Ο απεγκλωβισμός του Σταυρουλάκη

Ολοκλήρωσα αυτό το ντοκιμαντέρ το Φεβρουάριο του 2010. Επειδή δεν είχα καμία απολύτως χρηματοδότηση, έκανα ένα ανοιχτό κάλεσμα απ’ αυτό το blog και κατάφερα να συγκεντρώσω 450 Ευρώ, με τα οποία καλύφθηκε ένα μέρος του μοντάζ. Κανένα κανάλι, καμία εφημερίδα, κανένας φορέας, κανένα Μέσο από όσα προσέγγισα δε θέλησε να προβάλλει την ταινία. Ωστόσο, προβλήθηκε με επιτυχία στο 12ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης, όπου κι έλαβε την τρίτη θέση στην ψηφοφορία του κοινού. Επίσης προβλήθηκε σε διάφορες δημόσιες εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στην Καλαμάτα κ.α. Αν θέλετε να συμβάλετε στην προσπάθεια αποπληρωμής του χρέους μου για να κάνω την ταινία, μπορείτε να κάνετε μια δωρεά πατώντας επάνω στο κουμπί του Paypal, που βρίσκεται δεξιά. Ευχαριστώ.

Beware: Killing Ads

The documentary reveals for the first time the enormous scandal that concerns illegal billboard advertising in Greece. It investigates the corruption, interests and large amounts of money at stake, but mainly it focuses on the human dimension of the problem, following the struggle for justice of a father whose son was killed by an illegal billboard. Illegal billboards are only one symptom of the broader problem of Road Safety in this country, which has evolved into a civil war involving mayors, politicians and advertising companies. As is mentioned in the film: “The victims of car accidents during the last 50 years in Greece have exceeded the number of dead from all the wars the country was involved in during the 20th century”.

The documentary is self-made. No channel, public or private, wanted to broadcast it. I crowdsourced the idea and i collected 450 Euro. Now i’m  trying to pay my debt, so if you wish to contribute to this struggle please make a donation. Thank you.

BEWARE: KILLING ADS

Προσοχή: Φονικές διαφημίσεις, 2010, 55′

Beware: Killing Ads, 2010, 55′

Χθες το απόγευμα ο Δήμαρχος Αμαρουσίου Γιώργος Πατούλης ονόμασε -κατόπιν ομόφωνης απόφασης του δημοτικού συμβουλίου-  ένα δρόμο του Δήμου, με το όνομα Γιάννης Σταυρουλάκης. Όσοι έχουν παρακολουθήσει τον αγώνα του πατέρα του Γιάννη, Μανώλη Σταυρουλάκη, θα καταλαβαίνουν πόσο συγκινητική και σημαντική ήταν η χθεσινή ημέρα σε συμβολικό επίπεδο. Αν ωστόσο δε γνωρίζετε τίποτα για την υπόθεση, μπορείτε να δείτε εδώ το ντοκιμαντέρ μου.

IMG_20140406_180533

Λίγα μέτρα δίπλα απ’ την Οδό Γιάννη Σταυρουλάκη, υπήρχε μια παράνομη διαφημιστική πινακίδα που σκότωσε τον Γιάννη, το 2005. Έκτοτε η οικογένειά του, μαζί με άλλες οικογένειες, επιδόθηκε σ’ έναν εξαντλητικό μαραθώνιο προκειμένου να δικαιωθεί, ενάντια σε διεφθαρμένους λειτουργούς και τεράστια οικονομικά συμφέροντα. Και το πέτυχαν. Ο Μανώλης Σταυρουλάκης είναι ένα σύμβολο αυτής της τιτάνιας προσπάθειας. Μαζί με τον Θανάση Τσιώκο-Πλαπούτα και μερικούς άλλους, κατάφεραν αυτό που έμοιαζε ακατόρθωτο: αποξηλώθηκε η συντριπτική πλειονότητα των παράνομων και φονικών διαφημιστικών πινακίδων. Η ονομασία δρόμων με τα ονόματα των παιδιών τους είναι το ελάχιστο που μπορεί να κάνει η πολιτεία για να ανακουφίσει τον ανείπωτο πόνο τους.

 

Talking to journalists

Στις 24 και 25 Νοεμβρίου συμμετείχα στο 4ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νέων για την Οδική Ασφάλεια στις Βρυξέλλες.

Πιο πάνω βλέπετε την παρουσίασή μου και παρακάτω την εισήγησή μου. Θα επανέλθω σύντομα με βίντεο και κείμενο που θα αναφέρεται στις εργασίες του Φόρουμ καθώς και στις εντυπώσεις μου.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους.

7 μαθήματα απ’ την προσωπική μου εμπειρία.

Καλημέρα κι ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση.

Θα ήθελα αρχικά να σας δείξω ένα τρίλεπτο video από ένα ντοκιμαντέρ που έχω κάνει.

