Πριν ξεκινήσει να εργάζεται στο πλευρό ανθρώπων με προβλήματα όρασης, η Χριστίνα ταξίδευε στον κόσμο για να δει από κοντά την ποικιλία της ανθρώπινης δράσης. Ήταν ένα ντροπαλό κορίτσι που ήθελε να γνωρίσει τον κόσμο. Η δίψα της για νέες εμπειρίες ήταν τεράστια. Όσοι τη γνώρισαν έλεγαν το ίδιο: η Χριστίνα ήταν πάντα ένα γελαστό κορίτσι που δίψαγε να ζήσει. Απ’ το σχολείο κιόλας, ξεχώρισε. Ήταν η καλύτερη μαθήτρια μακράν. Πέρασε στη Νομική Σχολή απ’ όπου αποφοίτησε με άριστα. Ασχολήθηκε με εναλλακτικά οικολογικά κινήματα, έγινε ακτιβίστρια, πήρε διδακτορικό στην πολιτική επιστήμη. Όσοι τη γνώρισαν ήταν βέβαιοι ότι μια μέρα η Χριστίνα θα έκανε κάτι σπουδαίο στη ζωή της. Πριν από 2 χρόνια γνώρισε τον Σπύρο. Έγιναν ζευγάρι αμέσως. Μετά, η Χριστίνα βρήκε δουλειά στο Παρίσι. Ο Σπύρος στις Βρυξέλλες. Η Χριστίνα το Πάσχα ήρθε στην Ελλάδα να δει την οικογένειά της. Πηγαίνοντας προς το χωριό της, είπε να βγάλει μια selfie με το κινητό της για να τη στείλει στον αγαπημένο της και στους φίλους της στο facebook. Δεν πρόσεξε το απότομο φρενάρισμα του προπορευόμενου οχήματος, βγήκε στο αντίθετο ρεύμα και καρφώθηκε με ταχύτητα επάνω σ’ έναν τοίχο. Η Χριστίνα ξεψύχησε στην άσφαλτο. Ακαριαία. Ήταν μόλις 33 ετών.

Η παραπάνω ιστορία δεν είναι αληθινή. Θα μπορούσε όμως. Βασίζεται σ’ ένα αληθινό γεγονός. Προχθές μια νεαρή γυναίκα σκοτώθηκε στις ΗΠΑ, την ώρα που αναρτούσε μια selfie φωτογραφία της στο Facebook.

Αν δεν γνωρίζετε τί σημαίνει τρολ, αρκεί να φτιάξετε ένα λογαριασμό στο Twitter, να ακολουθήσετε μερικές δεκάδες λογαριασμούς και να παρακολουθήσετε τί διαμείβεται στην timeline του δημοφιλού Μέσου Κοινωνικής Δικτύωσης. Δε θα χρειαστείτε παρά ελάχιστα λεπτά για να καταλάβετε. Εκτός από τους επαγγελματικούς λογαριασμούς Μέσων ενημέρωσης, εταιρειών, δημόσιων οργανισμών κι οντοτήτων πάσης φύσης, καθώς και κάποιων σοβαρών χρηστών, θα διαπιστώσετε ότι υπάρχουν χιλιάδες λογαριασμοί που διακινούν έναν οχληρότατο θόρυβο. Εξυπνάδες, μπουρδολογία, επιθέσεις, ακατάσχετη σαχλαμάρα, ένας ατέλειωτος χαβαλές. Οι πολυπληθείς αυτοί λογαριασμοί συμμετέχουν στη δημόσια σφαίρα για να καταστρέψουν οποιαδήποτε υπόνοια διαλόγου ή άλλης προσπάθειας σοβαρής κοινωνικής δράσης. Ονομάζονται τρολ δανειζόμενοι το όνομα μυθικών τεράτων της σκανδιναβικής φαντασίας. Έτσι έχει προκύψει κι ο ορισμός “τρολάρω” που σημαίνει εν πολλοίς, αστειεύομαι, προκαλώ, χλευάζω.

