Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος δε θα διαφέρει πολύ απ΄το βιβιοπωλείο του παρόντος. Με τη διαφορά ότι θα είναι πιο κοινωνικό, πιο δραστήριο, θα είναι πιο συνδεδεμένο με τους πελάτες του και τους δημιουργούς, και θα έχει σίγουρα περισσότερες οθόνες στους τοίχους και στα γραφεία του. Καθώς το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα πουλά σίγουρα και ηλεκτρονικά βιβλία, όπως επίσης και συσκευές ανάγνωσης, θα προσφέρει ενημέρωση μέσα από οθόνες. Θα παρέχει ασύρματη σύνδεση στο Διαδίκτυο, ενώ θα προτείνει τίτλους τόσο στην έντυπη, όσο και στην ηλεκτρονική τους μορφή. Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα έχει βιβλιοπώλες με φορητές συσκευές ανάγνωσης στα χέρια. Θα είναι περισσότερο ένας τόπος συνάντησης βιβλιόφιλων και δυνητικών πελατών, παρά ένα σούπερ μάρκετ. Στο βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα γίνονται διαρκώς εκδηλώσεις, σεμινάρια, συναντήσεις, ημερίδες. Θα πωλούνται βιβλία από χαρτί, αλλά θα πωλούνται μαζί κι άλλα αντικείμενα τέχνης. Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα συνδιαλλέγεται με την κοινωνία, θα συμμετέχει στην κοινωνικοποίηση και την ενημέρωση του κόσμου. Θα δημιουργεί λέσχες, κλαμπ, σχέσεις δηλαδή, τόσο στο φυσικό, όσο και στον εικονικό χώρο. Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα είναι ένας χώρος ζύμωσης, ψυχαγωγίας, διαλόγου και πληροφόρησης. Η μεγάλη διαφορά του απ’ το σημερινό βιβλιοπωλείο θα είναι οι οθόνες στους τοίχους, στα γραφεία και στα χέρια των πωλητών του, που θα είναι συνδεδεμένες στο Διαδίκτυο. Η μεγάλη του διαφορά απ’ το σημερινό βιβλιοπωλείο θα είναι η στενή του σχέση με την τεχνολογία, κι ό,τι απορρέει απ’ αυτό. Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος θα έχει, αν θέλει, αυξημένες υποχρεώσεις και διευρυμένες δραστηριότητες, αλλά θα επωφελείται πολύ αν διαλέξει να υπηρετεί την εξειδίκευση. Θα είναι ένας συναρπαστικός χώρος, ανοιχτός σε όλους, ευμετάβλητος, χαλαρός. Οι άνθρωποι που θα το στελεχώνουν θα εξακολουθούν να διαπνέονται από αγάπη για τα βιβλία, θα είναι δεινοί στη χρήση της τεχνολογίας και θα είναι κόμβοι, συναθροιστές, οδοδείκτες πληροφόρησης. Το βιβλιοπωλείο του μέλλοντος δε θα πουλά μόνο βιβλία, αλλά θα πουλά και θα παράγει ιδέες.
Κατηγορία: Διαδίκτυο
Γιατί τα Ελληνικά Media φοβούνται την καινοτομία;
Η προτελευταία μεγάλη καινοτομία του εγχώριου Τύπου ήταν το παραγέμισμα των εφημερίδων με cd, DVD, ομπρέλες, σαμπουάν κ.λπ. κι η τελευταία ήταν ο δωρεάν Τύπος. Για το δωρεάν Τύπο έχω πει αρκετά. Αυτό που σκέφτομαι ωστόσο τον τελευταίο καιρό, είναι ότι τα νεανικά δωρεάν έντυπα που εκδίδονται στη χώρα μας, είναι πολύ πιο αξιοπρεπή και παρουσιάζουν μια πιο καθαρή εικόνα όσων ζούμε. Εντάξει κάνουν ελάχιστη έρευνα, είναι εντελώς εξαρτημένα απ’ τη διαφήμιση, αλλά κρατούν ένα αρκετά υψηλό επίπεδο στα άρθρα γνώμης. Εν πάση περιπτώσει δεν φέρονται σαν να είναι κάτι άλλο, δίνουν βήμα σε πολλούς νέους ανθρώπους, κι επιπλέον, έχουν κάνει ένα πολύ σοβαρό άνοιγμα στο Διαδίκτυο. Ίσως ο δωρεάν Τύπος, με τις ανεπάρκειες και τους περιορισμούς του, να είναι το μοναδικό φως και το εκκολαπτήριο των νέων παραδειγμάτων στο άμεσο μέλλον.