Ως δημοσιογράφος προσκλήθηκα στο forum προκειμένου να σας μιλήσω για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να προσεγγίζει κάποιος τους δημοσιογράφους για να τους εξηγεί το όποιο θέμα του. Δηλαδή, πως να με προσεγγίσετε!

Γενικά, δεν είναι δύσκολο να προσεγγίσει κάποιος ένα δημοσιογράφο. Οι δημοσιογράφοι είναι πολύ προσιτοί. Το πρόβλημα είναι ότι έχουν πολλά στο μυαλό τους, κι επίσης το ότι… έχουν διευθυντές και αρχισυντάκτες, που φιλτράρουν διαρκώς τις πληροφορίες για διάφορους λόγους.

Ενώ λοιπόν είναι πολύ εύκολο να μιλήσετε στους δημοσιογράφους, είναι πολύ δύσκολο να τους αποσπάσετε το ενδιαφέρον.

Θυμάμαι ότι πριν μερικούς μήνες στην Ουάσινγκτον που συναντήθηκαν όλες οι ΜΚΟ για την οδική ασφάλεια, η δημοσιογραφική κάλυψη ήταν μηδενική. Μια δημοσιογράφος του CNN είχε πει ότι θα ερχόταν αλλά προέκυψε τότε ο σεισμός στην Ιαπωνία…

Θα σας πω λοιπόν μια ιστορία.

Στην Ελλάδα υπήρχε επί 20 χρόνια ένα μεγάλο πρόβλημα παρανομίας. Οι εταιρείες υπαίθριας διαφήμισης τοποθετούσαν διαφημιστικές πινακίδες όπου ήθελαν περιφρονώντας τους νόμους. Και το αποτέλεσμα ήταν αυτό που βλέπετε στην εικόνα. Ένα χάος. Όμως εκτός απ’ το αιισθητικό ζήτημα, οι παράνομες πινακίδες συνιστούσαν κι ένα σοβαρό πρόβλημα οδικής ασφάλειας.

Κάθε χρόνο, σύμφωνα με αμφισβητούμενες μελέτες, 10 άνθρωποι έχαναν τη ζωή τους επάνω σε παράνομες πινακίδες. Ο νόμος τις απαγορεύει για δύο λόγους: 1. Γιατί αποσπούν την προσοχή των οδηγών και 2. γιατί συνιστούν παρόδια εμπόδια.

Το 2009 διεύθυνα ένα περιοδικό. Γνώριζα πολύ λίγο το θέμα της υπαίθριας διαφήμισης, καθότι είχα διαβάσει μόνο 1-2 άρθρα στον Τύπο κι επειδή είχα ασχοληθεί με τα προβλήματα της διαφήμισης σ’ ένα βιβλίο που έγραψα στο παρελθόν, είπα σ’ έναν συντάκτη να κάνει ένα ειδικό ρεπορτάζ για τις παράνομες πινακίδες. Έτσι, κάναμε στο θέμα των πινακίδων ένα αφιέρωμα. Πρέπει να ήταν το μοναδικό αφιέρωμα που είχε γίνει ποτέ στον Τύπο για το εν λόγω ζήτημα.

Την επόμενη ημέρα της κυκλοφορίας του περιοδικού με κάλεσε στο τηλέφωνο ο κύριος που βλέπετε. Μου είπε πως είχε χάσει το παιδί του επάνω σε μια παράνομη πινακίδα κι ότι όσα γράφαμε στο περιοδικό ήταν μόνο το 10% όσων συμβαίνουν σ’ αυτό το θέμα. Με κάλεσε σπίτι του να μου δείξει τα δεδομένα. Ανταποκρίθηκα αμέσως. Κι εκείνη την ημέρα ξεκινάω να ερευνώ το θέμα, με τη βοήθεια και την προτροπή αυτού του ανθρώπου.

Ένα θέμα που επί 10 και πλέον χρόνια δεν λυνόταν γιατί, όπως βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά, οι ίδιοι οι πολιτικοί και οι Πρωθουπουργοί χρησιμοποιούσαν αυτές τις παράνομες πινακίδες για να διαφημίζονται προεκλογικά. Μια παράνομη πράξη που οφειλόταν σε διαφθορά, έλλειψη πολιτικής βούλησης, συνεργασία των Δήμων, και βέβαια σε πολύ μεγάλα ποσά, που ήταν μαύρα, αδήλωτα…

Στη δεξιά φωτογραφία βλέπετε μια πινακίδα, που αφού σκότωσε έναν άνθρωπο, επανατοποθετήθηκε για να συνεχίσει το δολοφονικό της έργο. Τι κι αν ακτιβιστές, γονείς κυρίως, την έχουν μαυρίσει; Η παράνομη υπαίθρια διαφήμιση είχε παρομοιαστεί από πολλούς ως το μυθικό τέρας, η Λερναία Ύδρα, που όταν του έκοβες ένα κεφάλι ξεφύτρωναν άλλα δέκα…

Προσέξτε τον κυνισμό των εταιρειών. Εδώ παίζουν με έναν κανόνα της οδικής ασφάλειας, προτρέποντας τους οδηγούς να κρατούν δήθεν αποστάσεις ασφαλείας! Οι οδηγοί κοιτάζοντας αυτό το μπούστο το πιο πιθανό είναι να φαντασιώνονται ερωτικές πράξεις που θα κάνουν στους μπροστινούς τους!

