Διαβάζω σήμερα ότι το Πανεπιστήμιο Tufts εφηύρε ένα τσιπ, το οποίο επικολλάται στα δόντια και καταγράφει ως αισθητήρας τη χημική σύσταση των περιεχομένων που μπαίνουν στο στόμα. Ταυτόχρονα, αναλύει και στέλνει τα δεδομένα σε μια κινητή συσκευή. Η εφεύρεση έχει ιατρικό χαρακτήρα και ελπίζουν οι ερευνητές ότι θα σώσει πολλές ζωές. Οι εφαρμογές της επαφύονται στην ανθρώπινη δημιουργικότητα, δηλώνει ένας εκ των υπευθύνων του εργαστηρίου. Πράγματι, το τσιπάκι μπορεί να στείλει μήνυμα στο αυτοκίνητό σου, αφού έχεις πιει μερικά ποτά και να το κλειδώσει. Ή να προειδοποιήσει τους γιατρούς σου ότι τρως πολλά περισσότερα γλυκά απ’ όσο αντέχει το σύστημά σου. Κανείς δε θα αρνηθεί ότι στην ιατρική θα υπάρξουν πολλές επωφελείς χρήσεις από μια τέτοια τεχνολογία. Αλλά τι θα γίνει όταν τέτοιες συσκευές γίνουν ευρύτερα προσιτές στους πολίτες; Όταν θα μπορείς να κολλήσεις ένα τέτοιο αυτοκόλλητο σε οποιονδήποτε χωρίς να το καταλάβει;

Ζούμε σε μια κοινωνία παρακολούθησης. Έχουμε εθιστεί στην παρακολούθηση των άλλων και των εαυτών μας, έχουμε εξοικειωθεί να μας παρακολουθούν το καθετί, μας δίνει ασφάλεια προφανώς αυτό, κι είναι οικονομικά συμφέρον μάλιστα, κάνοντας πολλούς να μιλούν για την οικονομία της παρακολούθησης. Σε τι θα οδηγήσει όμως όλο αυτό; Ο άνθρωπος που ξέρει ότι τον παρακολουθούν τροποποιεί τη συμπεριφορά του, όχι πάντα προς το καλύτερο. Θα χάσουμε εντελώς την αυθεντικότητά μας; Θα γίνουμε όλοι ηθοποιοί στο Πανοπτικόν του Μπένθαμ; Ποιά είναι τα όρια της διαφάνειας; Δε θα αφήσουμε τίποτα κρυφό; Όλα θα γίνουν αντικείμενο προβολής και εκμετάλλευσης; Είμαστε διατεθειμένοι να πληρώσουμε τόσο υψηλό κόστος για να απαλλαγούμε απ’ το φόβο του θανάτου; Τα ερωτήματα είναι ατέλειωτα.

Στα αισθητηριακά μας όργανα προσθέτουμε τώρα τους τεχνητούς αισθητήρες. Εκχωρούμε ακόμα και την πιο μοίχια σκέψη μας στις μηχανές και παραχωρούμε αβίαστα κάθε δυνατή ιδιωτικότητα. Κι έτσι νιώθουμε ασφαλείς. Στα γυάλινα κουτιά μας. Ας το σκεφτούμε όσο ακόμα υπάρχει λίγος χρόνος μπροστά μας.

Χρησιμοποιώντας καθημερινά το Facebook και διαδρώντας με το περιεχόμενό του, του παρέχουμε αφειδώς δεδομένα για τις προτιμήσεις και το ποιόν μας, τροφοδοτώντας τον αλγόριθμό του με ολοένα και περισσότερο υλικό ώστε να μας στοχεύονται συναφείς με τα ενδιαφέροντά σου διαφημίσεις. Αυτό είναι το επιχειρηματικό μοντέλο της Facebook, δεν είναι σπουδαίο νέο. Η δωρεάν χρήση της πλατφόρμας μας παρέχεται με το τίμημα της θέασης διαφημίσεων. Όμως για να λειτουργήσει αυτό το μοντέλο χρειάζεται τα δεδομένα να είναι ακριβή και άφθονα, γι’ αυτό κάθε κίνησή μας εντός του καταγράφεται κι αναλύεται με όλο και πιο εξεζητημένους τρόπους. Η Facebook δεν μένει μόνο στα δεδομένα που της παρέχουμε ως χρήστες πατώντας πάνω σε συνδέσμους, πορφίλ, φωτογραφίες, ή και κάνοντας chat, αλλά με βάση τις συμπεριφορές μας κάνει και προβλέψεις, γεγονός που στο μέλλον θα πάρει ολοένα και πιο τρομακτικές διαστάσεις. Σκέφτομαι την εξέλιξη της πολιτικής καμπάνιας στο Facebook και με πιάνει κρύος ιδρώτας. Τα πρόσφατα παρεδείγματα των αμερικανικών εκλογών και του Brexit προσφέρουν ένα πρώτο παράδειγμα χρήσης του εν λόγω δικτύου, που το καθιστά πραγματικά ένα υπερόπλο χειραγώγισης κι επηρεασμού.

Γι’ αυτό νομίζω ότι έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δει κάποιος τι αποκαλύπτει η εταιρεία για τον καθένα μας χωριστά. Πηγαίνοντας σ’ αυτή τη διεύθυνση, στο Your information > Your Categories βλέπεις τι λέει η εταιρεία ότι γνωρίζει για εσένα. Θεωρώ ότι είναι ήδη αρκετά για να έχει κάποιος μια πολύ πιο κριτική στάση απέναντί της. Ο χρήστης είναι κανονικότατα ένα παραμετροποιημένο προϊόν προς πώληση στους διαφημιζόμενους. Αυτό που βλέπουμε στο news feed είναι το αποτέλεσμα της ανάλυσης που γίνεται με βάση τα προσωπικά μας δεδομένα. Θα επανέλθω.

Ακολουθεί μήνυμα ψηφιακής ενδυνάμωσης

hand-touch-512Βάσει έρευνας, αγγίζουμε κατά μέσο όρο πάνω από 2.617 φορές την ημέρα το κινητό μας τηλέφωνο, ένα εκατομμύριο το χρόνο, δίνοντας εντολή για κάποια λειτουργία, και κάνουμε πάνω από 400 κλικ κατά μέσο όρο ημερισίως στους υπολογιστές μας. Πόσες απ’ αυτές τις κινήσεις έχουν πραγματικό νόημα και πόσες είναι μια απλή σπατάλη χρόνου κι ενέργειας;

Το μεγαλύτερο μέρος της πληροφορίας μας έρχεται πλέον απ’ το διαδίκτυο και τα νέα Μέσα.

Ενώ η στάση μας ως αναγνωστών και θεατών είναι παθητική, έχουμε μια ενεργητική κίνηση που σπάνια εκλαμβάνεται ως τέτοια. Aναφέρομαι στο κλικ, στην απειροελάχιστη αυτή κίνηση επιλογής, που φέρνει μπροστά στα μάτια μας το είδωλο του κόσμου.

Αυτό το ταπεινό κλικ μας έχει δύναμη. (περισσότερα…)