Κατηγορία: Βιβλίο

Είναι δυνατόν σήμερα, μετά απ’ τις αλεπάλληλες εκλογικές ταπεινώσεις των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην Ευρώπη να υπερασπίζεται κάποιος την ιδεολογία της σοσιαλδημοκρατίας; Ποιός μπορεί να πιστέψει ότι έχει μέλλον το μοντέλο που διέπρεψε ουσιαστικά μόνο στη Σουηδία; Τί γνωρίζουμε για την ουσία της σοσιαλδημοκρατίας;

thumbnailΔιαβάζοντας πρόσφατα το εξαιρετικό βιβλίο Το πρωτείο της πολιτικής της αμερικανίδας Σέρυ Μπέρμαν απ’ τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σε μετάφραση Ελένης Αστερίου, ένιωσα πραγματικά ανακουφισμένος που έστω στις ΗΠΑ, υπάρχουν ερευνητές με διάθεση να δουν ολόκληρη την εικόνα της διαδρομής των σοσιαλδημοκρατικών ιδεών τον 20ο αιώνα. Η Μπέρμαν έχοντας το προνόμιο να μελετά την ιστορία της σοσιαλδημοκρατίας από μακριά, καταφέρνει να παρουσιάσει μια συνεκτική κι άκρως ενδιαφέρουσα αφήγηση, που είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Η σοσιαλδημοκρατία, σύμφωνα με την καθηγήτρια, μπορεί να επαναλάβει την επιτυχία που είχε τον προηγούμενο αιώνα και στις μέρες μας. Ίσως το βιβλίο της να είναι ένα ακόμα βοήθημα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς αποσαφηνίζει όχι μόνο το ιστορικό νήμα της ιδεολογίας, αλλά τις ιδρυτικές της αξίες που την καθιστούν ακαταμάχητη.

Η σοσιαλδημοκρατία υπόσχεται έναν κόσμο όπου η αγορά και το κράτος ισορροπούν ώστε να μη θίγεται η δημοκρατία κι οι θεσμοί της. Πρόκειται σίγουρα για μια πολύ ευαίσθητη ισορροπία, που γεννά μια σειρά τοπικής φύσης ερωτημάτων, αλλά φαίνεται ότι δεν υπάρχει κάτι γονιμότερο ή πιο ρεαλιστικό αυτή τη στιγμή. Άλλες ανταγωνιστικές ιδεολογίες, όπως ο φιλελευθερισμός, ο κομμουνισμός, ο εθνικισμός κι ο σοσιαλισμός, είτε φαντασιώνονται την κυριαρχία της αγοράς, είτε την κυριαρχία του κράτους, θυσιάζουν εύκολα τη δημοκρατία για να επιβάλλουν ένα άκαμπτο κι ανάλγητο μοντέλο. Σίγουρα, η λεπτή ισορροπία της εμπλοκής του κράτους στην αγορά, είναι ένα έργο που απαιτεί αντανακλαστικά, διαβούλευση και συναινέσεις. Ο σοσιαλδημοκράτης οφείλει να είναι ισορροπιστής. (περισσότερα…)

Είμαι φανατικός καταναλωτής προϊόντων Μέσων Ενημέρωσης. Διαβάζω εφημερίδες και περιοδικά αδιαλείπτως από το σχολείο και θεωρώ τον Τύπο ένα τεράστιο επίτευγμα του πολιτισμού. Όμως δεν είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος απ’ την ποιότητα και το περιεχόμενό του. Ιδιαίτερα σ’ αυτή την κρίσιμη ιστορική στιγμή, πιστεύω ότι τα Μέσα μπορούν να παίξουν ένα ρόλο χειραφέτησης και διευκόλυνσης των ανθρώπων να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Γύρω μας υπάρχει τόση αφθονία, αλλά και τόση ανισότητα κι ένδεια, που μια δύναμη όπως ο Τύπος, θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στη λύση των παγκόσμιων προβλημάτων, στην ευημερία και στην αυτοπραγμάτωση όλων των ανθρώπων.