Αλλά βέβαια το μέλλον εξαρτάται κι απ’ το τι θα κάνουν τα μεγάλα εκδοτικά και μιντιακά συγκροτήματα.
Τα παραδοσιακά Media στην Ελλάδα διακατέχονται από μια πολύ συντηρητική λογική, είναι φοβικά και συχνά εχθρικά απέναντι στο νέο. Όταν βλέπουν ότι δε μπορούν να κάνουν αλλιώς, υιοθετούν ξένα μοντέλα, μόνο και μόνο για να είναι στη μόδα (βλέπε Social Media). Πρώτα απ’ όλα, τα Ελληνικά Media φοβούνται την καινοτομία γιατί στηρίζουν τη δύναμή τους στη μετριότητα. Θεωρούν ότι οι καταναλωτές τους έχουν μέτρια προς χαμηλή αντίληψη, κι άρα τα προϊόντα τους είναι εξίσου μέτρια και χαμηλά. Επιπλέον, με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα Ελληνικά Media είναι οχήματα επίτευξης αλλότριων σκοπών, και γι’ αυτό είναι δευτερεύουσας σημασίας το καθαυτό προϊόν τους. Και τέλος, τα Μέσα έχουν παγιώσει έναν τρόπο λειτουργίας που ακόμα λειτουργεί, και τα κάνει βιώσιμα (αν και καταχρεωμένα).
Ωστόσο τώρα τα πράγματα αναγκαστικά αλλάζουν. Το Διαδίκτυο αλλάζει συθέμελα τα μοντέλα και τις πρακτικές. Αν τα παραδοσιακά Μέσα δεν ανοίξουν στις νέες ιδέες και τους νέους ανθρώπους, σε λίγα χρόνια θα ‘χουν περάσει στην Ιστορία. Γι’ αυτό αντί να φοβούνται την καινοτομία, καλό είναι να φοβούνται το επικείμενο ξεπέρασμά τους, μήπως και κινητοποιηθούν. Αρκετοί λένε ότι ίσως και να είναι αργά. Θα επανέλθω.
Blogger στην Ουδέτερη Ζώνη
Ήταν η πρώτη φορά που επισκεπτόμουν την Κύπρο. Στην Ελλάδα, το Κυπριακό είναι ένα πολύ δημοφιλές θέμα, πολύ κοντινό μεν, αλλά και πολύ μακρινό ταυτόχρονα. Τα Μέσα μας παρακολουθούν στενά την επικαιρότητα στο νησί, κι εμείς οι ίδιοι μπορούμε εύκολα να ενημερωθούμε μέσω του ΡΙΚ ή σχετικών ιστοσελίδων, καθώς μας είναι πολύ προσιτή η γλώσσα, αλλά πρέπει κάποιος να έχει ειδικό ενδιαφέρον για να ενημερώνεται διαρκώς. Πριν μερικές ημέρες βρέθηκα στην Κύπρο, προσκεκλημένος στην εκδήλωση BufferZone Bloggers στην Ουδέτερη Ζώνη, προκειμένου να συμμετάσχω σε μια συζήτηση για τα blog καθώς επίσης και να προβάλλω το ντοκιμαντέρ που είχαμε κάνει με τη Μέντη Μέγα το 2008 για το Παρασκήνιο της ΕΤ-1 με τίτλο Blog, Ένας Νέος Δημόσιος Χώρος.
