Συντάκτης: Manolis Andriotakis

Εικόνα 1η

Η χώρα είναι σε απελπιστική κατάσταση. Όπως συνήθως. Οι πάντες διαμαρτύρονται, η αντιπολίτευση πιέζει, ο κόσμος τα ρίχνει όλα στους πολιτικούς, οι πολιτικοί τα ρίχνουν στην έλλειψη αυτοκριτικής, τα συνδικάτα πιέζουν, ο χρόνος πιέζει, τα μέτωπα είναι όλα ανοικτά. Τα Μέσα Ενημέρωσης προβάλλουν μια εικόνα αποσύνθεσης, αδιεξόδου, βασανιστικής και διαρκούς κατάρρευσης. Η καθημερινή σαπουνόπερα της κατρακύλας. Η λέξη χαρά είναι πια ευφυμισμός. Η κυβέρνηση και τα ικανά στελέχη κάνουν ό,τι μπορούν. Χιλιάδες νοήμονες άνθρωποι στη χώρα υποστηρίζουν ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν, ότι πρέπει να γίνουν σβέλτα επώδυνες αλλαγές, ότι πρέπει να γίνει μια μεγάλη υπέρβαση πριν συμβούν τα χειρότερα. Άλλοι, κάνουν ό,τι μπορούν για να επισπέυσουν τα χειρότερα. Μερικοί ασυνείδητα, άλλοι πολύ συνειδητά.
Κάποιοι πολίτες, οι πιο ευαίσθητοι κι ευσυνείδητοι, χάνουν τον ύπνο τους. Μέσα στη γενικευμένη δυσθυμία κι απαισιοδοξία ακόμα και οι πιο ευοίωνες ειδήσεις κρίνονται γρήγορα άχρηστες κι αφελείς.

Εικόνα 2η

Και ξαφνικά, ένας σύμβουλος του πρωθυπουργού, ένα νέο παιδί, πολίτης κι αυτός που έχει χάσει τον ύπνο του, έχει μια ευφάνταστη ιδέα. Καθώς τα επιτελεία φωνάζουν στον πρωθυπουργό να κάνει μαγικές εκκλήσεις κι επικλήσεις στις δημιουργικές δυνάμεις του τόπου, οι δημιουργικές δυνάμεις είτε δεν εμφανίζονται στο ραντεβού με την ιστορία γιατί δεν ξέρουν τον τόπο και το χρόνο της συνάντησης, είτε αγνοούν την ύπαρξη του ραντεβού. Το ραντεβού είναι κατακερματισμένο και θολό, σαν τα νερά της θάλασσας μέσα στη φουρτούνα.
Ο νεαρός σύμβουλος έχει την απλή αλλά καινοτόμο ιδέα να δώσει αυτό το ραντεβού. Δεν χρειάζεται καν να την “κατοχυρώσει”. Θέλει άμεσες λύσεις, έξω από γραφειοκρατίες, χρονοβόρες διαδικασίες ή υποσχέσεις. Οι αόριστες και συχνά νεφελώδεις αναφορές του πρωθυπουργού στις δημιουργικές δυνάμεις, σε κάθε ομιλία του, τώρα θα έχουν την ευκαιρία να ενεργοποιηθούν. Οι δημιουργικές δυνάμεις πάρουν επιτέλους την κατάσταση στα χέρια τους.
Απ’ τα ελάχιστα λεπτά που διατείθενται στον σύμβουλο για να αναπτύξει την ιδέα του, εκείνος χρειάζεται μόνο τα μισά. Η υλοποίηση της ιδέας είναι πολύ απλή. Σε μια ιστοσελίδα, οι δημιουργικοί πολίτες ανεβάζουν το βιογραφικό τους, τη δημιουργική τους εργασία κι αυτό που τους εμποδίζει. Καθένας θα έχει δικαίωμα να ζητήσει ένα πράγμα, το πράγμα εκείνο που ανακόπτει τη δημιουργική του δουλειά. Τα αιτήματα θα αξιολογούνται από μια ευέλικτη ομάδα και θα ικανοποιούνται το συντομότερο δυνατό.

