Κατηγορία: Τεχνολογία

Θέλουμε έντιμους δημοσιογράφους; Θέλουμε ανεξάρτητους πολίτες που δημοσιογραφούν; Θέλουμε αξιόπιστα Νέα Μέσα; Αν ναι, πρέπει κατά τη γνώμη μου να συμφωνήσουμε σ’ ένα δεσμευτικό πλαίσιο αρχών και αξιών.

Το έχω γράψει στο βιβλίο μου και σε δεκάδες αναρτήσεις σ’ αυτό το blog: τα νέα Μέσα είναι μια σπάνια ευκαιρία να εφεύρουμε εκ νέου τη δημοσιογραφία. Βέβαια είναι πολλοί εκείνοι που έχουν συμφέρον να μην αλλάξει ΤΙΠΟΤΑ. Είναι πολλοί εκείνοι που βολεύονται απ’ την παρούσα κατάσταση των παραδοσιακών Μέσων. Ένας Τύπος άσφαιρος, ένας Τύπος αγορασμένος, ένας Τύπος χωρίς αξιοπιστία, ΚΙΤΡΙΝΟΣ, ΡΟΖ, ΓΚΡΙ, ΜΑΥΡΟΣ, χωρίς ανεξαρτησία, χωρίς ουσιαστική ελευθερία, ένας Τύπος, κατ’ ευφημισμό μόνο, «οξυγόνο της δημοκρατίας». Εκδότες που χρησιμοποιούν τα Μέσα ως οχήματα για άλλες δραστηριότητες, Μέσα σε ελάχιστα χέρια, δημοσιογράφοι είτε σταρ, είτε οκνηροί και φιμωμένοι, αναγνώστες και θεατές υπνωτισμένοι, ιδού το κλειστό κύκλωμα των Μέσων μας. Απ’ την άλλη, τα Νέα Μέσα, τα blog, τα social media, έχουν γίνει αντιληπτά ως παράλληλες πλατφόρμες εξάσκησης των ίδιων πρακτικών. Εκβιασμοί, πληρωμένα ποστ, ψευδοϊστολόγια, κρυμμένες διαφημίσεις, και πάλι εκβιασμοί, ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, όλες οι γνωστές παθογένειες των παραδοσιακών Μέσων έχουν μεταφερθεί τώρα μεγαλοπρεπεώς στα ιστολόγια και τα κοινωνικά δίκτυα. Τα διαδικτυακά μας Μέσα αντανακλούν ευκρινώς τα αδιέξοδα των παραδοσιακών μας Μέσων και κατ’ επέκταση της κοινωνίας.

Οι προοπτικές του blogging και των Νέων Μέσων είναι δεδομένες. Τις αντέχουμε όμως; Θέλουμε πραγματικά Νέα, ανεξάρτητα, ελεύθερα και ανοιχτά, κοινωνικά Μέσα; Θέλουμε πραγματικά ανεξάρτητους δημοσιογράφους και πολίτες που δε λογοδοτούν σε κανέναν παρά στους εαυτούς τους; Αν θέλουμε σοβαρά μια άλλη, υγιή δημοσιογραφία (γιατί έχω πολλούς λόγους να πιστεύω ότι είναι πολλοί εκείνοι που ΔΕΝ θέλουν), πρέπει να προχωρήσουμε σε μια σειρά αποφάσεων για να διασφαλίσουμε την αξιοπιστία και τη δημοκρατικότητα των Νέων Μέσων.

Να συμφωνήσουμε σε μια δεοντολογία.
Να δικτυωθούμε με ανάλογες πρωτοβουλίες του εξωτερικού.
Να απομονώσουμε τις παθογενείς χρήσεις.

Έχουμε μεγάλη δύναμη που μπορούμε να την κατευθύνουμε σε δίκαιους σκοπούς και σε ουσιαστικές έρευνες. Μπορούμε να επιστρέψουμε στις αρχές και τις αξίες της δημοσιογραφίας. Μπορούμε να μην εκπέσουμε στην κυνική αντίληψη των ημερών. Και ακηδεμόνευτα να αυτοοργανωθούμε.

Η πρότασή μου προς blogger που έχουν δημοσιογραφικά blog ή και σελίδες δημοσιογραφικού περιεχομένου, προς πολίτες που εκφέρουν δημόσια άποψη ή δημοσιογραφούν, είναι να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο δεσμευτικών αρχών και αξιών. Θα μπορούσε να είναι ένας κώδικας δεοντολογίας όπως εκείνος που είχε αποτολμηθεί απ’ τον E-lawyer. Δε γνωρίζω το όνομα της πρωτοβουλίας, δε γνωρίζω το ακριβές περιεχόμενο, ούτε και τις πρακτικές λεπτομέρειες, αλλά γνωρίζω ότι είναι μια άμεση κι επείγουσα προτεραιότητα.

