Συντάκτης: Manolis Andriotakis

Θυμήθηκα χθες το βιβλίο Απλά Μαθήματα Πολιτικής Φιλοσοφίας, του Pierre Manent (εκδ. Πόλις), ενός απ’ τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της Γαλλικής σχολής του φιλελευθερισμού, που λέει ότι τα τρία συστήματα που μας υπόσχονται έναν ολοκληρωμένο κόσμο είναι το εμπόριο, το Δίκαιο και η Ηθική. Σκέφτομαι ότι και τα τρία αυτά συστήματα, στην Ελλάδα περνούν μεγάλη κρίση. Το εμπόριο, μαζί με τις υπηρεσίες, διαπιστώνουμε καθημερινά ότι αργοπεθαίνει. Το δίκαιο βρίσκεται σε γενική ανυποληψία. Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη. Και η ηθική είναι τελευταία στην ατζέντα της συζήτησης. Τα ηθικά διλήμματα που απορρέουν από πλήθος ζητημάτων (π.χ. νομιμοποίηση των αυθαιρέτων ή όχι;) δε συζητούνται επαρκώς στην κοινωνία, με αποτέλεσμα να χάσκουν κι αυτά σαν ανοιχτές πληγές και να πονάνε.

Θεωρώ ότι στην επείγουσα αυτή φάση θα μπορούσαμε, λέω τώρα, να εστιάσουμε σ’ αυτούς τους τρεις πυλώνες, ακόμα και συνδυάζοντάς τους. Το εμπόριο θα βοηθήσει να ορθοποδήσουμε οικονομικά. Το δίκαιο ν’ αποκτήσουμε μεταξύ μας εμπιστοσύνη. Και η ηθική να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας. Είναι άραγε εφικτό;

*Γνωστ. Το σημείωμα δε διαφημίζει το παραπάνω βιβλίο. Δεν έχω επαγγελματική ή άλλη σχέση με τον εν λόγω εκδοτικό.

Το 2002 έγραψα στο Έψιλον της Ελευθεροτυπίας ένα άρθρο με τίτλο «Η εκδίκηση του Όχλου», αναφερόμενος στα flash mobs που είχαν αρχίσει τότε να διαδίδονται σαν ιός (το παραθέτω παρακάτω). Εκείνη την εποχή βλέπαμε έκθαμβοι να σχηματίζονται «πλήθη» μέσα σε καταστήματα ή πλατείες, αυθόρμητα, χωρίς οργανωτικές δομές ή αιτήματα. Πολλοί έσπευσαν να μιλήσουν για μόδα. Λογικό. Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης δεν είχαν ακόμα εμφανιστεί. Σήμερα, γινόμαστε αυξανόμενα μάρτυρες της οργανωτικής δύναμης του Διαδικτύου και των Social Media, με πλήθος αφορμών.

Στο ντοκιμαντέρ που κάναμε με τη Μέντη Μέγα, Blog. Ένας νέος δημόσιος χώρος, καταγράψαμε τις συγκεντρώσεις που οργανώθηκαν στο Σύνταγμα, για τις φωτιές στην Πάρνηθα το 2007. Τώρα με τις καθημερινές συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα (και σε άλλες πλατείες της χώρας), και το αποκαλούμενο κίνημα της Άμεσης Δημοκρατίας, ή προηγουμένως των Αγανακτισμένων, το φαινόμενο της γρήγορης δημιουργίας όχλων «απ’ τα κάτω» αρχίζει να παίρνει διαστάσεις και να γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλές.

Τι συμβαίνει λοιπόν; Το 2002 τα πλήθη συγκεντρώνονταν μέσω SMS. Το 2011 συγκεντρώνονται μέσω του Facebook και του Twitter. Η διαφορά δεν είναι μεγάλη. Στην ουσία, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης επιτάχυναν και διόγκωσαν αυτή τη δυναμική, χρησιμοποιώντας τη συγκολλητική δύναμη του Διαδικτύου. (περισσότερα…)

Είδα χθες την τρισδιάστατη ταινία Πίνα του Βιμ Βέντερς στο Δαναό και σας την συστήνω ανεπιφύλακτα. Ιδού μερικές σκέψεις που έκανα με αφορμή την ταινία: Δεν πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ για την χορογράφο Πίνα Μπάους / Ο Βέντερς είναι προφανές ότι δεν ήθελε να εμβαθύνει στο έργο της διάσημης χορογράφου/ Εστίασε στο παρόν των ανθρώπων που τη γνώρισαν και δούλεψαν γι’ αυτήν/ Και μαζί εστίασε σε κάποιες εμβληματικές της παραστάσεις/ Αυτό είναι: ο τρόπος με τον οποίο ένας άνθρωπος επηρέασε τόσους άλλους με το δημιουργικό του όραμα/ Οι εντυπωσιακής ομορφιάς χώροι ανέδειξαν τα σώματα/ Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο κι αισιόδοξο από ένα σώμα που χορεύει/ Το κινούμενο σώμα δίνει αξία στα πάντα/ Όμως, όσο και να προσπαθεί ο κινηματογράφος δεν θα υποκαταστήσει το ζωντανό θέαμα/ Κάθε άνθρωπος φέρει τη μοναδική του αφήγηση, τη μοναδική του ιστορία, τη μοναδική του αξία/ «Ήρθα στο Βούπερταλ μικρό παιδί, χαμένο και μετά, τη γνώρισα» λέει ένας χορευτής ενώ τον βλέπουμε να χορεύει δίπλα σ’ ένα ποτάμι/ Ένας άλλος, εξηγεί πως η Πίνα εμπνεύστηκε μια ολόκληρη σκηνή απ’ τον (υπέροχο) αυτοσχεδιασμό του για τη χαρά/ Έξυπνη κίνηση το 3D: προσελκύει ανθρώπους που θα ήταν απίθανο να παρακολουθήσουν μια ταινία για την Πίνα Μπάους/ Αν και λίγο κουραστικό, το 3D προσφέρει όντως τέρψη στα μάτια/ Είναι μάλλον το βάθος πεδίου, η μαγεία της προοπτικής/ Ο Βέντερς ξέρει να σαγηνεύει, το έχουμε ξαναδεί/ Θες να βγεις έξω και να χορέψεις/ Ακολουθώντας την παρακίνηση του τέλους/ Επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε: «Χορέψτε, χορέψτε γιατί αλλιώς είμαστε χαμένοι».