Εικόνα 3η

Ο πρωθυπουργός ενθουσιάζεται. Σε ένα μήνα η ιστοσελίδα είναι έτοιμη. Η στελέχωση του γραφείο επίσης, όλα είναι στις θέσεις τους. Τα πρώτα αιτήματα φτάνουν. Κάποιος θέλει μια μικρή, σχεδόν ασήμαντη επιχορήγηση για να φτιάξει ένα πρωτότυπο παγκάκι. Μια κυρία θέλει να πάρει άδεια να φωτογραφήσει κάποια αρχαιολογικά αντικείμενα. Μια ομάδα θελει να χρησιμοποιήσει μια πλατεία επί ένα μήνα για να κάνει ένα φεστιβάλ. Κάποιος ζητά να αντικατασταθεί ένας υπάλληλος απ’ το υπουργείο Πολιτισμού. Μια νεαρή θέλει να της διατεθεί ένα δημόσιο μνημείο για να κάνει μια παράσταση μπροστά του. Στο διάστημα ενός μήνα έχουν καταφθάσει πάνω από 3.000 αιτήματα. Μερικά είναι πολύ σοβαρά και δύσκολα να ικανοποιηθούν, όπως εκείνο ενός αρχιτέκτονα που ζητά να επαναξιολογηθεί το καθεστώς των κτιρίων του ’70, κάποια είναι πιο εύκολο να γίνουν, όπως εκείνο μιας χορογράφου που ζητά ένα δημοτικό στάδιο για μια σειρά παραστάσεων και σεμιναρίων, άλλα είναι εντελώς άτοπα, όπως εκείνο γνωστού συγγραφέα που ζητά την παραίτηση του πρωθυπουργού, κι άλλα εντελώς γελοία, όπως εκείνο γνωστού προβοκάτορα που ζητά να μετονομαστεί η πλατεία Συντάγματος σε πλατεία Αγανάκτησης.

Εικόνα 4η

Σύντομα, τα πιο εφικτά αιτήματα αρχίζουν να ικανοποιούνται. Ένας νεαρός μουσικός βγάζει δελτίο παροχής υπηρεσιών σε μια ημέρα. Μια νεαρή επιπλοποιός κάνει δημόσια έκθεση των επίπλων της στην πλατεία Ομονοίας. Δεκάδες άλλοι δημιουργικοί άνθρωποι αρχίζουν να βλέπουν τα έργα τους να διευκολύνονται, να τους δίνεται σημασία και να προχωρούν. Καθώς όμως τα αιτήματα πολλαπλασιάζονται, αυξάνονται και τα παράλογα αιτήματα. Κι όσο ικανοποιούνται τα αιτήματα, τόσο πιο περίπλοκες γίνονταν οι απαιτήσεις, τόσο πιο δύσκολο να ικανοποιηθούν. Το γραφείο που ικανοποιεί τα αιτήματα ονομάζεται Γραφείο Διευκόλυνσης Δημιουργικών Πολιτών. Ξεκίνησε με το ελάχιστο προσωπικό των 10 και σύντομα απασχολεί 80. Οι δημιουργικοί άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι τα εμπόδιά τους ήταν μεν πολλά, αλλά όταν αναγκάζονταν να τα κατονομάσουν και να προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα για την υπερπήδησή τους, έβλεπαν ότι τίποτα δεν είναι οριστικά παρεμποδιστικό. Καθετί έχει τη λύση του.
Συνήθως, η διευκόλυνση αφορά κάποια δημόσια υπηρεσία που πρέπει να βγει απ’ τη μέση ή να απλοποιηθεί η λειτουργία της, ή άλλοτε, η διευκόλυνση αφορά σε μια απλή, έξυπνη, και στρατηγική μεσολάβιση του κράτους. Οι δημιουργικοί άνθρωποι έχουν επιτέλους την ευκαιρία να αποδείξουν πόσο δημιουργικοί είναι σ’ όλα τα πεδία της ζωής, και κυρίως στο να εφευρίσκουν λύσεις. Και το κάνουν με ιδιαίτερο ζήλο και φαντασία. Σύντομα, το έργο του Γραφείο Διευκόλυνσης γίνεται πραγματικά ογκώδες. “Για να ικανοποιηθούν όλα τα αιτήματα θα χρειάζονταν εκατοντάδες ή και χιλιάδες υπάλληλοι”, λέει ένας κακεντρεχής σύμβουλος του πρωθυπουργού. Όμως όσο λειτουργεί το Γραφείο, και καταγράφονται λύσεις, τόσο τα αιτήματα γίνονται πιο ρεαλιστικά και απλά. Μια προσεκτική ανάγνωση των αιτημάτων, μετά απ’ την θύελλα του πρώτου χρόνου λειτουργίας του Γραφείου, αποκαλύπτει κάτι εντυπωσιακό. Η φύση των αιτημάτων έχει πλέον αλλάξει.

