ένα αρχείο της βιβλιοφιλικής μου πορείας, με την ελπίδα να γίνει χρήσιμη και σε άλλους. Είναι τα βιβλία που ξεχώρισα μέσα απ’ τους τόνους της παραγωγής. Σε καμία περίπτωση η λίστα δε διεκδικεί κάποιο είδος κανόνα, ή ιεράρχιση των «σημαντικότερων τίτλων της χρονιάς».

Όπως ίσως μερικοί γνωρίζουν, εδώ και 6 χρόνια έχω μια διαδικτυακή εκπομπή βιβλίου, το GarageBOOKS, όπου επίσης παρουσιάζω αγαπημένα μου βιβλία και συγγραφείς, οπότε αν θέλει κάποιος να δει περισσότερες προτιμήσεις μου, δεν έχει παρά να πάει στη συγκεκριμένη σελίδα και να δει κάποιο επεισόδιο (αισίως έχω φτάσει στα 97,την ερχόμενη εβδομάδα θα γίνει το μεγάλο ετήσιο επεισόδιο με τις προτάσεις για τις γιορτές).

Τα βιβλία που ξεχώρισα φέτος τα κατηγοριοποιώ και πάλι σε δύο μεγάλες ενότητες, τα βιβλία μυθοπλασίας και τα μη μυθοπλαστικά. Έχουμε και λέμε: (περισσότερα…)