Η φετεινή αναγνωστική χρονιά ήταν εξίσου πλούσια με την προηγούμενη. Το μεγαλύτερο νέο μου φυσικά ήταν η αγορά ενός Kindle Paperwhite, στο οποίο διάβασα μια ντουζίνα βιβλία, όλα τους μη μυθοπλασίας και στα αγγλικά. Για τη λογοτεχνία προτιμώ ακόμα τα χάρτινα βιβλία, αλλά πιθανολογώ ότι κι αυτή η συνήθεια μπορεί κάλλιστα να αλλάξει. Η εμπειρία της ανάγνωσης στον ηλεκτρονικό αναγνώστη είναι πολύ ικανοποιητική και μέχρι στιγμής τουλάχιστον μ’ έχει ανταμοίψει. Αναφορικά με τα χάρτινα ελληνικά βιβλία που διάβασα φέτος, θα σας παραπέμψω στη διαδικτυακή μου εκπομπή GarageBOOKS όπου παρουσίασα τα περισσότερα απ’ αυτά. Πιο συγκεκριμένα τα βιβλία που ξεχώρισα είναι τα εξής:

Ο Καναδάς, του Ρίτσαρντ Φορντ (εκδόσεις Πατάκη), είναι το μυθιστόρημα που με εντυπωσίασε περισσότερο από κάθε άλλο φέτος, και μου ανανέωσε το ενδιαφέρον για την αμερικανική λογοτεχνία. Εξαιρετικό ύφος, ζωντάνια χαρακτήρων. Επίσης, η Υποταγή του Μισέλ Ουελμπέκ (εκδόσεις Εστία), αντάμοιψε την αναμονή μου. Προσπερνώ το μισογυνισμό και τον κυνισμό του συγγραφέα, και υποκλίνομαι στη μαεστρία του. Ο Ουελμπέκ μιλά για το σήμερα μ’ έναν ευθύβολο και καίριο τρόπο.

Δύο πολλά υποσχόμενοι νέοι συγγραφείς, με μικρής έκτασης βιβλία, κέρδισαν το ενδιαφέρον μου. Η νουβέλα Καρυότυπος του Άκη Παπαντώνη (εκδόσεις Κίχλη) και η συλλογή διηγημάτων Γκιάκ του Δημοσθένη Παπαμάρκο (εκδόσεις Αντίποδες), συγκαταλέγονται στα καλύτερα ελληνικά πεζογραφήματα που διάβασα τα τελευταία χρόνια. Αναμένω ενθουσιωδώς τα επόμενά τους.

Στο πιο εμπορικό είδος λογοτεχνίας, ξεχώρισα τον Προσκηνητή του Terry Hayes (εκδόσεις Διόπτρα), ένα καταιγιστικό μυθιστόρημα δράσης και το γαλλικό αστυνομικό Αλέξ του Πιερ Λεμέτρ (εκδόσεις Μίνωας). Αμφότερα αποτελούν υποδείγματα περιπετειώδους αφήγησης, με δυνατούς χαρακτήρες, προκλητικά θέματα, και ζωηρή πλοκή.

Εξαιτίας της κρίσης, πληθαίνουν τα δοκίμια που αναμετριούνται με τα σύγχρονα θέματα. Ξεχωρίζω το Λαϊκισμός και κρίση στην Ελλάδα του Τάκη Παππά (εκδόσεις Ίκαρος) και το Από το μεγάλο πάρτυ στη χρεοκοπία του Γιάννη Παπαδογιάννη (εκδόσεις Παπαδόπουλος). (περισσότερα…)

5 eksousiaΠριν από 10 χρόνια έγραψα και δημοσίευσα δύο βιβλία τα οποία σχετίζονταν με το δημόσιο χώρο και τη διαφήμιση. Τα ‘σχέδια πόλης’ ήταν ένα είδος έντυπου ντοκιμαντέρ που κατέγραφε τον ανταγωνισμό γκραφιτάδων και διαφημιστών για την κυριαρχία στο δημόσιο χώρο, ενώ η ‘πέμπτη εξουσία’ επιχειρούσε να δομήσει έναν αντίλογο στο διαφημιστικό μονόλογο, κυρίως μέσα απ’ την υπεράσπιση της ανεξάρτητης δημοσιογραφικής σκοπιάς.

