Σοσιαλδημοκρατίας εγκώμιο

Είναι δυνατόν σήμερα, μετά απ’ τις αλεπάλληλες εκλογικές ταπεινώσεις των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην Ευρώπη να υπερασπίζεται κάποιος την ιδεολογία της σοσιαλδημοκρατίας; Ποιός μπορεί να πιστέψει ότι έχει μέλλον το μοντέλο που διέπρεψε ουσιαστικά μόνο στη Σουηδία; Τί γνωρίζουμε για την ουσία της σοσιαλδημοκρατίας;

thumbnailΔιαβάζοντας πρόσφατα το εξαιρετικό βιβλίο Το πρωτείο της πολιτικής της αμερικανίδας Σέρυ Μπέρμαν απ’ τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σε μετάφραση Ελένης Αστερίου, ένιωσα πραγματικά ανακουφισμένος που έστω στις ΗΠΑ, υπάρχουν ερευνητές με διάθεση να δουν ολόκληρη την εικόνα της διαδρομής των σοσιαλδημοκρατικών ιδεών τον 20ο αιώνα. Η Μπέρμαν έχοντας το προνόμιο να μελετά την ιστορία της σοσιαλδημοκρατίας από μακριά, καταφέρνει να παρουσιάσει μια συνεκτική κι άκρως ενδιαφέρουσα αφήγηση, που είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Η σοσιαλδημοκρατία, σύμφωνα με την καθηγήτρια, μπορεί να επαναλάβει την επιτυχία που είχε τον προηγούμενο αιώνα και στις μέρες μας. Ίσως το βιβλίο της να είναι ένα ακόμα βοήθημα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς αποσαφηνίζει όχι μόνο το ιστορικό νήμα της ιδεολογίας, αλλά τις ιδρυτικές της αξίες που την καθιστούν ακαταμάχητη.

Η σοσιαλδημοκρατία υπόσχεται έναν κόσμο όπου η αγορά και το κράτος ισορροπούν ώστε να μη θίγεται η δημοκρατία κι οι θεσμοί της. Πρόκειται σίγουρα για μια πολύ ευαίσθητη ισορροπία, που γεννά μια σειρά τοπικής φύσης ερωτημάτων, αλλά φαίνεται ότι δεν υπάρχει κάτι γονιμότερο ή πιο ρεαλιστικό αυτή τη στιγμή. Άλλες ανταγωνιστικές ιδεολογίες, όπως ο φιλελευθερισμός, ο κομμουνισμός, ο εθνικισμός κι ο σοσιαλισμός, είτε φαντασιώνονται την κυριαρχία της αγοράς, είτε την κυριαρχία του κράτους, θυσιάζουν εύκολα τη δημοκρατία για να επιβάλλουν ένα άκαμπτο κι ανάλγητο μοντέλο. Σίγουρα, η λεπτή ισορροπία της εμπλοκής του κράτους στην αγορά, είναι ένα έργο που απαιτεί αντανακλαστικά, διαβούλευση και συναινέσεις. Ο σοσιαλδημοκράτης οφείλει να είναι ισορροπιστής.

Η πολιτική έχει μείζονα ρόλο στη διαδικασία πραγμάτωσης ενός καλύτερου κόσμου. Ο σοσιαλδημοκράτης είναι ένας ενεργός πολίτης που δρα καθημερινά με γνώμονα το κοινό καλό επιζητώντας πάντα τη δημοκρατική νομιμοποίηση. Δε μεταθέτει τη λύση σ’ ένα αόριστο μέλλον που θα διορθωθούν όλα μαγικά. Πιστεύει στη δύναμη του παραδείγματος, στο πρωτείο της πολιτικής.

Με τη διαταξική συνεργασία μπορούν να επιτευχθούν ειρηνικά τεράστιες αλλαγές. Η ταξική πάλη διαιωνίζει τις ανισότητες, παρά τις μειώνει. Η σοσιαλδημοκρατία είναι μια ιδεολογία που προωθεί την άμβλυνση των ανισοτήτων.

Ο μετασχηματισμός του καπιταλισμού είναι εφικτός μέσα απ’ τη δράση μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων που δεν έρχονται ούτε απ’ τον ουρανό, ούτε από μια φωτισμένη ελίτ, αλλά από συντονισμένες προσπάθειες δημοκρατικών κομμάτων, ηγεσιών, θεσμών και πολιτών.

Αν σας ενδιαφέρει ο ειρηνικός μετασχηματισμός της οικονομίας και της κοινωνίας, στο βιβλίο της Μπέρμαν θα βρείτε μια πολύ καλή θεωρητική θεμελίωση. Η ανάγνωσή του, ιδιαίτερα σήμερα, αξίζει πολλά.

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s