Ιδού τρεις πολύ βασικές αρχές που προτείνω:

1. Ελευθερία των δημοσιεύσεων. Δε με αφορά αν είσαι δεξιός, αριστερός, κεντρώος ή αναρχικός. Μου αρκεί να σέβεσαι και να τηρείς τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλλάβει όλοι.
2. Επωνυμία. Χωρίς αυτή θολώνουν τα νερά. Κανείς άλλος δε μπορεί να πάρει την ευθύνη των γραφόμενών σου: πρέπει να το κάνεις θαρραλέα εσύ.
3. Διαφάνεια. Δέχεσαι διαφήμιση; Να το γνωρίζουμε. Δέχεσαι χορηγείες από εταιρείες ή πληρώνεσαι από κάποιο κόμμα, φορέα κ.λπ.; Είσαι έμμισθος υπάλληλος κάποιου; Να το γνωρίζουμε.

Αν υπάρξει ενδιαφέρον να το προχωρήσουμε θα επανέλθω σύντομα.

Ο σύγχρονος δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας μας

Βρισκόμαστε στο σωτήριο έτος 2010. Ο αναπτυγμένος κόσμος αλλάζει, ανακαλύπτει νέους τρόπους μοιράσματος της γνώσης, πειραματίζεται, δοκιμάζει. Κι όλα αυτά τα κάνει μέσω του Διαδικτύου. Σε όλο τον αναπτυγμένο και αναπτυσσόμενο κόσμο, το Διαδίκτυο θεωρείται χρησιμότατο εργαλείο που δεν πρέπει να λείπει από κανένα σχολείο, κανένα δημόσιο οργανισμό, κανένα κοινωνικό χώρο. Στο Διαδίκτυο επενδύονται σήμερα οι ελπίδες του κόσμου για μια καινούργια ενδεχομένως κοινωνία, για ένα καινούργιο δημόσιο χώρο, για μια καινούργια συλλογική και ατομική ζωή. Πέρα απ’ τις υπερβολές, το Διαδίκτυο, συνιστά παγκοσμίως ένα Μέσο με πολύ μεγάλες δυνατότητες, ένα μέρος μόνο των οποίων έχει μέχρι τώρα εξερευνηθεί. Στην Ελλάδα η διείσδυση του Διαδικτύου παραμένει απ’ της χαμηλότερες στην Ευρώπη, αλλά γίνονται πραγματικά μεγάλα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Την ίδια στιγμή όμως συμβαίνει και κάτι ενδεικτικό της κρατικής αδιαφορίας κι έλλειψης στόχων. Ο εθνικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας, η ΕΡΤ, στο γνωστό ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής, δεν είναι εξοπλισμένος με ασύρματο δίκτυο. Πηγαίνει δηλαδή κάποιος καλεσμένος εκεί και δε μπορεί να μπει στο διαδίκτυο. Τί φοβούνται; Ότι θα αναμεταδώσει κάποιος ευαίσθητες πληροφορίες της ΕΡΤ; Ομοίως οι δημοσιογράφοι μπαίνουν στο Διαδίκτυο μόνο μέσω του ενσύρματου δικτύου (πριν δύο χρόνια ως καλεσμένος σε πρωϊνή ενημερωτική εκπομπή διαπίστωσα ότι η ταχύτητά του ήταν χειρότερη από dial-up σύνδεσης…με αποτέλεσμα κάποιες σελίδες να μην κατεβαίνουν με τίποτα, και γνωρίζω ότι αυτό δεν έχει αλλάξει). Τί μας λες τώρα; Με αυτά θα ασχολούμαστε; θα πείτε, και θα συμφωνήσω. Τί να το κάνουν το ασύρματο δίκτυο στην ΕΡΤ; Αυτά είναι για σοβαρούς δημοσιογραφικούς οργανισμούς με όραμα και βλέμμα στο μέλλον… Στην ΕΡΤ όλα είναι καλά αρκεί να γίνονται τα εξής δύο: να τηρούνται οι κομματικές ισορροπίες, και να διορίζουμε τα δικά μας τα παιδιά. Με το ασύρματο Διαδίκτυο θα ασχολούμαστε;

Αφού η τεχνολογία έχει μεταμορφωθεί στην κυρίαρχη θρησκεία των καιρών μας, τα μηχανήματα κατέχουν τη θέση των ιερών συμβόλων: απ’ αυτά «κοινωνούμε», απ’αυτά «ευλογούμαστε», μέσω αυτών εξασφαλίζουμε μια θέση στον εικονικό παράδεισο. Η Wall Street Journal έφτασε στο σημείο να μεταδώσει ότι: Την τελευταία φορά που έγινε τόσος ντόρος για μία πλάκα, ήταν γραμμένες επάνω της οι 10 εντολές! Απ’ την άλλη, ο απτός δημόσιος χώρος, γίνεται ολοένα και περισσότερο ιδιοκτησία των δυνατών.

