Σαν αντίδοτο στην “ελευθεριότητα” οι πολίτες επιλέγουν τον αυταρχισμό. Έτσι όμως κάνουν το σφάλμα και σύρονται σε ακόμα πιο επικίνδυνη περιπέτεια.

Φαντάσου ένα παιδί που μεγαλώνει σ’ ένα σπίτι χωρίς καθόλου όρια και κανόνες. Το πιθανότερο είναι ότι σε όλη του τη ζωή θ’ αναζητά συνθήκες κι ανθρώπους που θα του επιβάλλουν όρια και κανόνες. Ή ακόμα φαντάσου ένα παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια με ασφυκτικά όρια και κανόνες. Το πιθανότερο είναι ότι θ’ αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με τα όρια και τους κανόνες: είτε θα έλκεται παράφορα απ’ αυτά, είτε θα απωθείται μανιασμένα. Οι σαδιστές κι οι μαζοχιστές δεν προέρχονται από παρθενογέννεση.

Κάνω αυτές τις σκέψεις παρατηρώντας γύρω μου μια αυξημένη έλξη του αυταρχισμού από πολλούς συμπολίτες μας. Άνθρωποι που κατά τ’ άλλα λειτουργούν κανονικά μέσα στην οικογένεια και την κοινωνία εκφέρουν απόψεις εντελώς αντιδημοκρατικές κι ανελεύθερες που φλερτάρουν επικίνδυνα με τον ολοκληρωτισμό, το φασισμό, την απολυταρχία και τις πιο ακραίες εκδοχές αυταρχισμού. Εστιάζω στον αυταρχισμό γιατί εκεί κρίνω ότι βρίσκεται πολιτικά η ουσία. Χωρίς να θέλω να κάνω κάποια τεχνητή διάκριση, βλέπω απέναντι σ’ εκείνους που εξακολουθούν να πιστεύουν στη δημοκρατία, να σχηματίζεται ένας πόλος πολιτών που υποστηρίζει την επιβολή πολύ πιο αυστηρών, ακόμα και παράλογων νόμων, με πολύ πιο αυστηρό, ακόμα κι εξαιρετικά βίαιο κι απάνθρωπο τρόπο. Πολλοί απ’ αυτούς τους πολίτες έχουν ασπαστεί κάποια ολοκληρωτική ιδεολογία, ενώ οι περισσότεροι φαίνεται να τοποθετούνται στα άκρα συγκυριακά. Τόσο οι μεν όσο και οι δε χαρακτηρίζονται από έλλειψη ανοχής στα ανομικά φαινόμενα, είναι εξαιρετικά θυμωμένοι κι έχουν την τάση να συμπυκνώνουν τα προβλήματα σε κάποιο ορατό εχθρό. (περισσότερα…)

Είναι οι πιο χαρούμενοι Έλληνες. Έχουν βρει μια ισορροπία και μπορούν να ικανοποιούνται τόσο μ’ αυτά που είναι όσο και μ’ αυτά που έχουν και δε φοβούνται να το παραδεχτούν. Μπορούν να διοχετεύουν την οργή τους για όσα συμβαίνουν σε πεδία που δε βλάπτουν συνανθρώπους τους. Τρέχουν, κάνουν ασκήσεις, αναπνοές, κάνουν διαλογισμό. Συνομιλούν πολιτισμένα με τους συνανθρώπους τους και συμμετέχουν ενεργά σε διεκδικήσεις που προωθούν το κοινό καλό. Είναι τρυφεροί με τους αγαπημένους τους, σοβαροί με τους συνεργάτες τους κι επαγγελματίες στις δουλειές τους. Δεν ελπίζουν απλά ότι τα πράγματα θα πάνε καλύτερα. Νιώθουν υπεύθυνοι για πολλά απ’ αυτά που συμβαίνουν γύρω τους και κοιτάζουν πώς θα γίνουν μέρος των λύσεων. Δε φορούν παρωπίδες. Δεν τσουβαλιάζουν τους ανθρώπους. Τους συμπονούν και τους κατανοούν. Δεν είναι υπεράνθρωποι, έχουν αδυναμίες. Αλλά επιζητούν να τους τις επισημαίνουν και να τις αντιμετωπίζουν με θάρρος κι ειλικρίνεια. Είναι οι πιο χαρούμενοι Έλληνες. Έχουν γύρω τους ανθρώπους που μοιράζονται μαζί τους τόσο τα καλά όσο και τα άσχημα. Αγαπούν και αγαπιούνται, εκτιμούν κι εκτιμώνται και νιώθουν πως κάθε μέρα μπορούν να βελτιώνονται. Είναι ευσυνείδητοι και θετικοί. Θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο αφού πρώτα αλλάξουν οι ίδιοι τον εαυτό τους. Οι πιο χαρούμενοι Έλληνες βλέπουν αυτή την κατάσταση της κρίσης, σαν μια πραγματική ευκαιρία να δουν κι οι υπόλοιποι το δρόμο για την ευτυχία και τη χαρά. Δεν είναι καθόλου “στον κόσμο τους”. Και φυσικά δεν είναι όλα ρόδινα γι’ αυτούς. Συναντούν πολλά, αμέτρητα εμπόδια στην πορεία τους, αλλά δεν τους πτοούν. Οι πιο χαρούμενοι Έλληνες, ξέρουν ότι δεν είναι περισσότερο χαρούμενοι απ’ τους υπόλοιπους Έλληνες, η διαφορά τους είναι ότι μπορούν να πιστέψουν σ’ ένα καλύτερο παρόν και μέλλον. Οι πιο χαρούμενοι Έλληνες δεν είναι συγκρουσιακοί. Θέλουν να συμφωνήσουν με όσο το δυνατό περισσότερους ανθρώπους, σε όσο το δυνατό περισσότερα ζητήματα. Θέλουν διακαώς να μοιράζονται τις ίδιες αξίες με ανθρώπους και να συμπορεύονται με αγάπη. Οι πιο χαρούμενοι Έλληνες ξέρουν ότι όλα γίνονται, αρκεί να το θέλει κάποιος πραγματικά. Δεν έχουν ενοχές που είναι χαρούμενοι. Ούτε ταυτίζονται μ’ εκείνους που αντλούν χαρά απ’ τον πόνο των άλλων. Οι πιο χαρούμενοι Έλληνες είναι ζωντανοί άνθρωποι. Θέλουν να τους βλέπουν τα παιδιά και να ονειρεύονται, να χαίρονται, να εμπνέονται κι όχι να φοβούνται.