sxediapolis.gifΣήμερα, 10 χρόνια μετά, δεν έχουν αλλάξει πολλά. Σίγουρα η υπαίθρια διαφήμιση έχει υποχωρήσει παραπάνω από αισθητά χάρη στις συντονισμένες ενέργειες μιας χούφτας ανθρώπων και της βούλησης του Γιώργου Παπανδρέου,αλλά ο δημόσιος χώρος εξακολουθεί να είναι το προνομιακό πεδίο άσκησης εξουσίας τόσο των ατάκτων όσο και όσων έχουν την οικονομική δύναμη να τον εκμισθώσουν, νόμιμα ή παράνομα. Η μεγάλη βέβαια αλλαγή είναι ότι οι προβληματικές του δημόσιου χώρου έχουν τώρα μεταφερθεί με μεγαλύτερη ένταση στο Διαδίκτυο.

Τον Ιούλιο του 2006 διοργανώσαμε μαζί με τον εκδοτικό οίκο που έβγαλε τα δυο βιβλία, τη Νεφέλη, μια εκδήλωση για τα βιβλία και καλέσαμε ένα δημοσιογράφο κι έναν πολιτικό για να τα παρουσιάσουν. Μου έκαναν την τιμή να μιλήσουν ο δημοσιογράφος Θανάσης Αντωνίου κι ο υποψήφιος τότε δήμαρχος Αθηναίων, και νυν πρωθυπουργός της χώρας, Αλέξης Τσίπρας. Δείτε πόσο ενδιαφέροντα είναι αυτά που λένε μέσα απ’ το πρίσμα μιας δεκαετίας μετά.

Όσο με αφορά, 10 χρόνια μετά, έχοντας εμπλουτίσει την οπτική μου, κατανοώ ότι η επιθετικότητά μου εκείνη την εποχή ήταν τελικά ωφέλιμη. Αν δεν είχα εκείνη την αφετηρία πιθανότατα δε θα εμπλεκόμουν στην κίνηση ενάντια στην παράνομη υπαίθρια διαφήμιση, δε θα είχα κάνει τις ‘φονικές διαφημίσεις’, και δε θα είχα βοηθήσει στο να υπάρξει ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα που σώζει ανθρώπινες ζωές. Σίγουρα το βιβλίο μου ήταν αρκετά σκληρό. Μπορεί να μη δημιούργησε μεγάλη συζήτηση, μπορεί να γράφτηκαν λίγα για το θέμα του, αλλά βοήθησε έστω να ευαισθητοποιηθούν κάποιοι άνθρωποι και να δοθεί μια λύση στο πρόβλημα της παράνομης υπαίθριας διαφήμισης. (περισσότερα…)

Κατά τη χρονιά που φεύγει διάβασα πολύ ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο λογοτεχνικά όσο και δοκιμιακά.

Η ‘Καρδερίνα’ της Donna Tart  (Εκδόσεις Λιβάνη | Μετάφραση Χ.Ελ. Σακελλαροπούλου) ήταν κατά την ταπεινή μου γνώμη το καλύτερο μυθιστόρημα που διάβασα φέτος. Αν θέλετε να διαβάσετε μια πιο εκτενή γνώμη μου, πηγαίνετε εδώ.

