Ο Κώστας Βαξεβάνης είναι ένας δημοσιογράφος που τιμά τις αξίες και την ουσία του επαγγέλματός του με το όνομα και το επίθετό του. Πολλοί θα γνωρίζετε ότι είναι εκείνος που πρώτος αποκάλυψε το σκάνδαλο του Βατοπαιδίου, ενώ πολλοί περισσότεροι θα τον θυμάστε για το Το κουτί της Πανδώρας την εκπομπή του που προβάλλονταν μέχρι πέρυσι στο κανάλι Alpha. Ο Βαξεβάνης αυτό τον καιρό διευθύνει την ομώνυμη ιστοσελίδα www.koutipandoras.gr ενώ δημοσίευσε πρόσφατα το τρίτο του βιβλίο, το μυθιστόρημα Ο άνθρωπος του Τείχους, στις εκδόσεις Μεταίχμιο. Το διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον και εντυπωσιάστηκα απ’ την αφηγηματική δεινότητα του συγγραφέα. Έθεσα μέσω mail τα ερωτήματα που μου γέννησε η ανάγνωση του βιβλίου, στον ίδιο το συγγραφέα και παρακάτω ακολουθεί η συνέντευξή του. Ο Κώστας Βαξεβάνης μιλά με παρρησία και γλαφυρότητα για μυστικές υπηρεσίες που κάνουν πολιτική, για πράκτορες που δεν πηδάνε, για δημοσιογράφους που συνιστούν «ιμάντα μεταφοράς της κυρίαρχης άποψης», για μια αριστερά που αδυνατεί να προτείνει λύση και για πολλά άλλα απολαυστικά… ενώ αποκαλύπτει ότι θα υπάρξει και συνέχεια για τον ήρωα του βιβλίου του…

Στον Άνθρωπο του Τείχους ένας πολύ γνωστός έλληνας επιχειρηματίας φτάνει να γίνει ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος, χωρίς κανείς να γνωρίζει ότι ήταν επί χρόνια πράκτορας της Στάζι. Πόσο πιθανό μπορεί να είναι κάτι τέτοιο; Θεωρείς ότι οι μυστικές υπηρεσίες έχουν τόσο μεγάλη δύναμη να διεισδύουν τόσο ψηλά;

Δεν είναι απλώς πιθανό, είναι πραγματικότητα. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα στην ιστορία των Μυστικών Υπηρεσιών. Ένα από τα μεγαλύτερα κατασκοπευτικά σκάνδαλα, ήταν όταν αποκαλύφθηκε πως ο Γκίντερ Γκιγιόμ, σύμβουλος του καγκελάριου της Δυτικής Γερμανίας Βίλι Μπράντ, ήταν πράκτορας της Στάζι. Ο Γκιγιόμ καθόρισε πολλές από τις αποφάσεις του Μπράντ. Ο Μάρκους Βολφ, αρχηγός της Στάζι, σε μία από τις συνεντεύξεις που μου είχε δώσει, είχε χαρακτηρίσει την υπόθεση σαν μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του. Η Γιοχάνα Όλμπριχ, ήταν επίσης ο θηλυκός Γκιγιόμ. Υπηρέτησε στο Ευρωκοινοβούλιο και την γερμανική κυβέρνηση και ήταν πράκτορας της Στάζι. Οι ανατολικογερμανοί την απέσυραν όταν επιστρέφοντας από ένα ταξίδι της στην Ελλάδα, είχε ξεχάσει στη Ρώμη ένα πλαστό διαβατήριο σε ταξί. Τη διέταξαν να παρατήσει την 20ετή πορεία της στην καρδιά του δυτικού κόσμου για να μην αποκαλυφθεί. Οι μυστικές υπηρεσίες είναι παντοδύναμες, αλλά ακυρώνονται πολλές φορές από απλά πράγματα. Στις μέρες μας τα πράγματα για τις μυστικές υπηρεσίες έχουν γίνει πιο εύκολα όχι μόνο λόγω τεχνολογίας. Υπάρχουν άνθρωποι που δέχονται να τις υπηρετήσουν καλυμένα, μέσα από εταιρείες και πολιτικές. Το αντάλλαγμα είναι η δόξα και η εξέλιξη. Η συστράτευση με μυστικές υπηρεσίες έχει απενοχοποιηθεί. Ένας δημοσιογράφος ή ένα στέλεχος επιχείρησης μπορεί να δίνει και κάποιες πληροφορίες ή να γίνεται «μουτζαχεντίν» μιας άποψης για θέματα «ασφάλειας» ή «ανάπτυξης» για παράδειγμα. Για πράγματα που είναι η άποψή του. Το αντάλλαγμα είναι να τον προσέξουν, να τον προωθήσουν. Ξέρετε πόσοι πολιτικοί και δημοσιογράφοι έχουν «φοιτήσει» σε σεμινάρια σύγχρονης πολιτικής αμερικανικών πανεπιστημίων με έξοδα επιχειρηματιών; Όχι εγώ βέβαια. (περισσότερα…)

