Προβληματίζομαι πολύ όταν βλέπω ανθρώπους μαζικά να κοροϊδεύουν ανθρώπους για ένα κουσούρι τους. Άλλον τον κοροϊδεύουν γιατί του λείπει κάτι, άλλον γιατί του περισσεύει. Κουφοί, κουτσοί, χοντροί, στραβοί, κοντοί, ανορθόγραφοι, αμόρφωτοι, ακαλαίσθητοι, ντεμοντέ, βλάκες, αργόστροφοι, άμουσοι, άμπαλοι, ανέραστοι, όλοι ανεξαιρέτως θα μπουν κάποια στιγμή στο στόχαστρο του ειρωνικού όχλου σχολιαστή. Γιατί δε μπορούμε να αντέξουμε τη διαφορά και καταφεύγουμε στην κοροϊδία τόσο εύκολα; Τόσο πολύ μας φοβίζει το κουσούρι; Γιατί δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε το μειονέκτημα του άλλου; Είναι τόσο δύσκολο να καταλάβουμε ότι το κουσούρι, στην πραγματικότητα, δεν είναι μειονέκτημα αλλά πλεονέκτημα του άλλου;

Εκτός από χοντροκομμένη, η επίμονη κοροϊδία βάζει και τα θεμέλια για να αναπτυχθούν μνησίκακες κι εκδικητικές συμπεριφορές σ’ αυτόν που τη δέχεται. Είναι δείγμα πολιτισμού να σταματά η κοροϊδία έγκαιρα, πριν γίνει βάρος στον άλλον. Επειδή όλοι έχουμε τα κουσούρια μας, είναι άδικο να την πληρώνουν μόνο λίγοι. Όταν βρεθείς στη θέση του μειονεκτούντος καταλαβαίνεις ότι το πρόβλημα δεν είναι δικό σου, αλλά εκείνων που σε κορϊδεύουν, καθώς δε βλέπουν το αυτονόητο: το κουσούρι είναι δοκιμασία. Όσοι δεν το αντιλαμβάνονται συνεχίζουν το πείραγμα, μέχρι να αποκτηνωθούν εντελώς και να αποκτήσουν το πλέον αποκρουστικό κουσούρι: να μην μπορούν να συναισθανθούν τον άλλον. Δεν πρόκειται περί πολιτικής ορθότητας, αλλά για στοιχειώδη κανόνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Τα κουσούρια διδάσκουν πολλά περισσότερα απ’ ότι οι τεράστιες δυνατότητες ή η κανονικότητα. Άσε που πολλές φορές, το μεγαλειώδες απ’ τα κουσούρια παράγεται.

Το 2010 έκανα τα γυρίσματα για το ντοκιμαντέρ μου #Ακολούθησέ με, Εξερευνώντας το Twitter. Ακολουθώντας το νήμα της έρευνας, στις 11 Ιουνίου 2010 έφτασα στο Radio Bubble, όπου μίλησα με τον Πάνο Μιχαήλ ή αλλιώς GreekGayLolita, και τον ιδιοκτήτη του διαδικτυακού ραδιοφώνου, τον Αποστόλη Καπαρουδάκη ή αλλιώς @Ο_Kanalarhis. Αμέσως μετά, ενθουσιασμένος απ’ τη γνωριμία με τον χώρο, έγραψα μια σχετική ανάρτηση.

Εκείνη την ημέρα είχα την τύχη να γνωρίσω έναν απ’ τους Contrabbando, τον Πάνο Οικονόμου ή αλλιώς @contrabbando. Του ζήτησα να μου μιλήσει στην κάμερα, και τον κατέγραψα να λέει δύο λόγια, με την πλάτη στον φακό. Θυμάμαι τα χαμόγελα όλων όταν μιλούσε. Το χιούμορ του ήταν αδύνατο να μη σε «πιάσει». Όπως κι η ευρυμάθεια, το κοφτερό του μυαλό.

Μετά, άρχισα να τον ακολουθώ στο Twitter. Θυμάμαι αναρτήσεις του που διαμοίρασα, θυμάμαι την ευγένεια, τη ζωντάνια, την τόλμη του. Μιλούσαμε ενίοτε, σε πολύ φιλικό τόνο. Πάντα πρόσεχα της αναρτήσεις του @contrabbando. Όταν τον είχα δει δε γνώριζα τον αγώνα που έδινε με τον καρκίνο. Τον έμαθα μέσα απ’ το Twitter. Και τον θαύμαζα για την εξαιρετική ποιότητά του.

Πριν από λίγες ημέρες, στις 12 Ιουλίου έμαθα ότι ο Πάνος, ο Καίσαρ Εμμανουήλ, πέθανε. Ήταν μόλις 47 ετών.

Βλέπω στα social media τον πόνο και τον θαυμασμό των δικών του ανθρώπων, των φίλων του, κι επιβεβαιώνω διαρκώς την αίσθηση που είχα για το πρόσωπό του: ο Πάνος Οικονόμου υπήρξε ένας εξαιρετικός άνθρωπος.

Πρόσφατα είδα ότι κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με ποιήματά του, το Εξώφυλλο δέρμα του χρόνου. Θέλω πολύ να τα διαβάσω. Αφού το λένε οι φίλοι του, έτσι είναι: ο Πάνος Οικονόμου ήταν ένας εξαιρετικός ποιητής.

Ένας ερευνητής έχει πει ότι το ένα τρίτο των κριτικών στο Διαδίκτυο είναι πλαστό. Αρκετοί άλλοι θεωρούν ότι το νούμερο αυτό είναι ακόμα μεγαλύτερο. Στην Κίνα, το Κόμμα πληρώνει 50 σεντς για κάθε καλή αναφορά στο Διαδίκτυο, δημιουργώντας στρατιές καλοθελητών. Η πρακτική ονομάζεται Astroturfing. Πήρε το όνομά της από μια μάρκα πλαστικού γρασιδιού. Και στο Διαδίκτυο γνωρίζει μέρες δόξας.

Όταν έγραφα το βιβλίο για τα μπλογκ, είμασταν ακόμα στην αρχή του φαινομένου. Σήμερα, η έκρηξη των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης έχει κάνει ακόμα πιο ελκυστική την πλαστοπροσωπία και την παραπλάνηση. Εταιρείες, πολιτικά κόμματα, οργανισμοί και ιδιώτες, μπορούν εύκολα να εξαγοράσουν θετικές αναφορές, και να παραπλανήσουν το κοινό που δεν έχει τα εργαλεία και τον χρόνο να υποβάλλει στη βάσανο της εξακρίβωσης τις πληροφορίες. Δεν είναι απλό να φιλτραριστεί τόσο μεγάλος όγκος πληροφορίας.

Το δύσκολο είναι να εκθέσεις την καθεμιά περίπτωση χωριστά. Χρειάζονται τεράστιοι πόροι για να ερευνηθεί όλος αυτός ο όγκος της διαδικτυακής πληροφορίας. Σε πρώτο επίπεδο χρειάζεται να καταστήσουμε την πρακτική του astroturfing ηθικά απαράδεκτη. Όταν πέφτει στην αντίληψή μας μια προσπάθεια πλαστοπροσωπίας, πλαστής κριτικής, θα πρέπει να την αποκαλύπτουμε και να την εκθέτουμε. (περισσότερα…)