Ομολογώ ότι απ’ την πρώτη στιγμή ένιωσα αρκετά άβολα στο χώρο. Τα συρματοπλέγματα, οι κυανόκρανοι των Ηνωμένων Εθνών, τα εγκαταλελειμμένα κτίρια, η όλη ατμόσφαιρα μου υπέβαλε ένα αρκετά βαρύ συναίσθημα. Βέβαια οι άνθρωποι με τους οποίους συνομίλησα, ζώντας στη μια ή στην άλλη πλευρά, έδειχναν να μη μοιράζονται την ίδια δυσθυμία. Οι περισσότεροι είχαν μια πιο θετική, πιο ακτιβιστική στάση απέναντι στο γεγονός. Στις σχεδόν δύο ημέρες που βρέθηκα στο νησί, έκανα πάρα πολλές συζητήσεις, έμαθα αρκετά και κατατοπίστηκα τόσο για το παρελθόν όσο και για το παρόν και το μέλλον του δύσκολου αυτού ζητήματος. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που εκφράστηκαν πάρα πολύ απαισιόδοξα για τη λύση, αλλά δεν ήταν και λίγοι αυτοί που έμπρακτα κάνουν κάτι για να αλλάξουν τα πράγματα. Για να βάλω κάπως σε τάξη όσα έζησα, ας τα ταξινομήσω.
Το BufferZone Bloggers
Παρακολούθησα μόνο τη δεύτερη ημέρα. Δυστυχώς δεν κατάφερα να δω το εργαστήριο του Τούρκου βιντεοακτιβιστή Onur Metin, τον οποίο όμως συνάντησα το Σάββατο κι είχαμε μια πολύ ωραία συνομιλία. Ο Onur μου μίλησε κυρίως για την πρόθεση της Τουρικής Κυβέρνησης να λογοκρίνει το Διαδίκτυο. Δείτε εδώ την είδηση.
Στο πάνελ που συμμετείχα ήταν η λέκτορας του Πανεπιστημίου της Κύπρου Δήμητρα Μηλίωνη, η οποία έκανε μια εξαιρετική παρουσίαση, ο Τουρκοκύπριος μπλόγκερ Mehmet Harmanci, ο Ελληνοκύπριος μπλόγκερ Ανδρέας Πέτσας του συλλογικού μπλογκ Mahallas κι εγώ. Το κοινό συμμετείχε πολύ ενεργά με παρατηρήσεις, ερωτήσεις και παρεμβάσεις. Θα ανεβάσω σύντομα τη δική μου τοποθέτηση, που αφορούσε στην εμπειρία μου με τις παράνομες πινακίδες.
Ας κάνω όμως εδώ μια παρένθεση: Απ’ τη στιγμή που πάτησα το πόδι μου στο αεροδρόμιο της Λάρνακας μέχρι και τη Λευκωσία, είδα εκατοντάδες τέτοιες διαφημίσεις να δεσπόζουν στους δρόμους. Η Κύπρος βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Οι εκατοντάδες αυτές επικίνδυνες και παράνομες διαφημιστικές πινακίδες διαφήμιζαν όλους τους υποψήφιους.
Ο Mehmet Harmanci είπε, για το Κυπριακό, και τις προσπάθειες προσέγγισης και συνεργασίας μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων μπλόγκερ, ότι μεταξύ των άλλων προβλημάτων το βασικό εμπόδιο συνεννοήσης είναι η γλώσσα. Αρκετοί ωστόσο είπαμε ότι αυτό δεν είναι ένα αξεπέραστο εμπόδιο και συμφώνησε.
Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης ακούσαμε μέσω Skype τον Adel Iskandar, blogger και καθηγητή στο Georgetown University, και την Noha Atef που είχαν πραγματικά μεγάλο ενδιαφέρον, μιλώντας για τις εξεγέρσεις στον Αραβικό κόσμο και το ρόλο των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (Social Media) σε αυτές.
Στο τελευταίο μέρος προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ, που μου έδωσε την ευκαιρία να ξαναδώ μια δουλειά μου με νέο μάτι. Απ’ τα σχόλια κατάλαβα ότι τα κύρια ζητήματα που έθιγε τότε η ταινία, εξακολουθούν να μας απασχολούν και τώρα.