the-newsΧθες τελείωσα το αριστουργηματικό βιβλίο του Alain de Botton, The News, a user’s manual (Penguin) και συνειδητοποίησα πόσο πίσω είναι η συζήτηση για τα media στη χώρα μας. Ομολογώ ότι όσες φορές επιλέγω ν’ ανοίξω τη συζήτηση νιώθω μεγάλη μοναξιά. Σε δύο βιβλία μου, την «πέμπτη εξουσία» και το «ειδήσεις απ’ το δικό σου δωμάτιο», τα Μέσα κι η δημοσιογραφία καταλαμβάνουν κεντρική θέση στην ανάλυση. Δυστυχώς, κανένα απ’ τα δύο δεν προκάλεσε τη συζήτηση που ήλπιζα. Ο σκοπός της ανάρτησης όμως δεν είναι να παραπονεθώ. Σ’ αυτό το καθεστώς θορύβου και σκληρού ανταγωνισμού, χρειάζεσαι μεγάλη επιμονή για να θέσεις ζητήματα στην ατζέντα. Οι ιεραρχήσεις είναι αμείλικτες με θέματα δεύτερης προτεραιότητας. Σε κάθε περίπτωση, κι επειδή παρακολουθώ από πολύ στενά τις συζητήσεις που γίνονται στη Δύση για τα Μέσα και τη δημοσιογραφία, εξακολουθώ να καταλήγω στο συμπέρασμα ότι στην Ελλάδα προτιμάμε να μη συζητάμε και κατ’ επέκταση να μη σκεφτόμαστε εναλλακτικούς δρόμους.

Εδώ τα Μέσα συνεχίζουν να ενημερώνουν και να ψυχαγωγούν με τον παραδοσιακό τους τρόπο, επιδεικνύοντας αλλεργία στους μετασχηματισμούς. Οι αλλαγές στο τοπίο σχετίζονται με την οικονομική κρίση και την αυξανόμενη διείσδυση του Διαδικτύου, αλλά δε δείχνουν να εμπεδώνονται στη βάση ενός νέου παραδείγματος. Κυρίως παρατηρούνται αντιδράσεις, παρά θετικές δράσεις. Μ’ αυτή την έννοια, οι περισσότεροι από εμάς, εκφράζουμε τί δε μας ικανοποιεί στα σημερινά Μέσα, και σπάνια μιλάμε για αυτά που θα θέλαμε να υλοποιηθούν. Αν σας ενδιαφέρει να ξεκινήσουμε μια συζήτηση για τα Μέσα, αφήστε ένα σχόλιο, για να την οργανώσουμε στο GarageTV.

 

Στο Λύκειο, στο αλησμόνητο φροντιστήριο είχα έναν καθηγητή κοινωνιολογίας που μου άνοιξε τα μάτια και μου μετέδωσε την αγάπη για τις κοινωνικές επιστήμες, τη θεωρία, τις ιδέες. Τον έλεγαν Βασίλη Δημακόπουλο. Πήγα όλη την παρέα μου στο φροντιστήριο για να έχουν αυτό τον εξαιρετικό καθηγητή, τόσο πολύ με είχε επηρεάσει. Κάποια στιγμή ο φίλος μου κι εγώ του ζητήσαμε να μας προτείνει έναν συγγραφέα, εκτός των σχολικών πλαισίων, και χωρίς πολλά πολλά μας είπε “διαβάστε Κωστή Παπαγιώργη”.

papagiorgis-1024x683

Το πρώτο βιβλίο του που διάβασα πρέπει να ήταν το “Περί μέθης”. Τότε συνήθιζα να βάζω ημερομηνίες πάνω στα βιβλία. 9 Ιουλίου 1994. Πριν από 20 χρόνια. Συγκλονίστηκα. Δεν είχα διαβάσει ξανά τέτοια ελληνικά. Ούτε τέτοια ανάλυση. Ο τύπος δεν ήταν φιλόλογος, αλλά έγραφε για φιλολογικά θέματα μ’ έναν τρόπο μοναδικό και καθόλου βαρετό. Ο τύπος δεν ήταν φιλόσοφος, αλλά έγραφε για φιλοσοφικά ζητήματα σαν να σου μιλούσε ένας φίλος. Τα βιβλία του με συντρόφεψαν και με ζέσταναν κι έβαλαν φωτιά στο μυαλό μου. Έγινε ο αγαπημένος μου συγγραφέας. Ο γραφιάς που με έστρεψε στο δοκίμιο. Ο γραφιάς που μου έμαθε να διαβάζω λογοτεχνία. Τον διάβαζα όπου στεκόμουν κι όπου βρισκόμουν. Φυλούσα τις επιφυλλίδες του στον Επενδυτή, στο Αθηνόραμα, τις βιβλιοκριτικές του. Τον διάβασα και τον ξαναδιάβασα. Περίμενα το επόμενο βιβλίο του με αληθινή προσμονή.

Τον είδα στο απέναντι πεζοδρόμιο στα Εξάρχεια να κρατάει μια πλαστική σακούλα. (περισσότερα…)