Νομίζω ότι ένα απ’ τα πιο καίρια ερωτήματα που θα μπορούσαν να διατυπωθούν σχετικά με την προσφυγή της Ελληνικής Κυβέρνησης στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. είναι εκείνο που διατυπώνει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς στο βιβλίο του Globalization and its disconents (στα ελληνικά κυκλοφορεί υπό τον τίτλο Η Μεγάλη Αυταπάτη, απ’ τον εκδοτικό οίκο Α.Α.Λιβάνη, σε μετάφραση Γιώργου Θεοφωρόπουλου κι επιμέλεια του Κώστα Μελα): «Άραγε το Δ.Ν.Τ. έχει μάθει απ’ τα λάθη του; Πόσο έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια;» Ομολογώ ότι μέχρι πριν από μερικές ημέρες δεν είχα διαβάσει το βιβλίο αυτό. Γνώριζα μερικά πράγματα για τον συγγραφέα του, και κυρίως το γεγονός ότι έχει εμφανιστεί αρκετές φορές να συμβουλεύει τον πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου, αλλά δεν είχε τύχει ποτέ να πέσει στα χέρια μου κάποιο απ’ τα βιβλία του. Με την προσφυγή στο ΔΝΤ ένας φίλος, ο Rowan Thorpe, σύστησε δια του ιστολογίου του, να διαβαστεί το βιβλίο, γιατί «λέει πολλά» αναφορικά με την κατάσταση της χώρας μας. Πράγματι ο Στίγκλιτς είναι λάβρος εναντίον του ΔΝΤ. Αν θέλει κάποιος να απογοητευτεί ή να οικοδομήσει την κριτική του ενάντια στο διεθνή αυτό οργανισμό, το βιβλίο αυτό θα του είναι χρησιμότατο. Πρόκειται για τη «μαύρη βίβλο του Δ.Ν.Τ.». Βεβαίως το βιβλίο δημοσιεύθηκε το 2002, έχουν περάσει δηλαδή ήδη 8 χρόνια, αλλά μέχρι τότε ο Στίγκλιτς δεν είχε δει παρά μηδαμινές αλλαγές. Κατηγορεί το ΔΝΤ για εγκληματική διαχείριση των προβλημάτων. Σε όποια χώρα ενεπλάκη, κόμισε περισσότερα προβλήματα, δημιούργησε χάος, αστάθεια, αύξησε την ανεργεία, και τελικά δεν έλυσε το πρόβλημα που κλήθηκε να αντιμετωπίσει. Ιδού ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Τζόζεφ Στίγκλιτς

Μισό αιώνα μετά την ίδρυσή του, είναι φανερό πως το ΔΝΤ απέτυχε στην αποστολή του. Δεν έκανε αυτό που υποτίθεται πως πρέπει να κάνει – να παρέχει κεφάλαια σε χώρες που αντιμετώπιζαν οικονομική ύφεση, ώστε να καταστήσει την κάθε χώρα ικανή να επανέλθει σε ένα καθεστώς σχεδόν πλήρους απασχόλησης. Παρά το γεγονός ότι ο τρόπος που κατανοούμε τις οικονομικές διαδικασίες βελτιώθηκε σημαντικά τα τελευταία πεντήντα χρόνια, και παρά τις προσπάθειες του ΔΝΤ τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια, οι κρίσεις ανά τον κόσμο έγιναν συχνότερες και (εξαιρούμενης της Μεγάλης Ύφεσης) βαθύτερες. Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, σχεδόν εκατό χώρες αντιμετώπισαν κρίσεις. Το χειρότερο είναι ότι πολλές από τις πολιτικές που προώθησε το ΔΝΤ, και ιδιαίτερα η πρώορη απελευθέρωση των κεφαλαιαγορών, συνέβαλαν στην παγκόσμια αστάθεια. Και από τη στιγμή που μια χώρα δειρχόταν κρίση, τα κεφάλαια και τα προγράμματα του ΔΝΤ όχι μόνο δεν κατάφερναν να σταθεροποιήσουν την κατάσταση, αλλά σε πολλές περιπτώσεις επιδείνωναν τα πράγματα, ιδιαίτερα για τους φτωχούς, Το ΔΝΤ απέτυχε στην αρχική αποστολή του να προάγει την παγκόσμια σταθερότητα – και δεν είχε μεγαλύτερη επιτυχία στις καινούργιες αποστολές που ανέλαβε, όπως το να καθοδηγήσει τη μετάβαση των χωρών από τον κομμουνισμό στην οικονομία της αγοράς. (περισσότερα…)