Στο Twitter η κυραρχία των τρολ αγγίζει τα όρια της καθολικότητας. Και το λέω εγώ που έχω πιστέψει πάρα πολύ το Μέσο, κάνοντας ένα ντοκιμνατέρ που αναδεικνύει τα θετικά και τα αρνητικά του. Τα τελευταία 2 χρόνια η κατάσταση έχει εκτραχυνθεί εντελώς. Εδώ πλέον έχουμε να κάνουμε με κανονική Τρολοκρατία, που με κάποιες εξαιρέσεις, έχει επηρεάσει το σύνολο της δημόσιας σφαίρας. Τα τρολ όχι μόνο είναι παντού, αλλά διαπρέπουν κιόλας. Η τρολοποίηση της δημόσιας σφαίρας είναι γεγονός.

Μελετώντας καθημερινά το φαινόμενο έχω εντοπίσει 5 χαρακτηριστικά που είναι κοινά σε κάθε τρολ. Πρόκειται για τα 5 αξιώματα της τρολοκρατίας:

1. Η σάτιρα είναι το απόλυτο φετίχ. Όλα είναι άξια να γελοιποιηθούν, να γίνουν αντικείμενο σάτιρας και χλεύης. Τίποτα δεν είναι ιερό, τίποτα δεν αξίζει να σεβαστεί. Όλα πρέπει να εκμηδενιστούν και να γίνουν γελοία.
2. Ο διάλογος είναι άχρηστος. Τα τρολ καταστρέφουν το διάλογο διότι δεν αναγνωρίζουν σ’ αυτόν καμμία αξία.
3. Η ανωνυμία είναι αυταξία. Τα μεγαλύτερα τρολ είναι ανώνυμα και ψευδώνυμα. Με το μανδύα της πλαστοπροσωπίας, το τρολάρισμα φτάνει την υψηλότερη κορυφή του: γίνεται κανονική τέχνη.
4. Όσο πιο εξωφρενικό και παράλογο, τόσο πιο πιστευτό. Όσο πιο χονδροειδές είναι αυτό που θα ειπωθεί, τόσο το καλύτερο. Ο σκοπός είναι να θολώσουν τα νερά, να διαλυθεί κάθε πιθανότητα εξεύρεσης λύσης, συναίνεσης, λογικής κατάληξης.
5. Το βρώμικο παιχνίδι είναι πάντα θεμιτό. Εφ’ όσον δεν αναγνωρίζουμε όρια και κανόνες, όλα επιτρέπονται κι άρα κανείς δε μπορεί να μιλά για “δίκαιο παιχνίδι”. Οι επιθέσεις είναι στυγνές, χυδαίες, απροκάλυπτα βίαιες και μνησίκακες: ο σεβασμός για τον Άλλον είναι πλέον ένας ξεπερασμένος ευφημισμός.

Ξοδεύω αρκετό απ’ τον χρόνο μου στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Δεν έχω αυταπάτες περί της αλήθειας όλων όσων διακινούνται εδώ. Είναι σπάνιο να νιώσεις πραγματικά κοντά σ’ έναν άνθρωπο απλά και μόνο παρακολουθώντας τον στο Διαδίκτυο, αλλά όταν συμβαίνει είναι μαγικό. Στο Διαδίκτυο έχω γνωρίσει εξαιρετικούς ανθρώπους που θα ήταν αδύνατο να συναντήσω στην κοινωνική μου ζωή. Σε ένα βαθμό η κοινωνική μου ζωή εκτυλύσσεται και μέσω του Διαδικτύου. Αυτό που έχω ανάγκη να επισημάνω σήμερα είναι ότι η έκθεση στα social media έχει μια καταστατική δυσκολία. Για να υπάρξεις αυθεντικά χρειάζεται να μη φοβάσαι. Οι φόβοι είναι εύλογοι και δικαιολογημένοι. Πρόκειται για μια εντελώς πρωτόγνωρη εμπειρία: να είσαι ανοικτός απέναντι σε τόσους αγνώστους. Όμως πέρα απ’ το προφανές, απ’ το γεγονός δηλαδή ότι οι ξένοι θα σπεύσουν σύντομα να σε βοηθήσουν αν ζητήσεις βοήθεια, θα ζήσεις κι άλλες πρωτοφανείς εμπειρίες. Όσο πιο αυθεντικός είσαι, όσο πιο αληθινός, τόσο πιο κοντά θα έρχεσαι σε ανθρώπους που εκτιμούν τις ποιότητές σου. Και το ανάποδο. Με τον καιρό αναπτύσσεις σχέσεις εμπιστοσύνης, κι εγγύτητας. (περισσότερα…)