Εικόνα 5η

Κάποιος τώρα ζητά αγάπη. Άλλος έρωτα, άλλος ειρήνη, άλλος δικαιοσύνη. Οι δημιουργικοί άνθρωποι, ως γνήσιοι ποιητές, εργάζονται πια χωρίς εμπόδια, το ταλέντο τους διαχεέται στα πεδία που είχαν επιλέξει και πια δεν είχαν παρά να ζητήσουν το ίσο δικαίωμα στην ομορφιά, τη μεταμόσφωση της ζωής σε τέχνη. Το Γραφείο Διευκόλυνσης Δημιουργικών Δυνάμεων συνεχίζει να λειτουργεί συμβολικά, ως ένα ποιητικό απομεινάρι της γραφειοκρατίας, ως μια υπενθύμιση του δέσμιου παρελθόντος. Τώρα, οι δημιουργικές δυνάμεις έχουν έμπρακτα απελευθερωθεί. Η χώρα είναι πλέον ένας γόνιμος χώρος για τις δημιουργικές δυνάμεις.
Μια άλλη, μια καινούργια χώρα. Ο νεαρός σύμβουλος δεν πάει σαν τον Τσε Γκεβάρα να απελευθερώσει τη Βολιβία. Κάθεται στη χώρα του κι υποβάλλει το τελευταίο αίτημα που γίνεται ποτέ στο Γραφείο Διευκόλυνσης. Να εισακούγονται οι ποιητές.


Πόσο δύσκολο είναι να αλλάξει η οδική μας συμπεριφορά; Στο σχολείο, αλλά κι αργότερα όταν διδασκόμαστε πώς να οδηγούμε οχήματα, παίρνουμε μια σχεδόν στείρα τεχνική εκπαίδευση, λες κι όλο το θέμα της κυκλοφορίας μας στους δρόμους εξαντλείται στη γνώση της οδικής σήμανσης ή των βασικών κανόνων κι ορίων. Φυσικά η τεχνική γνώση είναι απαραίτητη, αλλά είναι μόνο μια βάση, ένα στοιχειώδες πλαίσιο. Ο δρόμος δεν είναι μόνο τα σήματα, η προτεραιότητα, τα όρια ταχύτητας, αλλά και κάτι ακόμα. Είναι ένας δημόσιος χώρος.

Η τήρηση των κανόνων κι ο σεβασμός των άλλων είναι μια πολιτισμική επιλογή. Σήμερα, ενώ έχουμε καταγεγραμμένους κανόνες για το καθετί, τείνουμε να υιοθετούμε ελάχιστα μόνο. Πολλοί από εμάς, όταν γνωρίζουμε ότι δεν θα υποστούμε κάποια κύρωση, παραβαίνουμε με μεγάλη ευκολία τα όρια και τους κανόνες. Αποφαινόμαστε πολύ εύκολα ότι οι κανόνες είναι παράλογοι ή καταπιεστικοί κι έτσι έχουμε άλλοθι για να μην τους τηρούμε, βάζοντας έτσι σε κίνδυνο τόσο τους άλλους όσο και τους εαυτούς μας. Η οδική συμπεριφορά είναι αντανάκλαση του πολιτισμού μας, κι ως μέρος της συνολικής μας συμπεριφοράς είναι ενδεικτική του επιπέδου αλλά και της ποιότητας του πολιτισμού μας. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει να ενσωματώσουμε στην εκπαίδευσή μας τους λόγους για τους οποίους είναι απαραίτητοι οι κανόνες και τα όρια.