Απ’ τα ελληνικά μυθιστορήματα ξεχώρισα τις ‘Σπάνιες γαίες’ της Σώτης Τριανταφύλλου (Εκδόσεις Πατάκη) και το ‘Μάρτυς  μου ο θεός του’ του Μάκη Τσίτα (Εκδόσεις Κίχλη). Το μεν βιβλίο της Τριανταφύλλου έχει έντονο ιστορικό υπόβαθρο και πολυπρόσωπη αφήγηση, το δε του Τσίτα συνιστά έναν μονόλογο που μιλά για το σήμερα. Αμφότερα, μου ανανέωσαν το ενδιαφέρον για την ελληνική λογοτεχνία και μ’ έκαναν να πιστεύω ότι όσο περνά ο καιρός θα γράφονται όλο και καλύτερα έργα. H συνέντευξη που πήρα απ’ τον Μάκη Τσίτα βρίσκεται εδώ. Στο ίδιο συμπέρασμα κατάληξα διαβάζοντας το αστυνομικό μυθιστόρημα ‘Το μίσος’ του πρωτοεμφανιζόμενου Βαγγέλη Γιαννίση (Εκδόσεις Διόπτρα). Ο Γιαννίσης δημιούργησε τον ελληνοσουηδό επιθεωρητή Άντερς Οικονομίδη, και καταστεύασε ένα άκρως απολαυστικό μυθιστόρημα που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα απ’ τα αντίστοιχα της αλλοδαπής. Η συνέντευξη που του πήρα βρίσκεται εδώ.

Ένας απ’ τους πλέον προσφιλείς μου σύγχρονους νέους συγγραφείς, ο Χρήστος Χρυσόπουλος, κυκλοφόρησε το ταξιδιωτικό αφήγημα ‘Το σώμα του Τιρθανκάρα’ (Εκδόσεις Νεφέλη). Το διάβασα απνευστί και ήδη νιώθω ότι έχω ταξιδέψει στην Ινδία, μαζί με τον Χρυσόπουλο. Η συνέντευξη που του πήρα βρίσκεται εδώ.

Κλείνοντας, τον κατάλογο των ελληνικών βιβλίων που απόλαυσα, προσθέτω ‘Το φάντασμα της όπερας – η επιστήμη στον πολιτισμό μας’ του Στέφανου Τραχανά (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) μια σύντομη πραγματεία υπεράσπισης του αντιδογματικού χαρακτήρα της επιστήμης. Ένα μικρό διαμάντι που λάμπει και φωτίζει δρόμους. Εδώ η συνέντευξή του στο GarageBOOKS.

Απ’ τα ξένα μυθιστορήματα ξεχώρισα το ‘Ο ήχος των πραγματων όταν πέφτουν’ του Juan Gabriel Vasquez (Μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης | Εκδόσεις Ίκαρος) για την σπουδαία δομή του, ‘Το τελευταίο αίνιγμα’ της Marisha Pessl (Μετάφραση Αύγουστος Κορτώ | Εκδόσεις Διόπτρα) για τον πειραματισμό του, την ‘Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ’ του Ζοέλ Ντικέρ (Εκδόσεις Πατάκη | Μετάφραση Γιάννης Στρίγκος) για τη ζωντάνια του, και το ‘Μια ζωή ψαρεύοντας’ του Ότα Πάβελ (Εκδόσεις Ίκαρος | Μετάφραση Κώστας Τσίβος) για το χιούμορ του.

Στην κατηγορία των δοκιμίων ξεχώρισα ‘Το πρωτείο της πολιτικής – η σοσιαλδημοκρατία του 20ου αιώνα’ της Σέρι Μπέρμαν (Μετάφραση Ελένη Αστερίου | Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) για την ακρίβεια των επιχειρημάτων του, το ‘Μάτια ορθάνοιχτα – πώς να παίρνετε καλύτερες αποφάσεις σ’ έναν περίπλοκο κόσμο’ της Noreena Hertz (Εκδόσεις Μεταίχμιο Μετάφραση Ελένη Γκαγκάτσιου) για τις καίριες παρατηρήσεις του (συνέντευξη της συγγραφέως στο GarageBOOKS εδώ) και το δημοσιογραφικό βιβλίο ‘Ποιοί κινούν τα νήματα στην Ευρώπη’ των Κέρστιν Γκάμελιν και Ραϊμόντ Λεβ (Εκδόσεις Μίνωας | Μετάφραση Άντζη Σαλτάμπαση) για την εμπεριστατωμένη έρευνά του.

Το 2014 θα είναι μια αξέχαστη χρονιά για εμένα, γιατί κυκλοφόρησε το πρώτο μου μυθιστόρημα, Η Μεγάλη Εικόνα, απ΄ τις Εκδόσεις Διόπτρα.