Προχθές ανέβασα στο blog μου μια ανάρτηση για μια διαφήμιση που βρίσκεται αυτές τις ημέρες στους δρόμους της Αθήνας, κι έπειτα επισκέφθηκα τη σελίδα της διαφημιζόμενης εταιρείας στο facebook για να γράψω τη γνώμη μου. Πρώτον επισήμανα ότι η εταιρεία Sprider Stores διαφημίζεται σε παράνομες διαφημιστικές πινακίδες και δεύτερον ότι χρησιμοποιεί ανήλικα ημίγυμνα παιδιά με το σλόγκαν «αυτή η μάρκα ή τίποτα!», κάτι που παραβαίνει τον ίδιο τον Κώδικα Δεοντολογίας του Συμβουλίου Ελέγχου Επικοινωνίας. Όμως οι διαχειριστές της σελίδας στο Facebook προτίμησαν να με μπλοκάρουν από μέλος και να σβήσουν την ανάρτησή μου, καθώς και το θέμα συζήτησης που είχα ανοίξει (μαζί με ένα σχόλιο σε φωτογραφία της διαφήμισης). Λίγα λεπτά μετά, η σελίδα της εταιρείας στο Facebook είχε νέα μηνύματα που αναδημοσίευαν την ανάρτησή μου, από άγνωστους σε εμένα χρήστες, οι οποίοι ζητούσαν απ’ την εταιρεία να πάρει θέση. Κάποιοι απ’ αυτούς άρχισαν να βρίζουν την εταιρεία, με αποτέλεσμα η τελευταία να επιδοθεί σε νέο γύρο διαγραφών. Μέχρι αυτή τη στιγμή ούτε η εταιρεία, ούτε η διαφημιστική της έχουν δώσει κάποια επίσημη απάντηση.

Για να μην χάσουμε την ουσία πρέπει να επισημάνω τα εξής: (περισσότερα…)

Αφού η τεχνολογία έχει μεταμορφωθεί στην κυρίαρχη θρησκεία των καιρών μας, τα μηχανήματα κατέχουν τη θέση των ιερών συμβόλων: απ’ αυτά «κοινωνούμε», απ’αυτά «ευλογούμαστε», μέσω αυτών εξασφαλίζουμε μια θέση στον εικονικό παράδεισο. Η Wall Street Journal έφτασε στο σημείο να μεταδώσει ότι: Την τελευταία φορά που έγινε τόσος ντόρος για μία πλάκα, ήταν γραμμένες επάνω της οι 10 εντολές! Απ’ την άλλη, ο απτός δημόσιος χώρος, γίνεται ολοένα και περισσότερο ιδιοκτησία των δυνατών.

Όπως γνωρίζουν οι αναγνώστες αυτού του blog, εδώ και σχεδόν ένα χρόνο ετοιμάζω ένα ντοκιμαντέρ με θέμα τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες. Ομολογώ ότι όλο αυτό το διάστημα έχω εκπλαγεί απ’ την αδιαφορία της διαδικτυακής κοινότητας απέναντι στο θέμα. Παρότι υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις, παρατηρώ ότι οι συζητήσεις γύρω απ’ τις παράνομες πινακίδες, στο διαδίκτυο, είναι ελάχιστες. Πώς να το εξηγήσω αυτό; Μήπως τα επιχειρήματα ενάντια στην καταφανή παρανομία δεν είναι πειστικά ή αρκετά; Μήπως οι κυβερνοναύτες αδιαφορούν για θέματα του δημόσιου χώρου; Ομολογώ ότι δε θέλω να πιστέψω τίποτα απ’ αυτά. Το αδιάψευστο γεγονός, ότι δηλαδή οι παράνομες διαφημιστικές πινακίδες στοιχίζουν ζωές, με υποχρεώνει να σκεφτώ άλλα πράγματα.
Αυτές τις ημέρες, με αποκορύφωμα τη χθεσινή, σχεδόν το σύνολο της διαδικτυακής κοινότητας, συζητά για ένα καινούργιο προϊόν, για την περίφημη «ταμπλέτα» της Apple, ή αλλιώς το iPad. Ο όγκος της πληροφορίας και της γνώμης που διακινήθηκε στο Διαδίκτυο ήταν και είναι πραγματικά εντυπωσιακός. Εκατομμύρια αναζητήσεις στο Google, εκατομμύρια αναρτήσεις σε Blog, Twitter και Facebook. Η κοινωνική δικτύωση πήρε «φωτιά», με αφορμή ένα νέο γκάτζετ. Κι αναρωτιέμαι: αυτή είναι η κοινωνική ευαισθησία των δικτύων; Να αδιαφορούν παντελώς για ένα θέμα που δυνητικά μπορεί να σκοτώσει τον καθένα, και την ίδια στιγμή να παθαίνουν μαζική παράκρουση με ένα νέο τεχνολογικό προϊόν; Ας μην προσάψω όμως τόσο βαριές ευθύνες στους χρήστες.
Η Apple έχει καταφέρει με την πολιτική και τα προϊόντα της να κάνει τον κόσμο να μιλά για αυτή, χωρίς να επιστρατεύει λομπίστες, δημοσιοσχετίστες ή διαφημιστές. Η Apple έχει καταφέρει να δημιουργήσει αυτό που λέγεται word of mouth. Αυτό δηλαδή που δεν έχουν καταφέρει οι γονείς των οποίων τα παιδιά σκοτώθηκαν εξαιτίας διαφημιστικών πινακίδων. Πρέπει επομένως να το χωνέψουμε: ζούμε σε κοινωνίες που το μάρκετινγκ έχει πάρει τον πρώτο λόγο στον καθορισμό στης ατζέντας.
Φυσικά, η «ταμπλέτα» είναι κάτι φανταχτερό, νέο, που υπόσχεται ξεκούραση, παιχνίδι, μόδα, καινοτομία κ.λπ. Ενώ το τροχαίο δυστύχημα αφορά σε δυσάρεστα πράγματα: απώλειες ζωών, αναγκαία και επώδυνα μέτρα, έλεγχο, τιμωρίες κ.λπ. Στην πρώτη περίπτωση είναι εύκολο να «δεσμεύσεις» τον κόσμο σε συζητήσεις, αφού ο στόχος είναι να αγοραστεί ένα προϊόν –με 500 δολλάρια μπορεί κάποιος να «ησυχάσει» τη συνείδησή του, να διασκεδάσει, να αισθανθεί μέρος μιας κοινότητας κ.λπ. Ενώ στη δεύτερη, πρέπει να φωνάξει, να πιέσει, να κάνει ενδεχομένως κάτι ο ίδιος προκειμένου να προστατευθεί τόσο το σύνολο όσο και ο ίδιος. Η διαφορά είναι σημαντική. (περισσότερα…)

Έχω γράψει ένα ολόκληρο βιβλίο για την πέμπτη εξουσία, αλλά σήμερα έχω την ανάγκη να επαναδιατυπώσω συνοπτικά τη σκέψη μου, γιατί παρατηρώ διάφορες κινήσεις και εξελίξεις στα λεγόμενα Νέα Μέσα, που αξιώνουν σχολιασμό και κριτική. Σε επόμενη ανάρτηση θα επανέλθω με πιο συγκεκριμένα παραδείγματα, γι’ αυτό μένω στη συνοπτική περιγραφή του κυρίαρχου επιχειρηματικού μοντέλου των Media, το οποίο έχει σαν αποτέλεσμα τη συγκρότηση μιας εξουσίας που είναι υπεράνω όλων. (περισσότερα…)