Αυτό τον καιρό, εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης της χώρας, οι πάντες συζητάμε για την οικονομία, αδιαφορώντας για άλλα θέματα, πολύ σοβαρά, όπως η οδική ασφάλεια. Αν και πρόκειται για τη ζωή όλων μας, δυστυχώς το θέμα αυτό δεν είναι ψηλά στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων μας. Θεωρούμε ότι η οικονομία είναι πιο σημαντική απ’ τη ζωή μας. Όσοι έχουν χάσει φίλο ή συγγενή, ή ακόμα, όσοι έχουν αποκτήσει κάποια αναπηρία από τροχαίο μπορούν να σας πουν πολλά για το εν λόγο θέμα. Θεωρώ ότι εκτός απ’ το αυτονόητο, να ιεραρχηθεί δηλαδή η οδική ασφάλεια ως μείζον θέμα δημόσιας ασφάλειας, υγείας και πολιτικής, πρέπει καθένας μας να αναλάβει την ευθύνη και να ευαισθητοποιηθεί ώστε σιγά σιγά να αλλάξει η οδική μας συμπεριφορά.

Κι αν πρέπει να ξεκινήσουμε από κάπου είναι κατά τη γνώμη μου απ’ την επιθετική οδήγηση. Να βάλουμε τέλος στην επιθετική οδήγηση του αυτοκινήτου, της μοτοσικλέτας, του δημόσιας χρήσης οχήματος γιατί η επιθετική οδήγηση, η ταχύτητα, ο τσαμπουκάς, η βιασύνη, η ανυπομονησία κοστίζουν πάρα πολλές ζωές. Ο πόνος και οι απώλειες είναι ανυπολόγιστες, ακόμα και σε οικονομικά μεγέθη. Κανείς μας δεν είναι περιττός. Όλοι έχουμε δικαίωμα να ζήσουμε αλλά κανείς δεν έχει το δικαίωμα, επειδή έχει νεύρα, βιάζεται ή καταπιέζεται να αφαιρεί ζωές αθώων συμπολιτών του οδηγώντας επιθετικά, επιπόλαια ή γρήγορα. Είναι σίγουρα μια κατά βάση μάχη με τον εαυτό μας, μια μάχη όμως που αξίζει να δοθεί.

Αν ενδιαφέρεστε για το θέμα, μείνετε συντονισμένοι με το μπλογκ. Σύντομα θα σας ενημερώσω για την πορεία του νεοσυσταθέντος σωματείου www.soste.gr

 


Θέλω να εξομολογηθώ μια “οικολογική μου αμαρτία”. Κάθε καλοκαίρι τα τελευταία χρόνια σκέφτομαι τις δεκάδες γόπες τσιγάρων που έχω “ξεχάσει” σε παραλίες όταν κάπνιζα. Η αλήθεια είναι ότι όλοι οι φίλοι μου και οι γνωστοί έκαναν το ίδιο. Κανείς ποτέ δε μας είπε ότι κάνουμε κάτι επιζήμιο και λάθος, και κανείς μας ποτέ δεν αναρωτήθηκε τί θα γίνουν όλες αυτές οι γόπες, παρόλο που αραιά γινόμασταν δέκτες πληροφοριών του ύφους “οι γόπες θα αποσυντεθούν απ’ τη φύση σε τόσα χρόνια”. Τώρα που δεν καπνίζω, βλέπω ακόμα ανθρώπους στις παραλίες να πετούν τις γόπες τους και διστάζω να γίνω πολύ αυστηρός, γιατί πριν μερικά χρόνια ήμουν στη θέση τους. Το θέμα είναι σίγουρα πολιτισμικό. Όταν δεν μαθαίνεις να σέβεσαι το περιβάλλον, δε σέβεσαι ούτε τους άλλους, αλλά ούτε και τον εαυτό σου. Για να αναπτυχθεί μια κουλτούρα σεβασμού κι ευαισθητοποίησης, πρέπει να ξεχάσουμε τον εγωισμό μας, να παραδεχτούμε ότι αν όχι όλοι, οι περισσότεροι από εμάς, εξακολουθούμε να υιοθετούμε συμπεριφορές αντικοινωνικές και αντιδραστικές και να συνεργαστούμε στη βάση απλών και αυτονόητων πραγμάτων. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι οι μεγάλες αλλαγές είναι το άθροισμα πολλών μικρών αλλαγών που γίνονται καθημερινά απ’ τον καθένα.