Με τη βοήθεια του Σταυρουλάκη, έκανα συνεντεύξεις, έρευνες, πήγα σε μέρη που γίνονταν δυστυχήματα, και στο τέλος έφτιαξα ένα ντοκιμαντέρ. Επειδή δεν ήμουν πια στο περιοδικό, έγραφα στο μπλογκ μου ειδήσεις απ’ την πρόοδο των ερευνών μου. Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε στο μεγαλύτερο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ της Ελλάδας, είχε ενθουσιώδη υποδοχή και βγήκε τρίτο στις προτιμήσεις του κοινού, κάτω από πολύ ακριβές κι επαγγελματικές παραγωγές. Θυμίζω ότι όπου κι αν απευθύνθηκα για χρηματοδότηση της παραγωγής πήρα αρνητικές απαντήσεις, καθώς οι διαφημιστικές εταιρείες και τα Μέσα έχουν πολύ στενές σχέσεις… Έτσι το ντοκιμαντέρ μου έγινε με τη συνδρομή φίλων, με πολύ προσωπική εργασία και με τη μέθοδο του crowdsourcing.

Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ασχολήθηκε με αυτή την παρανομία και ηγήθηκε της προσπάθειας να λυθεί το πρόβλημα. Κάτι που έγινε, και μάλιστα σχετικά γρήγορα. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν πολύ λίγες παράνομες πινακίδες. Σκεφτείτε ότι υπήρχαν πάνω από 250.000 σε όλη την επικράτεια.

Αν με ρωτήσετε γιατί ασχολήθηκα με αυτό το συγκεκριμένο θέμα θα σας πω, εξαιτίας του Σταυρουλάκη. Αυτός με έπεισε, αυτός με βοήθησε, αυτός με έκανε μέρος της λύσης. Κι όλα αυτά τα έκανε ασυνείδητα, χωρίς να έχει κάποιο πλάνο ή κάποιον να τον συμβουλεύει. Έτσι σκέφτηκα ότι οι τρόποι αυτού του ανθρώπου, που το μόνο συμφέρον του ήταν να λυθεί το πρόβλημα που του στέρησε το γιο του, για να μην υπάρξουν κι άλλα θύματα στο μέλλον, θα μπορούσαν να είναι ένα μοντέλο για κάθε ακτιβιστή.

Η προσέγγισή του μου έδωσε 7 μαθήματα:

Πρώτα απ΄ όλα πρέπει να είσαι εστιασμένος στο πρόβλημα και στη λύση του. Οι θεωρητικολογίες κουράζουν. Οι δημοσιογράφοι θέλουν να τους παρουσιάζονται τα πράγματα με τον πιο καθαρό κι εστιασμένο τρόπο.

Έπειτα, πρέπει να αφηγηθείς μια ιστορία. Ο Σταυρουλάκης μου είπε μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος.

Ό,τι λες πρέπει να είναι ειλικρινές, να μην κρύβεις τίποτα, και να προσπαθείς να κάνεις τον άλλον μέρος της λύσης. Εγώ ξεκίνησα ως δημοσιογράφος και κατέληξα ακτιβιστής. Τελικά έγινα και ιδρυτικό μέλος ενός νέου συλλόγου, με το όνομα SOS Τροχαία Εγκλήματα.

Κι αν κάτι είναι πολύ σημαντικό, αυτό είναι να του μιλάς στο συναίσθημα. Να τον συγκινήσεις, χωρίς να τον χειραγωγήσεις, βέβαια, συναισθηματικά.

Είναι πάρα πολύ σημαντικό να τον ευαισθητοποιήσεις, αλλά για να τον κινητοποιήσεις πραγματικά πρέπει να του δώσεις τα δεδομένα, και να είσαι πολύ συγκεκριμένος μ’ αυτά.

Επίσης, πρέπει να μην υποτιμάς τη δύναμη του ενός μεμονωμένου δημοσιογράφου. Δε χρειάζεται να συνάψεις σχέσεις με τον μεγάλο δημοσιογράφο σταρ, του τεράστιου δικτύου. Ένας μικρός κι “ασήμαντος” δημοσιογράφος, μπορεί να σε βοηθήσει πολύ περισσότερο, αν τον έχεις πείσει και συγκινήσει.