Όπως γνωρίζουν οι αναγνώστες αυτού του blog, εδώ και σχεδόν ένα χρόνο ετοιμάζω ένα ντοκιμαντέρ με θέμα τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες. Ομολογώ ότι όλο αυτό το διάστημα έχω εκπλαγεί απ’ την αδιαφορία της διαδικτυακής κοινότητας απέναντι στο θέμα. Παρότι υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις, παρατηρώ ότι οι συζητήσεις γύρω απ’ τις παράνομες πινακίδες, στο διαδίκτυο, είναι ελάχιστες. Πώς να το εξηγήσω αυτό; Μήπως τα επιχειρήματα ενάντια στην καταφανή παρανομία δεν είναι πειστικά ή αρκετά; Μήπως οι κυβερνοναύτες αδιαφορούν για θέματα του δημόσιου χώρου; Ομολογώ ότι δε θέλω να πιστέψω τίποτα απ’ αυτά. Το αδιάψευστο γεγονός, ότι δηλαδή οι παράνομες διαφημιστικές πινακίδες στοιχίζουν ζωές, με υποχρεώνει να σκεφτώ άλλα πράγματα.
Αυτές τις ημέρες, με αποκορύφωμα τη χθεσινή, σχεδόν το σύνολο της διαδικτυακής κοινότητας, συζητά για ένα καινούργιο προϊόν, για την περίφημη «ταμπλέτα» της Apple, ή αλλιώς το iPad. Ο όγκος της πληροφορίας και της γνώμης που διακινήθηκε στο Διαδίκτυο ήταν και είναι πραγματικά εντυπωσιακός. Εκατομμύρια αναζητήσεις στο Google, εκατομμύρια αναρτήσεις σε Blog, Twitter και Facebook. Η κοινωνική δικτύωση πήρε «φωτιά», με αφορμή ένα νέο γκάτζετ. Κι αναρωτιέμαι: αυτή είναι η κοινωνική ευαισθησία των δικτύων; Να αδιαφορούν παντελώς για ένα θέμα που δυνητικά μπορεί να σκοτώσει τον καθένα, και την ίδια στιγμή να παθαίνουν μαζική παράκρουση με ένα νέο τεχνολογικό προϊόν; Ας μην προσάψω όμως τόσο βαριές ευθύνες στους χρήστες.
Η Apple έχει καταφέρει με την πολιτική και τα προϊόντα της να κάνει τον κόσμο να μιλά για αυτή, χωρίς να επιστρατεύει λομπίστες, δημοσιοσχετίστες ή διαφημιστές. Η Apple έχει καταφέρει να δημιουργήσει αυτό που λέγεται word of mouth. Αυτό δηλαδή που δεν έχουν καταφέρει οι γονείς των οποίων τα παιδιά σκοτώθηκαν εξαιτίας διαφημιστικών πινακίδων. Πρέπει επομένως να το χωνέψουμε: ζούμε σε κοινωνίες που το μάρκετινγκ έχει πάρει τον πρώτο λόγο στον καθορισμό στης ατζέντας.
Φυσικά, η «ταμπλέτα» είναι κάτι φανταχτερό, νέο, που υπόσχεται ξεκούραση, παιχνίδι, μόδα, καινοτομία κ.λπ. Ενώ το τροχαίο δυστύχημα αφορά σε δυσάρεστα πράγματα: απώλειες ζωών, αναγκαία και επώδυνα μέτρα, έλεγχο, τιμωρίες κ.λπ. Στην πρώτη περίπτωση είναι εύκολο να «δεσμεύσεις» τον κόσμο σε συζητήσεις, αφού ο στόχος είναι να αγοραστεί ένα προϊόν –με 500 δολλάρια μπορεί κάποιος να «ησυχάσει» τη συνείδησή του, να διασκεδάσει, να αισθανθεί μέρος μιας κοινότητας κ.λπ. Ενώ στη δεύτερη, πρέπει να φωνάξει, να πιέσει, να κάνει ενδεχομένως κάτι ο ίδιος προκειμένου να προστατευθεί τόσο το σύνολο όσο και ο ίδιος. Η διαφορά είναι σημαντική. (περισσότερα…)