10 χρόνια μετά

5 eksousiaΠριν από 10 χρόνια έγραψα και δημοσίευσα δύο βιβλία τα οποία σχετίζονταν με το δημόσιο χώρο και τη διαφήμιση. Τα ‘σχέδια πόλης’ ήταν ένα είδος έντυπου ντοκιμαντέρ που κατέγραφε τον ανταγωνισμό γκραφιτάδων και διαφημιστών για την κυριαρχία στο δημόσιο χώρο, ενώ η ‘πέμπτη εξουσία’ επιχειρούσε να δομήσει έναν αντίλογο στο διαφημιστικό μονόλογο, κυρίως μέσα απ’ την υπεράσπιση της ανεξάρτητης δημοσιογραφικής σκοπιάς.

sxediapolis.gifΣήμερα, 10 χρόνια μετά, δεν έχουν αλλάξει πολλά. Σίγουρα η υπαίθρια διαφήμιση έχει υποχωρήσει παραπάνω από αισθητά χάρη στις συντονισμένες ενέργειες μιας χούφτας ανθρώπων και της βούλησης του Γιώργου Παπανδρέου,αλλά ο δημόσιος χώρος εξακολουθεί να είναι το προνομιακό πεδίο άσκησης εξουσίας τόσο των ατάκτων όσο και όσων έχουν την οικονομική δύναμη να τον εκμισθώσουν, νόμιμα ή παράνομα. Η μεγάλη βέβαια αλλαγή είναι ότι οι προβληματικές του δημόσιου χώρου έχουν τώρα μεταφερθεί με μεγαλύτερη ένταση στο Διαδίκτυο.

Τον Ιούλιο του 2006 διοργανώσαμε μαζί με τον εκδοτικό οίκο που έβγαλε τα δυο βιβλία, τη Νεφέλη, μια εκδήλωση για τα βιβλία και καλέσαμε ένα δημοσιογράφο κι έναν πολιτικό για να τα παρουσιάσουν. Μου έκαναν την τιμή να μιλήσουν ο δημοσιογράφος Θανάσης Αντωνίου κι ο υποψήφιος τότε δήμαρχος Αθηναίων, και νυν πρωθυπουργός της χώρας, Αλέξης Τσίπρας. Δείτε πόσο ενδιαφέροντα είναι αυτά που λένε μέσα απ’ το πρίσμα μιας δεκαετίας μετά.

Όσο με αφορά, 10 χρόνια μετά, έχοντας εμπλουτίσει την οπτική μου, κατανοώ ότι η επιθετικότητά μου εκείνη την εποχή ήταν τελικά ωφέλιμη. Αν δεν είχα εκείνη την αφετηρία πιθανότατα δε θα εμπλεκόμουν στην κίνηση ενάντια στην παράνομη υπαίθρια διαφήμιση, δε θα είχα κάνει τις ‘φονικές διαφημίσεις’, και δε θα είχα βοηθήσει στο να υπάρξει ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα που σώζει ανθρώπινες ζωές. Σίγουρα το βιβλίο μου ήταν αρκετά σκληρό. Μπορεί να μη δημιούργησε μεγάλη συζήτηση, μπορεί να γράφτηκαν λίγα για το θέμα του, αλλά βοήθησε έστω να ευαισθητοποιηθούν κάποιοι άνθρωποι και να δοθεί μια λύση στο πρόβλημα της παράνομης υπαίθριας διαφήμισης.

Όπως τη διαβάζω σήμερα, η ‘πέμπτη εξουσία’ είναι ένα νεανικό βιβλίο ενός θυμωμένου ανθρώπου που καίγεται να συγκρουστεί μ’ ένα τέρας. Ήμουν θυμωμένος γιατί ένα κείμενό μου στην Ελευθεροτυπία όπου εργαζόμουν τότε, με τίτλο ‘ο κυνικός διαφημιστής’ οδήγησε στο να χάσω τη δουλειά στην εφημερίδα. Για να είμαι ειλικρινής πάντως, το τέρας δεν είναι όπως το φαντασιωνόμουν τότε. Είναι πολύ πιο ευάλωτο απ’ όσο μπορούσα να φανταστώ. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να το αντιμετωπίσεις απ’ το να συγκρουστείς ανοιχτά μαζί του. Επίσης, δεν είναι καν τέρας. Υπάρχουν πλευρές του με τις οποίες μπορείς να συνεργαστείς και να φέρεις μάλιστα κοινωφελή αποτελέσματα. Αρκεί να ξέρεις τί σου γίνεται, κι όταν είσαι 30 χρονών ξέρεις πολύ λίγα ακόμα.

Αν έγραφα σήμερα στα 41 μου για τη διαφήμιση, θα έγραφα για το Διαδίκτυο και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επινοούν τρόπος για να τη μπλοκάρουν και να την αποφύγουν. Εξακολουθώ να πιστεύω στο δικαίωμα του καθενός να διαφημίζει τη δουλειά, τα προϊόντα, τις υπηρεσίες του, αλλά όχι με το τίμημα της απώλειας της ανεξαρτησίας. Πρέπει καθένας να είναι σε θέση να ελέγχει τους ισχυρισμούς των άλλων, να ερευνά και να διατυπώνει ελεύθερα τις απόψεις του. Στο Διαδίκτυο μπορεί καθένας, ιδιώτης ή εταιρεία, να μιλήσει απευθείας στον κόσμο και να μεταδώσει τα προτερήματα, τις αξίες, τους λόγους για τους οποίους πρέπει να προτιμηθεί, χωρίς να χρηματίσει, χωρίς να υποβάλλει, χωρίς να ενοχλήσει κι αυτό είναι κάτι σπουδαίο.

Όσο για το δημόσιο χώρο, επιμένω ότι ανήκει σε όλους τους πολίτες κι όχι μόνο στους βανδάλους, είτε λέγονται αυτοί γκραφιτάδες ή διαφημιζόμενοι.

Σχολιο

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s