Κατηγορία: Νέα Μέσα

Θέλουμε έντιμους δημοσιογράφους; Θέλουμε ανεξάρτητους πολίτες που δημοσιογραφούν; Θέλουμε αξιόπιστα Νέα Μέσα; Αν ναι, πρέπει κατά τη γνώμη μου να συμφωνήσουμε σ’ ένα δεσμευτικό πλαίσιο αρχών και αξιών.

Το έχω γράψει στο βιβλίο μου και σε δεκάδες αναρτήσεις σ’ αυτό το blog: τα νέα Μέσα είναι μια σπάνια ευκαιρία να εφεύρουμε εκ νέου τη δημοσιογραφία. Βέβαια είναι πολλοί εκείνοι που έχουν συμφέρον να μην αλλάξει ΤΙΠΟΤΑ. Είναι πολλοί εκείνοι που βολεύονται απ’ την παρούσα κατάσταση των παραδοσιακών Μέσων. Ένας Τύπος άσφαιρος, ένας Τύπος αγορασμένος, ένας Τύπος χωρίς αξιοπιστία, ΚΙΤΡΙΝΟΣ, ΡΟΖ, ΓΚΡΙ, ΜΑΥΡΟΣ, χωρίς ανεξαρτησία, χωρίς ουσιαστική ελευθερία, ένας Τύπος, κατ’ ευφημισμό μόνο, «οξυγόνο της δημοκρατίας». Εκδότες που χρησιμοποιούν τα Μέσα ως οχήματα για άλλες δραστηριότητες, Μέσα σε ελάχιστα χέρια, δημοσιογράφοι είτε σταρ, είτε οκνηροί και φιμωμένοι, αναγνώστες και θεατές υπνωτισμένοι, ιδού το κλειστό κύκλωμα των Μέσων μας. Απ’ την άλλη, τα Νέα Μέσα, τα blog, τα social media, έχουν γίνει αντιληπτά ως παράλληλες πλατφόρμες εξάσκησης των ίδιων πρακτικών. Εκβιασμοί, πληρωμένα ποστ, ψευδοϊστολόγια, κρυμμένες διαφημίσεις, και πάλι εκβιασμοί, ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, όλες οι γνωστές παθογένειες των παραδοσιακών Μέσων έχουν μεταφερθεί τώρα μεγαλοπρεπεώς στα ιστολόγια και τα κοινωνικά δίκτυα. Τα διαδικτυακά μας Μέσα αντανακλούν ευκρινώς τα αδιέξοδα των παραδοσιακών μας Μέσων και κατ’ επέκταση της κοινωνίας.

Οι προοπτικές του blogging και των Νέων Μέσων είναι δεδομένες. Τις αντέχουμε όμως; Θέλουμε πραγματικά Νέα, ανεξάρτητα, ελεύθερα και ανοιχτά, κοινωνικά Μέσα; Θέλουμε πραγματικά ανεξάρτητους δημοσιογράφους και πολίτες που δε λογοδοτούν σε κανέναν παρά στους εαυτούς τους; Αν θέλουμε σοβαρά μια άλλη, υγιή δημοσιογραφία (γιατί έχω πολλούς λόγους να πιστεύω ότι είναι πολλοί εκείνοι που ΔΕΝ θέλουν), πρέπει να προχωρήσουμε σε μια σειρά αποφάσεων για να διασφαλίσουμε την αξιοπιστία και τη δημοκρατικότητα των Νέων Μέσων.

Να συμφωνήσουμε σε μια δεοντολογία.
Να δικτυωθούμε με ανάλογες πρωτοβουλίες του εξωτερικού.
Να απομονώσουμε τις παθογενείς χρήσεις.

Έχουμε μεγάλη δύναμη που μπορούμε να την κατευθύνουμε σε δίκαιους σκοπούς και σε ουσιαστικές έρευνες. Μπορούμε να επιστρέψουμε στις αρχές και τις αξίες της δημοσιογραφίας. Μπορούμε να μην εκπέσουμε στην κυνική αντίληψη των ημερών. Και ακηδεμόνευτα να αυτοοργανωθούμε.

Η πρότασή μου προς blogger που έχουν δημοσιογραφικά blog ή και σελίδες δημοσιογραφικού περιεχομένου, προς πολίτες που εκφέρουν δημόσια άποψη ή δημοσιογραφούν, είναι να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο δεσμευτικών αρχών και αξιών. Θα μπορούσε να είναι ένας κώδικας δεοντολογίας όπως εκείνος που είχε αποτολμηθεί απ’ τον E-lawyer. Δε γνωρίζω το όνομα της πρωτοβουλίας, δε γνωρίζω το ακριβές περιεχόμενο, ούτε και τις πρακτικές λεπτομέρειες, αλλά γνωρίζω ότι είναι μια άμεση κι επείγουσα προτεραιότητα.

