Τσαμπουκάς (ο) (αργκό) 1. ζόρικη και μάγκικη συμπεριφορά, που τη χαρακτηρίζει το επιθετικό, θρασύ και απειλητικό ύφος: έρχεται κάθε τόσο και μας πουλάει ~ ΣΥΝ. Τσαμπουκαλίκι, ζοριλίκι, νταϊλίκι, μαγκιά 2. (συνεκδ.) αυτός που υιοθετεί τέτοια συμπεριφορά, ζόρικος και σκληρός άνθρωπος: παριστάνει τον ~, αλλά δείναι δειλός ΣΥΝ, τσαμπουκαλής 3. η μαχητικότητα, ο δυναμισμός και η αυτοπεποίηθηση: χρειάζεται ~ σ’ αυτή τη δουλειά, αλλιώς θα σε κάνουν οι άλλοι ό,τι θέλουν // ό,τι κέρδισε, το κέρδισε με τον ~ του. ΦΡ. Σπάω τον τσαμπουκά (κάποιου)! Κάμπτω την αυτοπεποίθηση κάποιου, ώστε να γίνει υπάκουος ή να μην αντιδρά δυναμικά: κάνει καψώνια στους νεοσύλλεκτους, για να τους σπάσει τον τσαμπουκά. [ΕΤΥΜ. <τουρκ. Sabika «προηγούμενη καταδίκη, ποινή – ποινικό παρελθόν»]. Λεξικό της Νέας Ελληνικής, Γ. Μπαμπινιώτης.

Μάλλον τον μάθαμε επί Τουρκοκρατίας, και εξακολουθούμε να είμαστε πολύ υπερήφανοι για αυτόν. Είναι ο τρόπος να επιλύουμε τις διαφορές μας, ο τρόπος να επιβάλουμε τη θέλησή μας, ο τρόπος να ελέγχουμε, να συζητάμε, να αποφεύγουμε τις δυσάρεστε εκπλήξεις. Ο τσαμπουκάς έχει γίνει εθνικό χαρακτηριστικό. Πολλοί τον θεωρούν απαραίτητο για την τόνωση της αυτοπεποίθησής μας. Νομίζουν ότι τα πρόβατα δεν μπορούν να τσαμπουκαλευτούν. Κι έχουν την εντύπωση ότι ο τσαμπουκάς είναι γνώρισμα ενός ελεύθερου λαού…