Κατηγορία: Ελλάδα

Η προτελευταία μεγάλη καινοτομία του εγχώριου Τύπου ήταν το παραγέμισμα των εφημερίδων με cd, DVD, ομπρέλες, σαμπουάν κ.λπ. κι η τελευταία ήταν ο δωρεάν Τύπος. Για το δωρεάν Τύπο έχω πει αρκετά. Αυτό που σκέφτομαι ωστόσο τον τελευταίο καιρό, είναι ότι τα νεανικά δωρεάν έντυπα που εκδίδονται στη χώρα μας, είναι πολύ πιο αξιοπρεπή και παρουσιάζουν μια πιο καθαρή εικόνα όσων ζούμε. Εντάξει κάνουν ελάχιστη έρευνα, είναι εντελώς εξαρτημένα απ’ τη διαφήμιση, αλλά κρατούν ένα αρκετά υψηλό επίπεδο στα άρθρα γνώμης. Εν πάση περιπτώσει δεν φέρονται σαν να είναι κάτι άλλο, δίνουν βήμα σε πολλούς νέους ανθρώπους, κι επιπλέον, έχουν κάνει ένα πολύ σοβαρό άνοιγμα στο Διαδίκτυο. Ίσως ο δωρεάν Τύπος, με τις ανεπάρκειες και τους περιορισμούς του, να είναι το μοναδικό φως και το εκκολαπτήριο των νέων παραδειγμάτων στο άμεσο μέλλον.
Αλλά βέβαια το μέλλον εξαρτάται κι απ’ το τι θα κάνουν τα μεγάλα εκδοτικά και μιντιακά συγκροτήματα.
Τα παραδοσιακά Media στην Ελλάδα διακατέχονται από μια πολύ συντηρητική λογική, είναι φοβικά και συχνά εχθρικά απέναντι στο νέο. Όταν βλέπουν ότι δε μπορούν να κάνουν αλλιώς, υιοθετούν ξένα μοντέλα, μόνο και μόνο για να είναι στη μόδα (βλέπε Social Media). Πρώτα απ’ όλα, τα Ελληνικά Media φοβούνται την καινοτομία γιατί στηρίζουν τη δύναμή τους στη μετριότητα. Θεωρούν ότι οι καταναλωτές τους έχουν μέτρια προς χαμηλή αντίληψη, κι άρα τα προϊόντα τους είναι εξίσου μέτρια και χαμηλά. Επιπλέον, με ελάχιστες εξαιρέσεις, τα Ελληνικά Media είναι οχήματα επίτευξης αλλότριων σκοπών, και γι’ αυτό είναι δευτερεύουσας σημασίας το καθαυτό προϊόν τους. Και τέλος, τα Μέσα έχουν παγιώσει έναν τρόπο λειτουργίας που ακόμα λειτουργεί, και τα κάνει βιώσιμα (αν και καταχρεωμένα).
Ωστόσο τώρα τα πράγματα αναγκαστικά αλλάζουν. Το Διαδίκτυο αλλάζει συθέμελα τα μοντέλα και τις πρακτικές. Αν τα παραδοσιακά Μέσα δεν ανοίξουν στις νέες ιδέες και τους νέους ανθρώπους, σε λίγα χρόνια θα ‘χουν περάσει στην Ιστορία. Γι’ αυτό αντί να φοβούνται την καινοτομία, καλό είναι να φοβούνται το επικείμενο ξεπέρασμά τους, μήπως και κινητοποιηθούν. Αρκετοί λένε ότι ίσως και να είναι αργά. Θα επανέλθω.

Το Βήμα διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που κυβερνούν τη χώρα.

Το Έθνος διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που θέλουν πάντα να πιστεύουν ότι κυβερνούν τη χώρα.

Τα Νέα διαβάζονται απ’ τους ανθρώπους που νομίζουν ότι θα κυβερνούν πάντα τη χώρα.

Η Καθημερινή διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που νομίζουν ότι πρέπει να κυβερνούν τη χώρα.

