Παρατηρώντας με προσοχή πολλές συμπεριφορές στους δρόμους μας, εύκολα καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είμαστε σε μεγάλο βαθμό ένας ανώριμος λαός. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε στο οδικό περιβάλλον μού υποδεικνύει ότι δεν έχουμε την ωριμότητα να αντιμετωπίσουμε τη ζωή και την πραγματικότητα ως ενήλικες. Με απλά λόγια συμπεριφερόμαστε σαν παιδιά. Η Ελλάδα είναι η χώρα με τους περισσότερους νεκρούς από τροχαία στην Ευρώπη. Πλέον έχω πεισθεί ότι σ’ αυτό συμβάλλει και η ανωριμότητα όλων μας. Για τη θλιβερή μας πρωτιά ευθύνεται σίγουρα η πολιτική τάξη που δεν έκανε ποτέ αυτό το μείζον θέμα προτεραιότητα, φταίνε κρατικοί λειτουργοί, φταίνε ιδιωτικοί φορείς και φταίνε κι οι ίδιοι οι πολίτες. Φαίνεται ότι όλοι μας δρούμε υπό καθεστώς ανωριμότητας. Γι’ αυτό το λόγο ίσως θα ήταν καλό να ορίσουμε ξανά τί σημαίνει ωριμότητα ή επιτέλους να το διδαχθούμε. Σκέφτομαι πόσο χρήσιμο θα ήταν ένα μάθημα ωρίμασης των πολιτών, όπου θα καλούμασταν να διδαχθούμε τα βασικά: πώς συνυπάρχουμε με τους άλλους, πώς αντιδρούμε σε δύσκολες καταστάσεις, πώς αντιμετωπίζουμε τα συναισθήματά μας, πώς συμπεριφερόμαστε στους άλλους και στον εαυτό μας ως ενήλικες. Πιστεύω ότι η πρόοδος στην ωρίμαση του λαού μας θα αποτυπωνόταν και στη μείωση των τροχαίων. Ένας ώριμος άνθρωπος δε βγαίνει στο δρόμο έχοντας πιεί ένα μπουκάλι ουίσκι, δεν χειροδικεί γιατί κάποιος του πήρε την προτεραιότητα, δεν κορνάρει για ψύλλου πήδημα, ούτε δέχεται να χρηματίσει προκειμένου να λάβει άδεια οδήγησης γιατί αναγνωρίζει σε όλες αυτές τις πράξεις ανευθυνότητα. Στο εισαγωγικό τμήμα αυτού του μαθήματος, θα υπήρχε η ανάγκη ορισμού της ωριμότητας, ώστε να ξεκαθαριστεί κι ο στόχος του. Παρακάτω σκιαγραφώ έναν ορισμό της ωριμότητας. (περισσότερα…)

Υπάρχει μια κοινότοπη απάντηση στα καθημερινά μας προβλήματα η οποία όμως δεν τυγχάνει της προσοχής που της αξίζει. Είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες, είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης γενικότερα. Εδώ τείνει να επιβεβαιώνεται καθημερινά ο καταστροφολόγος που σου προτείνει να “κρατάς πισινή” κι εκείνος που προειδοποιεί ότι αργά ή γρήγορα “θα στη φέρουν”. Κι είναι λογικό γιατί η μόνη σταθερά στην κοινωνική μας οργάνωση είναι η παράβαση των ορίων. Στους δρόμους, στο οδικό μας δίκτυο οι παραβάσεις είναι τόσες πολλές που πραγματικά δεν τις παρατηρούμε. Εδώ κυριολεκτικά οι παραβάτες είναι τόσοι πολλοί, που φτιάχνουν ένα δικό τους αντι-κανόνα. Το αποτέλεσμα είναι να έχουμε τη θλιβερή πρωτιά σε τροχαία συμβάντα στην Ευρώπη.

Είναι γνωστό ότι για να υπάρξει κοινωνία χρειάζεται μια συγκεκριμένη συγκολλητική ουσία που ονομάζεται εμπιστοσύνη. Πριν από μερικούς μήνες πήρα συνέντευξη για το GarageBOOKS (δείτε οπωσδήποτε το επεισόδιο) απ’ τον ειδικό σε ζητήματα ασφάλειας και συγγραφέα του βιβλίου Liars and Outliars, τον Bruce Schneier, ο οποίος μου είπε ακριβώς αυτά που μεταφέρω εδώ. Χωρίς εμπιστοσύνη είναι αδύνατο να υπάρξει κοινωνία γιατί κυριαρχούν οι αντι-κανόνες, το δίκαιο του ισχυρού, η ζούγκλα. Χωρίς εμπιστοσύνη η κοινωνία αυτοκαταστρέφεται και καταρρέει. Αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι η παντελής έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών και των εκπροσώπων τους γιατί κανείς δε βρίσκει συμφέρον να ακολουθεί τους κανόνες. Σαν αποτέλεσμα κανείς δε νιώθει ασφαλής. Βλέποντας ότι είναι πολλοί οι παραβάτες που δεν υφίστανται τιμωρία, ή που ωφελούνται κιόλας, κανείς δε θέλει να συμμορφωθεί με τους κανόνες. Σήμερα όλοι τείνουν να είναι, ή είναι ήδη, εναντίον όλων και κυρίως εναντίον των κανόνων. Κάθε κοινωνία αντέχει έναν συγκεκριμένο αριθμό παραβατών. Όταν αυτός ο αριθμός ξεπερνιέται, τότε η κοινωνία αρχείζει να παρακμάζει επικίνδυνα. Οι πολίτες δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς, οι πολιτικοί δεν εμπιστεύονται τους πολίτες και κανείς δεν εμπιστεύεται τον άλλον. Κυριαρχεί η καχυποψία, η δυσπιστία κι ο φθόνος. Το παρατηρείς εύκολα σήμερα στα φοβισμένα, ανασφαλή, θυμωμένα και μνησίκακα βλέμματα. Ακόμα και το χαμόγελο αντιμετωπίζεται με δυσπιστία. Αφού όλοι κάτι έχουμε να κρύψουμε, αφού όλοι έχουμε κλέψει, άλλος περισσότερο άλλος λιγότερο, πώς να εμπιστευτούμε ο ένας τον άλλον; Φοβόμαστε ότι οι άλλοι θα μας τη φέρουν, όπως τη φέρνουμε εμείς στους άλλους. (περισσότερα…)