Τέλος, πρέπει να είσαι παθιασμένος κι απερίσπαστος, επίμονος. Ο δημοσιογράφος που θα συνεχίσει να σε βοηθά θα παίρνει δύναμη, κουράγιο κι επιβραβεύση απ’ τη στάση σου. Μόνο έτσι θα γίνει πραγματικός σύμμαχός σου.

Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.

In Greece, we don’t need pavements for pedestrians. Pedestrians can walk on the road between the cars, the buses, and the other vehicles. Greek pavements have a better and more effective use: they serve as platforms for illegal billboards which advertise purely Greek porn. Greek drivers get killed every day due to distractions (illegal billboards are responsible for a number of deaths every year, watch my documentary here) but they die fully informed about the new porn movies of the porn star Julia…

Την ιστορία του Μανώλη Σταυρουλάκη με τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες μπορεί κάποιος να την παρακολουθήσει μερικώς στο ντοκιμαντέρ μου. Όταν του έκανα τη συνέντευξη είχε καταδικάσει πρωτόδικα τη διαφημιστική εταιρεία, αλλά στο εφετείο η απόφαση ανατράπηκε και η εταιρεία αθωώθηκε. Το δικαστήριο έκανε δεκτή την ένσταση του κατηγορούμενου και υιοθέτησε την άποψη ότι το πρώτο κολωνάκι στο οποίο προσέκρουσε το αυτοκίνητο του άτυχου Γιάννη Σταυρουλάκη ήταν εκείνο που του απέφερε το θάνατο. Με όλο τον ειλικρινή σεβασμό στη δικαιοσύνη, θα παραθέσω εδώ απόσπασμα της απόφασης του εφετείου, απόσπασμα απ’ το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος καθώς και 2 φωτογραφίες μετά το συμβάν. Επίσης, πρέπει να πω ότι ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έχει ζητήσει αναίρεση, κάτι που σημαίνει ότι η υπόθεση είναι ακόμα ανοιχτή.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι: (περισσότερα…)

Η εμπειρία είναι κοινή: Χιλιάδες από εμάς οδηγούμε κι έχουμε συχνά την προσοχή μας στραμένη στις τιμές που αναγράφουν τα πρατήρια, κάνοντας συγκρίσεις, και ψάχνοντας για την πιο φθηνή. Κι αντί κάποιο υπουργείο να μας προστατεύσει απ’ αυτό το επικίνδυνο σπορ, μας λέει ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα…

Πριν λίγες ημέρες το Υπουργείο Εσωτερικών δημοσιοποίησε μια εγκύκλιο η οποία αναφερόταν στις πινακίδες των πρατηρίων υγρών καυσίμων. Ουσιαστικά, η εγκύκλιος λέει ότι τα πρατήρια επιτρέπεται να τοποθετούν στο πεζοδρόμιο μπροστά τους, μόνο μια πινακίδα με το σήμα και τις τιμές τους, κι ότι θα πρέπει να πάρουν άδεια απ’ τους Δήμους. Σίγουρα, αυτή η ρύθμιση βάζει μια τάξη καθώς τα περισσότερα πρατήρια τοποθετούν παραπάνω από μια πινακίδα στα πεζοδρόμια. Όμως η εγκύκλιος δεν προχωρά ένα βήμα παραπέρα, για να μας αποδείξει ότι η πολιτεία βάζει σαν προτεραιότητα της κατ’ αρχήν την Οδική Ασφάλεια.

Αλήθεια, το συζήτησαν αυτό το θέμα με ανθρώπους που γνωρίζουν;

Οι τιμές των βενζινάδικων, όπως λέει και ο γνωστός Ιαβέρης, είναι μια απ’ τις πολύ βασικές αιτίες απόσπασης της προσοχής των οδηγών. Στην εποχή του Διαδικτύου, υπάρχει η δυνατότητα οι καταναλωτές να ενημερώνονται διαρκώς για τις τιμές. Φαντάζομαι επιπλέον, ότι θα υπάρχουν κι άλλοι τρόπο γνωστοποίησης των τιμών μέσα από άλλες υπηρεσίες. Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για επιχειρηματίες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην ΝΟΜΙΜΗ ενημέρωση των καταναλωτών… Κι εν πάση περιπτώσει, η εγκύκλιος επιτρέπει την αναγραφή των τιμών στις πινακίδες των πρατηρίων αλλά δεν θέτει προδιαγραφές. Δηλαδή μπορεί κάποιος πρατηριούχος να βάλει τις τιμές του με τεράστιους αριθμούς, κόκκινους να αναβοσβήνουν;

Θυμηθείτε ότι πριν από μερικούς μήνες, είχαμε ένα νεκρό πάνω σε μια παρόμοια πινακίδα…

Και τώρα ψηφίστε…