Η Βραδυνή διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που δεν πιστεύουν ότι μπορούν να κυβερνούν τη χώρα αλλά το κάνουν όποτε τους αφήνουν.

Ο Ελεύθερος Τύπος διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι πρέπει να κυβερνούν τη χώρα αλλά δεν καταλαβαίνουν την Καθημερινή.

Η Ναυτεμπορική διαβάζεται απ’ τους ανθρώπους που δε θα είχαν πρόβλημα να κυβερνήσουν τη χώρα, αλλά δεν έχουν χρόνο.

Η Εστία διαβάζεται από ανθρώπους των οποίων οι γονείς κάποτε κυβερνούσαν τη χώρα.

Η Αυριανή διαβάζεται από ανθρώπους που σιχαίνονται αυτούς που κυβερνούν τη χώρα.

Η Ελευθεροτυπία διαβάζεται από ανθρώπους που ξέρουν ότι όποιος κι αν κυβερνά τη χώρα δεν το κάνει καλά.

Η Espresso διαβάζεται από ανθρώπους που δε τους νοιάζει ποιος κυβερνά τη χώρα, μέχρι αυτός να εμπλακεί σε κάποιο ροζ σκάνδαλο.

Ο Ριζοσπάστης διαβάζεται από ανθρώπους που δεν είναι σίγουροι ότι υπάρχει χώρα, ή ότι κάποιος την κυβερνά.

Η Αυγή διαβάζεται από ανθρώπους που ξέρουν πώς να κυβερνούν τη χώρα αλλά απαξιούν.

Η Ελεύθερη Ώρα διαβάζεται από ανθρώπους που κυβερνούν μιαν άλλη χώρα.

*Κι επειδή τίποτα δεν έρχεται απ’ το τίποτα, την ιδέα της ανάρτησης την πήρα από εδώ.

Και τώρα φίλοι τί; Θα σφαζόμαστε με τις λέξεις, με την ειρωνεία, με τις ύβρεις, τα υπονοούμενα και τις ανοιχτές απειλές; Απομονώσαμε δήθεν τα ακραία μηδενιστικά στοιχεία της τυφλής βίας και ξεμπερδέψαμε; Δε νομίζω.

Παρακολουθώντας τις τελευταίες εβδομάδες την επικαιρότητα συνειδητοποιώ κάτι πρωτόγνωρο. Αν κι οι διαδηλώσεις στο Σύνταγμα είναι ειρηνικές, χωρίς βία, επικρέμεται διαρκώς επάνω στα πράγματα μια τεράστια Απειλή που αποτελείται από δεκάδες μικροσυμβάντα. Λέξεις και φράσεις, υπονοούμενα, ανοιχτές προσβολές, χοντράδες, πολλές χοντράδες. Στο δημόσιο λόγο, και κυρίως στο Διαδίκτυο μεταφέρονται και διακονούνται προτάσεις, ανεπίγνωστα κι ελαφρά τη καρδία, που πραγματικά τρομάζουν. Κρεμάλες, λαϊκά δικαστήρια, επιστροφή στο παρελθόν, Γουδί κ.λπ.

Όσο περνούν οι μέρες διαβάζω κι ακούω μια γλώσσα ακραία, βίαιη, γενικευτική, που έχει χάσει κάθε ίχνος ευαισθησίας κι αυτοσυνείδησης κι επιδίδεται όλο και πιο πολύ σε αγώνες σκληρότητας. Το «καλά να πάθει», η δικαιολόγιση μικρών ή μεγαλύτερων βιαιοτήτων είναι καθημερινό. Όσο βαθαίνει η κρίση τα πρωτόγονα συναισθήματα κυριαρχούν, το κλίμα γίνεται νοσηρότερο. Μοιάζει οι πολίτες αυτής της χώρας να αδυνατούμε να διαχειριστούμε τη διάχυτη Οργή, το Θυμό, και την Απελπισία και το βάρος να μεγαλώνει. Είναι θεμιτή η έκφρασή του σίγουρα. Αλλά είναι και θηριώδης. Κι επιπλέον αυξάνει το αίσθημα του Φόβου, του πλέον καθηλωτικού συναισθήματος. Σήμερα παρακολουθούμε τα σκοτάδια, την άβυσσο του λαού μας. Πρόκειται για ένα θέατρο της βαναυσότητας. Έρχονται στην επιφάνεια τα πιο σκοτεινά, τα πιο αρχετυπικά και θαμμένα συναισθήματά μας. Καθένας πιάνεται απ’ όπου μπορεί. Ίσως βέβαια, να είναι απαραίτητη αυτή η εκδήλωση, ως μορφή εκτόνωσης αυτών των πολύ μαύρων συναισθημάτων. Έχουμε υποστεί σοκ και δείχνουμε τα δόντια μας παντού.

