Προσοχή: δε σκοπεύω να κατέβω στην πολιτική, ούτε έχω σχέση με υπάρχον ή σχηματιζόμενο πολιτικό κόμμα.

Μερικά χρόνια πριν αποφασίσαμε εντελώς αυθόρμητα μερικοί δημοσιογράφοι με μπλοκάκι να φτιάξουμε ένα σωματείο για να εκπροσωπούμαστε. Δεν τα καταφέραμε. Ένας απ’ τος λόγους θεωρώ ότι ήταν τα πολιτικά κόμματα και οι συνδικαλιστικοί φορείς που τα εκπροσωπούν. Θυμάμαι ότι είχαμε κάνει μια συνέλευση στην ΕΣΗΕΑ στην οποία εμφανίστηκαν οι εκπρόσωποι των αριστερών παρατάξεων, έβγαλαν τους λόγους τους, και το μήνυμα ήταν «αφήστε το κι ελάτε σε εμάς». Βέβαια τα αιτήματα των μπλοκάκηδων δε μπήκαν ποτέ σοβαρά στην ατζέντα, ακόμα και τώρα που πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ είναι ένας από τους εκπροσώπους που μας μιλούσε με συμπάθεια για το πρόβλημά μας.

Παρακολουθώ πολύ στενά την πολιτική σκηνή των τελευταίων χρόνων. Είμαι πολύ απογοητευμένος απ’ το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης, κι απ’ το αποτέλεσμά της όπως αυτό αποτυπώνεται στις πολιτικές αποφάσεις. Σε όλο το φάσμα του πολιτικού χάρτη κυριαρχεί μια στρεβλή λογική που θέλει τους κομματικούς μηχανισμούς να μειώνουν τις ιδέες και τις μεμονωμένες προτάσεις σε όφελος της πειθαρχίας, της ισχύος και του μεγάλου οράματος, το οποίο τελικά είναι η ανάληψη της εξουσίας. Δε νομίζω ότι είναι τυχαίο που και κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι είναι διάχυτη η αμφισβήτηση των πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών στην κοινωνία.

Εδώ είναι προφανές ότι βρισκόμαστε σ’ ένα τέλος εποχής. Είναι αρκετοί εκείνοι, ανάμεσά τους κι εγώ, που τα τελευταία χρόνια μιλάμε για ένα αδιέξοδο, το οποίο τώρα, μέρα με τη μέρα μάς πνίγει και μάς οδηγεί στην απελπισία. Τόσο η μορφή όσο και το περιεχόμενο της πολιτικής, όπως εκφράζεται απ’ τα κόμματα και τους πολιτικούς διανύουν μια παρακμάζουσα φάση. Νομίζω ότι αυτός είναι ο κοινός τόπος μας. Όταν σε διάφορες συζητήσεις με ρωτούν τί προτείνω, έχω κι εγώ την αμηχανία του ανθρώπου που γνωρίζοντας τα όριά του αποφεύγει να διακυρήξει ένα συμπαγές και δογματικό πρόταγμα. Με απωθούν οι τελικές λύσεις και δε θέλω να έχω αυταπάτες ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις, χωρίς τη συγκατάθεση ευρείας πλειοψηφίας του κόσμου. Εξάλλου οι βερμπαλισμοί και οι μεγαλόστομες υποσχέσεις μας έχουν φέρει ως εδώ, στη χρεωκοπία και στο τέλμα. Θέλω να πω ότι κι εγώ το σκέφτομαι κι είμαι ανοικτός προς πολλές κατευθύνσεις. Έχω τις πολιτικές μου προτιμήσεις που βρίσκονται στο κέντρο και την αριστερά, αλλά δεν απορρίπτω τις ιδέες που προέρχονται ακόμα και από συντηρητικούς ή αναρχικούς. Με λίγα λόγια μ’ ενδιαφέρει ένας συνθετικός και υπερβατικός πολιτικός λόγος ευρέως φάσματος που λαμβάνει κατ’ αρχήν υπόψη του τις ανάγκες των ανθρώπων, εστιάζει στην τοπικότητα των προβλημάτων, θεραπεύει ανισότητες, προωθεί τα αιτήματα της δικαιοσύνης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της συμμετοχής, της ελευθερίας, είναι πολύ ευαίσθητος περιβαλλοντικά και στοχεύει στη χειραφέτηση των ανθρώπων.  (περισσότερα…)

Σαν αντίδοτο στην “ελευθεριότητα” οι πολίτες επιλέγουν τον αυταρχισμό. Έτσι όμως κάνουν το σφάλμα και σύρονται σε ακόμα πιο επικίνδυνη περιπέτεια.

Φαντάσου ένα παιδί που μεγαλώνει σ’ ένα σπίτι χωρίς καθόλου όρια και κανόνες. Το πιθανότερο είναι ότι σε όλη του τη ζωή θ’ αναζητά συνθήκες κι ανθρώπους που θα του επιβάλλουν όρια και κανόνες. Ή ακόμα φαντάσου ένα παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια με ασφυκτικά όρια και κανόνες. Το πιθανότερο είναι ότι θ’ αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με τα όρια και τους κανόνες: είτε θα έλκεται παράφορα απ’ αυτά, είτε θα απωθείται μανιασμένα. Οι σαδιστές κι οι μαζοχιστές δεν προέρχονται από παρθενογέννεση.

Κάνω αυτές τις σκέψεις παρατηρώντας γύρω μου μια αυξημένη έλξη του αυταρχισμού από πολλούς συμπολίτες μας. Άνθρωποι που κατά τ’ άλλα λειτουργούν κανονικά μέσα στην οικογένεια και την κοινωνία εκφέρουν απόψεις εντελώς αντιδημοκρατικές κι ανελεύθερες που φλερτάρουν επικίνδυνα με τον ολοκληρωτισμό, το φασισμό, την απολυταρχία και τις πιο ακραίες εκδοχές αυταρχισμού. Εστιάζω στον αυταρχισμό γιατί εκεί κρίνω ότι βρίσκεται πολιτικά η ουσία. Χωρίς να θέλω να κάνω κάποια τεχνητή διάκριση, βλέπω απέναντι σ’ εκείνους που εξακολουθούν να πιστεύουν στη δημοκρατία, να σχηματίζεται ένας πόλος πολιτών που υποστηρίζει την επιβολή πολύ πιο αυστηρών, ακόμα και παράλογων νόμων, με πολύ πιο αυστηρό, ακόμα κι εξαιρετικά βίαιο κι απάνθρωπο τρόπο. Πολλοί απ’ αυτούς τους πολίτες έχουν ασπαστεί κάποια ολοκληρωτική ιδεολογία, ενώ οι περισσότεροι φαίνεται να τοποθετούνται στα άκρα συγκυριακά. Τόσο οι μεν όσο και οι δε χαρακτηρίζονται από έλλειψη ανοχής στα ανομικά φαινόμενα, είναι εξαιρετικά θυμωμένοι κι έχουν την τάση να συμπυκνώνουν τα προβλήματα σε κάποιο ορατό εχθρό. (περισσότερα…)