Είμαι φανατικός καταναλωτής προϊόντων Μέσων Ενημέρωσης. Διαβάζω εφημερίδες και περιοδικά αδιαλείπτως από το σχολείο και θεωρώ τον Τύπο ένα τεράστιο επίτευγμα του πολιτισμού. Όμως δεν είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος απ’ την ποιότητα και το περιεχόμενό του. Ιδιαίτερα σ’ αυτή την κρίσιμη ιστορική στιγμή, πιστεύω ότι τα Μέσα μπορούν να παίξουν ένα ρόλο χειραφέτησης και διευκόλυνσης των ανθρώπων να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Γύρω μας υπάρχει τόση αφθονία, αλλά και τόση ανισότητα κι ένδεια, που μια δύναμη όπως ο Τύπος, θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στη λύση των παγκόσμιων προβλημάτων, στην ευημερία και στην αυτοπραγμάτωση όλων των ανθρώπων.

the-newsΧθες τελείωσα το αριστουργηματικό βιβλίο του Alain de Botton, The News, a user’s manual (Penguin) και συνειδητοποίησα πόσο πίσω είναι η συζήτηση για τα media στη χώρα μας. Ομολογώ ότι όσες φορές επιλέγω ν’ ανοίξω τη συζήτηση νιώθω μεγάλη μοναξιά. Σε δύο βιβλία μου, την «πέμπτη εξουσία» και το «ειδήσεις απ’ το δικό σου δωμάτιο», τα Μέσα κι η δημοσιογραφία καταλαμβάνουν κεντρική θέση στην ανάλυση. Δυστυχώς, κανένα απ’ τα δύο δεν προκάλεσε τη συζήτηση που ήλπιζα. Ο σκοπός της ανάρτησης όμως δεν είναι να παραπονεθώ. Σ’ αυτό το καθεστώς θορύβου και σκληρού ανταγωνισμού, χρειάζεσαι μεγάλη επιμονή για να θέσεις ζητήματα στην ατζέντα. Οι ιεραρχήσεις είναι αμείλικτες με θέματα δεύτερης προτεραιότητας. Σε κάθε περίπτωση, κι επειδή παρακολουθώ από πολύ στενά τις συζητήσεις που γίνονται στη Δύση για τα Μέσα και τη δημοσιογραφία, εξακολουθώ να καταλήγω στο συμπέρασμα ότι στην Ελλάδα προτιμάμε να μη συζητάμε και κατ’ επέκταση να μη σκεφτόμαστε εναλλακτικούς δρόμους.

Εδώ τα Μέσα συνεχίζουν να ενημερώνουν και να ψυχαγωγούν με τον παραδοσιακό τους τρόπο, επιδεικνύοντας αλλεργία στους μετασχηματισμούς. Οι αλλαγές στο τοπίο σχετίζονται με την οικονομική κρίση και την αυξανόμενη διείσδυση του Διαδικτύου, αλλά δε δείχνουν να εμπεδώνονται στη βάση ενός νέου παραδείγματος. Κυρίως παρατηρούνται αντιδράσεις, παρά θετικές δράσεις. Μ’ αυτή την έννοια, οι περισσότεροι από εμάς, εκφράζουμε τί δε μας ικανοποιεί στα σημερινά Μέσα, και σπάνια μιλάμε για αυτά που θα θέλαμε να υλοποιηθούν. Αν σας ενδιαφέρει να ξεκινήσουμε μια συζήτηση για τα Μέσα, αφήστε ένα σχόλιο, για να την οργανώσουμε στο GarageTV.