Το Δεκέμβρη του 2008 έγραφα ότι η βία φέρνει βία. Υποστήριξα ότι η βία θα οδηγήσει σε διόγκωση των προβλημάτων και μετάθεσής τους στο μέλλον. Σήμερα βλέπουμε τη βία να υποβόσκει σχεδόν παντού. Είναι μια λεκτική βία, μια βία σχεδόν αρχαϊκή. Προσβολές, ύβρεις, απειλές, και κατάρες μέσα σε φράσεις φαινομενικά «αθώες». Πού είναι η αγάπη φίλοι μου; Πού είναι ο ανθρωπισμός μας; Που είναι η αυτοκριτική; Δε μας δίδαξε τίποτα το ταραγμένο μας παρελθόν;

Παρακολουθώ πραγματικά ακραίες απόψεις να εκφέρονται με δολοφονική ψυχρότητα σαν να λέγεται το πιο αθώο πράγμα. Ακούω ανθρώπους να μιλούν για εμφυλίους, για πολέμους, για αιματηρές συγκρούσεις, για «συνοπτικές διαδικασίες» κ.λπ. Ακόμη και ψύχραιμοι άνθρωποι χάνουν την ανθρωπιά τους και ξεστομίζουν πολύ βαριές κουβέντες. Άλλοι μιλούν για καταστροφές, για αθλιότητες, για ακραία φαινόμενα κι απειλούν τους εχθρούς τους χωρίς ίχνος ευαισθησίας μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσουν τις αναλύσεις ή τις ιδεολογίες τους. Παντού εχθροί και σύντροφοι, τίποτα ενδιάμεσο δε χωρά εδώ. Παρακολουθώ ανθρώπους που μέχρι χθες ήταν μειλίχιοι και προσηνείς να μιλούν σαν στρατηγοί που κατευθύνουν τα στρατεύματά τους στη μάχη. Αγέρωχοι καβαλάρηδες με ψυχρό βλέμμα και καθαρή δυνατή φωνή. Είναι δυνατόν;

Όπως είπα, είναι θεμιτή η εκδήλωση όλων αυτών των προβληματικών συναισθημάτων. Ωστόσο πρέπει ν’ ακουστούν κι όσοι έχουν ξεπεράσει αυτό το άγριο στάδιο…να γίνουν προτάσεις εφικτές, να ανοιχτούν δρόμοι, να υιοθετηθούν στάσεις πιο ελπιδοφόρες και γιατί όχι; Υγιείς. Γράφω τη λέξη υγεία κι αισθάνομαι παράξενα. Έχει φτάσει να θεωρείται η λέξη προσβολή, κι η φράση «υγιής Έλληνας», οξύμωρο σχήμα… Είμαι αρκετά διαβασμένος για να γνωρίζω τι σημαίνει υγεία, αλλά νομίζω ότι το έχουμε παρακάνει, σχετικοποιώντας τα πάντα. Η υγεία, αν και κατασκεύασμα, μπορεί να μην είναι και πολύ σχετική. Εύκολα μπορεί κάποιος να ξεχωρίσει ένα όμορφο, τρυφερό και υγιές λουλούδι από ένα άρρωστο και μαραμένο. Εκτός βέβαια, κι αν πράγματι έχουμε αποφασίσει να αλληλοεξοντωθούμε.