Η εκδήλωση ήταν πολύ καλά οργανωμένη κι αξίζουν συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά (προσωπικά θέλω να ευχαριστήσω για τη φιλοξενία τον Στέλιο Καραγιαννόπουλο, απ’ την πλευρά του NGO Support Center, αλλά και τη Σάρα απ’ το Cyprus Community Media Center για τη βοήθεια στην παρουσίαση). Ουσιαστικά, ήταν μια σπάνια ευκαιρία για όλους μας να συνομιλήσουμε, να βρεθούμε στην ουδέτερη ζώνη, να εμπνευστούμε, να θέσουμε ερωτήματα, να μάθουμε. Νομίζω ότι τέτοιες πρωτοβουλίες αξίζουν την υποστήριξη και την προσοχή μας για πολλούς λόγους.
Το σπίτι της συνεργασίας
Σε λίγες ημέρες (5&6 Μαίου) θα ανοίξει ένας χώρος στον οποίο ξεναγήθηκα, κι όπου θα στεγαστούν Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις της μιας και της άλλης πλευράς που έχουν σαν στόχο τη συνεργασία και το διάλογο. Μίλησα με δύο απ’ τα μέλη της πρωτοβουλίας, τόσο της Ελληνοκυπριακής όσο και της Τουρκοκυπριακής πλευράς. Ελπίζω σύντομα να ανεβάσω και το σχετικό βίντεο. Ο ενθουσιασμός των νέων αυτών ανθρώπων ήταν μεγάλος και ελπιδοφόρος. Όταν απέναντί σου έχεις ένα στρατόπεδο, και συρματοπλέγματα, τα γελαστά πρόσωπα αυτών των ανθρώπων σε κάνουν να πιστεύεις ότι υπάρχει ακόμα ελπίδα. Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται ιδεαλιστικά, αλλά δεν είναι. Το Σπίτι της Συνεργασίας ανοίγει έμπρακτα μια πόρτα, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο…
Βρέθηκα στα σύνορα ενός προβλήματος, στο κέντρο του για την ακρίβεια, εξαιτίας της δουλειάς μου με την τεχνολογία. Το ίδιο το θέμα της συνάντησης ήταν η τεχνολογία. Απ’ το online όμως βρεθήκαμε στο offline και πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλήσαμε, ανταλλάξαμε απόψεις, είδαμε ότι δεν είμαστε τόσο διαφορετικοί.
Πέρα απ’ την Ουδέτερη Ζώνη
Περνώντας την ουδέτερη ζώνη μπήκαμε στην Τουρκοκυπριακή πλευρά, απ’ το φυλάκιο του Λήδρα Παλάς, το πρώτο πέρασμα που άνοιξε το 2003. Μια συνοριακή υπάλληλος κράτησε τα στοιχεία μας και σφράγισε τη visa.
Όσοι παρακολουθείτε γενικά τα ενδιαφέροντά μου θα έχετε καταλάβει πόσο με γοητεύουν και με προκαλούν τα στένσιλ (το βιβλίο μου Σχέδια Πόλης είναι αφιερωμένο σ’ αυτά). Νομίζω ότι στην Τουρκοκυπριακή πλευρά φωτογράφισα το πιο ενδιαφέρον, και πιο πλήρες νοήματος, ίσως και πιο όμορφο στένσιλ που έχω δει ποτέ. Η Κύπρος και δίπλα το σήμα της ειρήνης. Και πάλι σπεύδω να σας προλάβω, μη με κατηγορήσετε για ιδεαλισμό.
Έχω καταλάβει καλά ότι το θέμα είναι πολύ δύσκολο να λυθεί. Ότι οι περισσότεροι εστιάζουν στα προβλήματα και στις αδυνατότητες παρά στις πιθανές λύσεις, κι ότι υπάρχουν πολύ βαθιές πληγές. Ωστόσο, μεταφέρω τις εντυπώσεις και τα συναισθήματά μου, έρχοντας για πρώτη φορά σ’ επαφή μ’ αυτό τον φορτισμένο χώρο. Όσο υπάρχουν άνθρωποι που δίνουν διαρκώς ευκαιρίες στην ειρήνη, που εστιάζουν στα κοινά, σε αυτά που μας ενώνουν κι όχι σε αυτά που μας χωρίζουν, θεωρώ ότι θα υπάρχει ελπίδα.
Manolis Andriotakis 