Το 2010 έκανα τα γυρίσματα για το ντοκιμαντέρ μου #Ακολούθησέ με, Εξερευνώντας το Twitter. Ακολουθώντας το νήμα της έρευνας, στις 11 Ιουνίου 2010 έφτασα στο Radio Bubble, όπου μίλησα με τον Πάνο Μιχαήλ ή αλλιώς GreekGayLolita, και τον ιδιοκτήτη του διαδικτυακού ραδιοφώνου, τον Αποστόλη Καπαρουδάκη ή αλλιώς @Ο_Kanalarhis. Αμέσως μετά, ενθουσιασμένος απ’ τη γνωριμία με τον χώρο, έγραψα μια σχετική ανάρτηση.

Εκείνη την ημέρα είχα την τύχη να γνωρίσω έναν απ’ τους Contrabbando, τον Πάνο Οικονόμου ή αλλιώς @contrabbando. Του ζήτησα να μου μιλήσει στην κάμερα, και τον κατέγραψα να λέει δύο λόγια, με την πλάτη στον φακό. Θυμάμαι τα χαμόγελα όλων όταν μιλούσε. Το χιούμορ του ήταν αδύνατο να μη σε «πιάσει». Όπως κι η ευρυμάθεια, το κοφτερό του μυαλό.

Μετά, άρχισα να τον ακολουθώ στο Twitter. Θυμάμαι αναρτήσεις του που διαμοίρασα, θυμάμαι την ευγένεια, τη ζωντάνια, την τόλμη του. Μιλούσαμε ενίοτε, σε πολύ φιλικό τόνο. Πάντα πρόσεχα της αναρτήσεις του @contrabbando. Όταν τον είχα δει δε γνώριζα τον αγώνα που έδινε με τον καρκίνο. Τον έμαθα μέσα απ’ το Twitter. Και τον θαύμαζα για την εξαιρετική ποιότητά του.

Πριν από λίγες ημέρες, στις 12 Ιουλίου έμαθα ότι ο Πάνος, ο Καίσαρ Εμμανουήλ, πέθανε. Ήταν μόλις 47 ετών.

Βλέπω στα social media τον πόνο και τον θαυμασμό των δικών του ανθρώπων, των φίλων του, κι επιβεβαιώνω διαρκώς την αίσθηση που είχα για το πρόσωπό του: ο Πάνος Οικονόμου υπήρξε ένας εξαιρετικός άνθρωπος.

Πρόσφατα είδα ότι κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με ποιήματά του, το Εξώφυλλο δέρμα του χρόνου. Θέλω πολύ να τα διαβάσω. Αφού το λένε οι φίλοι του, έτσι είναι: ο Πάνος Οικονόμου ήταν ένας εξαιρετικός ποιητής.

Ένας ερευνητής έχει πει ότι το ένα τρίτο των κριτικών στο Διαδίκτυο είναι πλαστό. Αρκετοί άλλοι θεωρούν ότι το νούμερο αυτό είναι ακόμα μεγαλύτερο. Στην Κίνα, το Κόμμα πληρώνει 50 σεντς για κάθε καλή αναφορά στο Διαδίκτυο, δημιουργώντας στρατιές καλοθελητών. Η πρακτική ονομάζεται Astroturfing. Πήρε το όνομά της από μια μάρκα πλαστικού γρασιδιού. Και στο Διαδίκτυο γνωρίζει μέρες δόξας.

Όταν έγραφα το βιβλίο για τα μπλογκ, είμασταν ακόμα στην αρχή του φαινομένου. Σήμερα, η έκρηξη των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης έχει κάνει ακόμα πιο ελκυστική την πλαστοπροσωπία και την παραπλάνηση. Εταιρείες, πολιτικά κόμματα, οργανισμοί και ιδιώτες, μπορούν εύκολα να εξαγοράσουν θετικές αναφορές, και να παραπλανήσουν το κοινό που δεν έχει τα εργαλεία και τον χρόνο να υποβάλλει στη βάσανο της εξακρίβωσης τις πληροφορίες. Δεν είναι απλό να φιλτραριστεί τόσο μεγάλος όγκος πληροφορίας.

Το δύσκολο είναι να εκθέσεις την καθεμιά περίπτωση χωριστά. Χρειάζονται τεράστιοι πόροι για να ερευνηθεί όλος αυτός ο όγκος της διαδικτυακής πληροφορίας. Σε πρώτο επίπεδο χρειάζεται να καταστήσουμε την πρακτική του astroturfing ηθικά απαράδεκτη. Όταν πέφτει στην αντίληψή μας μια προσπάθεια πλαστοπροσωπίας, πλαστής κριτικής, θα πρέπει να την αποκαλύπτουμε και να την εκθέτουμε. (περισσότερα…)

Η κάλπη, εκτός των πολλών καλών που κάνει, να εκπροσωπεί και να εκδημοκρατίζει δηλαδή, κάνει και κάτι άλλο πολύ σημαντικό: δίνει ψυχική διέξοδο στους πολίτες. Άνθρωποι που δεν έχουν καμμία ευκαιρία να εκφραστούν δημόσια και ν’ ακουστούν οι αγωνίες τους, αλλά και κάποιοι ελάχιστοι, που είναι ευχαριστημένοι με τη δημόσια έκφρασή τους, πηγαίνουν στην κάλπη για να ψηφίσουν όχι μόνο με τη λογική, αλλά και με το συναίσθημά τους. Το ιδανικό θα ήταν αυτά τα δύο να βρίσκονται σε ισορροπία, αλλά δυστυχώς δε δίνονται επαρκείς κι ευρείες ευκαιρίες συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια σφαίρα. Έτσι είναι σχεδόν αναπόδραστο, τα συναισθήματα να υποχωρούν έναντι της λογικής. Σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, που η λογική βρίσκεται σε άμυνα και το συναίσθημα κανοναρχεί, η κάλπη προσφέρει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να εκδηλωθούν όλες οι τάσεις, ακόμα κι οι πιο ανισόρροπες. Οι κάλπες γίνονται μια θεατρική σκηνή, ένας καμβάς, μια πλατφόρμα όπου κάθε ενήλικος πολίτης έχει τη δυνατότητα να πει «είμαι εδώ». Και μάλιστα ανώνυμα, δηλαδή εντελώς απελευθερωμένα. Είναι μια ενέργεια αυτοέκφρασης που μοιάζει πολύ με το τάγκινγκ, την υπογραφή με σπρέι στους τοίχους της πόλης.

tagias

Μ’ αυτή την έννοια, τα κόμματα κι οι υποψήφιοί τους, επενδύουν όχι μόνο στις θέσεις και στα ιδεολογικά τους χαρακτηριστικά, αλλά και στη συναισθηματική κι εκφραστική διέξοδο των πολιτών που είναι κι αυτή δεδομένη. Μ’ άλλα λόγια βοηθούν την εκτόνωση της βαλβίδας αποσυμπίεσης που ενεργοποιεί περιοδικά η μαζική κοινωνία ώστε να εξασφαλίζει ένα βαθμό ελάχιστης δημόσιας έκφρασης των πολιτών. Εδώ κατ’ επέκταση, κάποιος θα ψηφίσει για να εκφράσει την οργή και το θυμό του, άλλος το παράπονό του, άλλος την ταύτισή του μ’ ένα δημιουργικό πρόσωπο κι άλλος θα σπάσει απλά πλάκα. Άλλος θα επιλέξει να μη συμμετάσχει διότι έχει αντιληφθεί την «απάτη», και θα πει ότι δεν του αρκεί μια κάλπη, ή απλά θα αδιαφορήσει. (περισσότερα…)