Το παρακάτω κείμενο είναι ένα μικρό απόσπασμα απ’ το καινούργιο βιβλίο μου για τους μπλόγκερ. Καθώς αναζητώ τρόπους για να το δημοσιεύσω, παρακαλώ, αν έχετε οποιαδήποτε ιδέα μη διστάσετε να τη μοιραστείτε μαζί μου 🙂

Είναι κάτι που σπάνια το σκεφτόμαστε όταν μπαίνουμε στα Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης. Τί θέλουν οι άνθρωποι στα Social Media, στα μπλογκ στο Διαδίκτυο; Καταλαβαίνουμε πολύ καλά γιατί μια εταιρεία, ένα πολιτικό κόμμα, ένας επαγγελματίας, κάποιος που έχει έναν συγκεκριμένο στόχο θέλει να είναι στα Social Media. Τί θέλει όμως ένας άνθρωπος μέσα στα Κοινωνικά Δίκτυα όταν δεν έχει κάποιο δεδομένο σκοπό; Να περάσει την ώρα του, να επικοινωνήσει, να ψυχαγωγηθεί, να ενημερωθεί. Αυτές είναι οι αυτονόητες και εύλογες απαντήσεις. Όμως πέρα απ’ αυτές υπάρχει και μια άλλη, λιγότερο προφανής εξήγηση που αποκαλύπτει την πλήρη εικόνα της δημοφιλίας των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Αρχικά, όταν οι άνθρωποι δημιουργούν ένα λογαριασμό το κάνουν από περιέργεια. Έχουν ακούσει γι’ αυτό από κάποιον που πιθανώς εμπιστεύονται ή απλά γνωρίζουν, και μπαίνουν για να επιβεβαιώσουν ή να διαψεύσουν την εικόνα που τους δημιουργήθηκε. Η αλήθεια είναι ότι πάντοτε έχουν προσδοκίες. Δημιουργώντας το λογαριασμό απλά μιμούνται μια κίνηση που έκανε ένας συνάνθρωπός τους. Μετά έρχονται τα προβλήματα. (περισσότερα…)

Το βιβλίο είναι -εκτός των άλλων κι εξαιτίας των άλλων- ένα εμπορεύσιμο προϊόν πολύ ιδιαίτερο. Γι’ αυτό κι ό,τι αφορά στην προώθησή του πρέπει να είναι επίσης πολύ ιδιαίτερο.

Τα καταναλωτικά προϊόντα αξιολογούνται συνήθως με βάση την ικανοποίηση του πελάτη. Όταν ένα αυτοκίνητο κάνει αυτά που υπόσχεται στις διαφημίσεις, κανείς δεν έχει παράπονο. Ένα βιβλίο όμως ποτέ δεν είναι σίγουρο ότι θα ικανοποιήσει τον αγοραστή του. Ο υποκειμενισμός μπορεί να κάνει οποιονδήποτε να ζητήσει τα λεφτά του πίσω, ή έστω να μην αγοράσει δεύτερο βιβλίο του ίδιου συγγραφέα. Είναι ένα πολύ ιδιαίτερο προϊόν γιατί συνδέεται με τη γνώση και την αισθητική απόλαυση. Μπορεί να υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια που αξιολογούν ένα βιβλίο φυσικών επιστημών, αλλά τί να πει κάποιος για ένα λογοτεχνικό έργο; Το βιβλίο έχει ίσως τα πιο αντιφατικά χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει κάποιο προϊόν. Γι’ αυτό κι είναι πολύ δύσκολη η προώθησή του. Συνήθως, φωτίζοντας κάποια ελάχιστα χαρακτηριστικά ενός βιβλίου ή του συγγραφέα του οι διαφημιστές κατορθώνουν να περάσουν μια πολύ γενική εικόνα ενός βιβλίου. Στην πραγματικότητα ωστόσο δε μπορούν να πάνε πολύ μακριά. Το θρίλερ κόβει την ανάσα, η αισθηματική ιστορία συγκινεί, το ιστορικό μυθιστόρημα αναπλάθει πιστά, η βιογραφία ζωντανεύει τα γεγονότα, το δοκίμιο περιγράφει σφαιρικά κ.λπ. κι ο συγγραφέας έχει κοφτερό βλέμμα, εξαιρετική ευφυία, δυνατά συναισθήματα κ.λπ. Συνήθως η προώθηση των βιβλίων πέφτει πάνω σε στερεότυπα γιατί τα βιβλία δύσκολα μπορούν να συμπυκνωθούν σε μια χούφτα εικόνων ή προτάσεων. Τα βιβλία είναι εμπειρίες που απαιτούν συγκέντρωση και χρόνο, συγκροτούν περιβάλλοντα, αναπτύσσουν συλλογισμούς, έχουν διάρκεια και βάθος.

Γι’ αυτό το λόγο κατά τη γνώμη μου έχουν μεγάλη ευκαιρία να προωθηθούν κατάλληλα στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Βλέπω πολλούς εκδοτικούς να αναπαράγουν φωτογραφίες αναγνωστών ή και δικές τους με εξώφυλλα βιβλίων σε παραλίες ή άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους. Παρατηρώ επίσης να διεξάγουν συνεχώς διαγωνισμούς. Όλα αυτά είναι θεμιτά αλλά καταλήγουν τόσο κοινότοπα που στο τέλος δεν τα προσέχεις. Μετά απ’ την εκατοστή φωτογραφία βιβλίου σε μια παραλία, δε σε νοιάζει πια ούτε ο τίτλος, ούτε ο εκδοτικός ούτε τίποτα, το μόνο που σ’ ενδιαφέρει είναι να μην ξαναδεί φωτογραφία εξωφύλλου σε παραλία. Το ίδιο και με τους διαγωνισμούς. Οι άνθρωποι καταλήγουν να θέτουν υποψηφιότητα για να κερδίσουν βιβλία που δεν τους ενδιαφέρουν καν. Πώς προωθείται έτσι η φιλαναγνωσία ή έστω η εμπορική αξία των βιβλίων; (περισσότερα…)

Ο Χίτλερ κι ο Γκέρινγκ πάνω από ένα εικονογραφημένο βιβλίο.

Καλοί φίλοι μου αναπαράγουν το επιχείρημα ότι ο Χίτλερ είχε χιλιάδες τίτλους βιβλίων κι αυτό αποδεικνύει ότι η βιβλιοφιλία δε συνεπάγεται και ηθική συγκρότηση ή ηθική βελτίωση του ανθρώπου. Συμφωνώ. Όμως έχω μια ερώτηση αρκετά απλή που ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της ανάγνωσης βιβλίων: αν είχαν όλοι οι Γερμανοί της εποχής εκείνης την πρόσβαση και το χρόνο να διαβάσουν πολλά βιβλία, άραγε θα ήταν εφικτή η ραγδαία άνοδος του Ναζισμού; Νομίζω πως όχι. Η ανάγνωση πολλών εκδοχών, η πρόσβαση στον πνευματικό πλούτο, η επαφή με πολλαπλές ερμηνείες κάνει τον άνθρωπο πολύ πιο σκεπτικό και διαλεκτικό, και τον υποχρεώνει να αναζητά διαρκώς εναλλακτικές αφηγήσεις προκειμένου να φτάσει στην προσωπική του ολοκλήρωση, η οποία δύσκολα θα είναι εκείνη ενός οπαδού που προκρίνει τη βία και το ρατσισμό ως λύσεις για τα ανθρώπινα προβλήματα. (περισσότερα…)