 

Η κάλπη, εκτός των πολλών καλών που κάνει, να εκπροσωπεί και να εκδημοκρατίζει δηλαδή, κάνει και κάτι άλλο πολύ σημαντικό: δίνει ψυχική διέξοδο στους πολίτες. Άνθρωποι που δεν έχουν καμμία ευκαιρία να εκφραστούν δημόσια και ν’ ακουστούν οι αγωνίες τους, αλλά και κάποιοι ελάχιστοι, που είναι ευχαριστημένοι με τη δημόσια έκφρασή τους, πηγαίνουν στην κάλπη για να ψηφίσουν όχι μόνο με τη λογική, αλλά και με το συναίσθημά τους. Το ιδανικό θα ήταν αυτά τα δύο να βρίσκονται σε ισορροπία, αλλά δυστυχώς δε δίνονται επαρκείς κι ευρείες ευκαιρίες συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια σφαίρα. Έτσι είναι σχεδόν αναπόδραστο, τα συναισθήματα να υποχωρούν έναντι της λογικής. Σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, που η λογική βρίσκεται σε άμυνα και το συναίσθημα κανοναρχεί, η κάλπη προσφέρει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να εκδηλωθούν όλες οι τάσεις, ακόμα κι οι πιο ανισόρροπες. Οι κάλπες γίνονται μια θεατρική σκηνή, ένας καμβάς, μια πλατφόρμα όπου κάθε ενήλικος πολίτης έχει τη δυνατότητα να πει «είμαι εδώ». Και μάλιστα ανώνυμα, δηλαδή εντελώς απελευθερωμένα. Είναι μια ενέργεια αυτοέκφρασης που μοιάζει πολύ με το τάγκινγκ, την υπογραφή με σπρέι στους τοίχους της πόλης.

tagias

Μ’ αυτή την έννοια, τα κόμματα κι οι υποψήφιοί τους, επενδύουν όχι μόνο στις θέσεις και στα ιδεολογικά τους χαρακτηριστικά, αλλά και στη συναισθηματική κι εκφραστική διέξοδο των πολιτών που είναι κι αυτή δεδομένη. Μ’ άλλα λόγια βοηθούν την εκτόνωση της βαλβίδας αποσυμπίεσης που ενεργοποιεί περιοδικά η μαζική κοινωνία ώστε να εξασφαλίζει ένα βαθμό ελάχιστης δημόσιας έκφρασης των πολιτών. Εδώ κατ’ επέκταση, κάποιος θα ψηφίσει για να εκφράσει την οργή και το θυμό του, άλλος το παράπονό του, άλλος την ταύτισή του μ’ ένα δημιουργικό πρόσωπο κι άλλος θα σπάσει απλά πλάκα. Άλλος θα επιλέξει να μη συμμετάσχει διότι έχει αντιληφθεί την «απάτη», και θα πει ότι δεν του αρκεί μια κάλπη, ή απλά θα αδιαφορήσει. (περισσότερα…)

Ξοδεύω αρκετό απ’ τον χρόνο μου στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Δεν έχω αυταπάτες περί της αλήθειας όλων όσων διακινούνται εδώ. Είναι σπάνιο να νιώσεις πραγματικά κοντά σ’ έναν άνθρωπο απλά και μόνο παρακολουθώντας τον στο Διαδίκτυο, αλλά όταν συμβαίνει είναι μαγικό. Στο Διαδίκτυο έχω γνωρίσει εξαιρετικούς ανθρώπους που θα ήταν αδύνατο να συναντήσω στην κοινωνική μου ζωή. Σε ένα βαθμό η κοινωνική μου ζωή εκτυλύσσεται και μέσω του Διαδικτύου. Αυτό που έχω ανάγκη να επισημάνω σήμερα είναι ότι η έκθεση στα social media έχει μια καταστατική δυσκολία. Για να υπάρξεις αυθεντικά χρειάζεται να μη φοβάσαι. Οι φόβοι είναι εύλογοι και δικαιολογημένοι. Πρόκειται για μια εντελώς πρωτόγνωρη εμπειρία: να είσαι ανοικτός απέναντι σε τόσους αγνώστους. Όμως πέρα απ’ το προφανές, απ’ το γεγονός δηλαδή ότι οι ξένοι θα σπεύσουν σύντομα να σε βοηθήσουν αν ζητήσεις βοήθεια, θα ζήσεις κι άλλες πρωτοφανείς εμπειρίες. Όσο πιο αυθεντικός είσαι, όσο πιο αληθινός, τόσο πιο κοντά θα έρχεσαι σε ανθρώπους που εκτιμούν τις ποιότητές σου. Και το ανάποδο. Με τον καιρό αναπτύσσεις σχέσεις εμπιστοσύνης, κι εγγύτητας. (περισσότερα…)