Ιδού τρεις πολύ βασικές αρχές που προτείνω:

1. Ελευθερία των δημοσιεύσεων. Δε με αφορά αν είσαι δεξιός, αριστερός, κεντρώος ή αναρχικός. Μου αρκεί να σέβεσαι και να τηρείς τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλλάβει όλοι.
2. Επωνυμία. Χωρίς αυτή θολώνουν τα νερά. Κανείς άλλος δε μπορεί να πάρει την ευθύνη των γραφόμενών σου: πρέπει να το κάνεις θαρραλέα εσύ.
3. Διαφάνεια. Δέχεσαι διαφήμιση; Να το γνωρίζουμε. Δέχεσαι χορηγείες από εταιρείες ή πληρώνεσαι από κάποιο κόμμα, φορέα κ.λπ.; Είσαι έμμισθος υπάλληλος κάποιου; Να το γνωρίζουμε.

Αν υπάρξει ενδιαφέρον να το προχωρήσουμε θα επανέλθω σύντομα.

Προχθές, όπως θα είδατε και στο σχετικό μου βίντεο, έγινε μια διαμαρτυρία ενάντια σ’ έναν παράνομο και πολύ επικίνδυνο διαφημισόπυργο που βρίσκεται απέναντι απ’ το Χίλτον και διαφημίζει τη μπύρα FIX. Η διαμαρτυρία ανακοινώθηκε πολύ αργά με αποτέλεσμα να το μάθουν ελάχιστα Μέσα. Μια εφημερίδα ωστόσο ήταν εκεί. Ο αξιόλογος ρεπόρτερ Αχιλέας Χεκίμογλου έγραψε για το συμβάν στο Βήμα, κι είχε μάλιστα κι έναν φωτογράφο για να απαθανατίσει τους ακτιβιστές γονείς μπροστά απ’ την παράνομη διαφήμιση. Το κείμενο δημοσιεύθηκε κι ήταν πολύ καλό, μα η εικόνα που το συνόδευε ήταν άσχετη. Επίσης, το όνομα της διαφημιζόμενης εταιρείας είχε απαλειφθεί. Για να μη μείνει κανείς δυσαρεστημένος δημοσιεύω εγώ μια εικόνα απ’ τον ακτιβισμό, μαζί μ’ ενα σχόλιο: Η μπύρα FIX καθώς λανσάρεται ευρέως μέσω των Media αυτές τις ημέρες με μια καμπάνια σε τηλεόραση και αλλού, έχει εξασφαλίσει και την ασυλία ή αλλιώς την προστασία της φήμης της. Όμως στον τομέα της υπαίθριας διαφήμισής της παρανομεί. Και δυστυχώς, κανείς δε θα το μάθει γιατί τα παραδοσιακά Μέσα λειτουργούν στρεβλά, υπέρ μιας εταιρείας που παρανομεἰ κι όχι υπέρ των πολιτών. Το πράγμα είναι απλό: «είμαι μεγάλος διαφημιζόμενος στην τηλεόραση και στον Τύπο, με άλλα λόγια τρέφω τα Μέσα με τα χρήματά μου και άρα κανείς δε δικαιούται να μιλάει άσχημα για εμένα. Εντάξει, υπάρχουν και κάποιοι γραφικοί στο Διαδίκτυο, αλλά ποιός τους υπολογίζει αυτούς;» Η απάντησή μου: «Κάποια στιγμή θα τους υπολογίζουν πολλοί».

Με αφορμή αυτή την προσπάθεια κατάδειξης μιας παρανομίας, σκέφτηκα κάτι που με απασχολεί πολύ τα τελευταία χρόνια σχετικά με την καταναλωτική κουλτούρα στη χώρα μας. Έχω γράψει ξανά και ξανά ότι για πολύ συγκεκριμένους λόγους στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει ένα σοβαρό καταναλωτικό κίνημα. Ένας απ’ αυτούς τους λόγους είναι και οι ίδιες οι καταναλωτικές οργανώσεις. Νομίζω ότι εδώ έχουμε την πρωτοτυπία να συντηρούμε δεκάδες καταναλωτικές οργανώσεις, αλλά τα αποτελέσματα απ’ τη δράση τους και η διείσδυσή τους στην κοινωνία να είναι ισχνότατη.

Ένα παράδειγμα: καμία καταναλωτική οργάνωση δεν έχει κάνει κάποια ενημέρωση ή κινητοποίηση ενάντια στην παράνομη υπαίθρια διαφήμιση. Για τις καταναλωτικές οργανώσεις στην Ελλάδα η παράνομη διαφήμιση απλά δεν υφίσταται. Η παρουσία δε του καταναλωτικού «κινήματος» γενικότερα στα social media είναι απογοητευτική. Κι είναι απορίας άξιο γιατί δε χρησιμοποιείται αυτό το νέο και ισχυρό εργαλείο, αυτός ο νέος δημόσιος χώρος, όπου ακόμα και η πιο μικρή ομάδα μπορεί να διαχύσει το μήνυμά της, χωρίς να χρειαστεί το φιλτράρισμα των παραδοσιακών Μέσων, και χωρίς να ξοδέψει σοβαρά ποσά.Ο κατάλογος με τις καμπάνιες που ΔΕΝ έχουν γίνει από καταναλωτικές οργανώσεις είναι πραγματικά εντυπωσιακός. (περισσότερα…)