Επειδή σ’ αυτή τη χώρα ποτέ δεν αναλαβάνονται οι ευθύνες, κι όλα γίνονται ανέξοδα, αξίζει πιστεύω να επαναλαμβάνουμε το προφανές: οι πολιτικές των τελευταίων τριάντα και πλέον χρόνων έχουν φέρει τη χώρα σε αδιέξοδο. Είτε γιατί δεν αποτρέπουν τις δυσάρεστες τροπές, είτε γιατί δεν ενθαρρύνουν δέουσες συμπεριφορές, είτε γιατί δεν εμπνέουν λύσεις, είτε γιατί εξαπατούν, είτε λόγω του μείγματος όλων αυτών μαζί, οι πολιτικές των τελευταίων τριάντα χρόνων έχουν οδηγήσει τη χώρα στο παρόν αδιέξοδο.
Στο σημερινό κύριο άρθρο της γαλλικής εφημερίδας Le Monde, με τίτλο «Η Ελλάδα χωρίς κράτος», διαβάζουμε ότι οι συγκρούσεις των τελευταίων ημερών μαρτυρούν το γεγονός ότι η χώρα μας εμφανίζει «τις ανισορροπίες μιας κοινωνίας που μέσα σε λίγα χρόνια πέρασε απ’ τα Βαλκάνια στην Ευρώπη». Πριν σπεύσουμε να ερμηνεύσουμε τα σχόλια της εφημερίδας ως αποδείξεις ηγεμονικής στάσης απέναντί μας, και διαβάζοντας τη συνέχεια του άρθρου, συνειδητοποιούμε ότι η ματιά των εξωτερικών παρατηρητών είναι μάλλον οξυδερκής. Λέει λοιπόν η Le Monde ότι το κράτος αδυνατεί να επαναφέρει την κοινωνική ειρήνη διότι το ίδιο έχει υποθάλψει την πελατειακή σχέση, την αναξιοκρατία και τη διαφθορά. Προσθέτει ότι τόσο ο σημερινός πρωθυπουργός, όσο και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι αναξιόπιστοι, σημειώνοντας μάλιστα ότι αμφότεροι ανήκουν στις «μεγάλες οικογένειες που εναλλάσσονται στην εξουσία εδώ και δεκαετίες». «Μέσα σε είκοσι χρόνια» αναφέρει η σημερινή Le Monde, «η χώρα εκμοντερνίστηκε χωρίς όμως να απαλλαγεί απ’ τις κακές της συνήθειες του πρόσφατου βαλκανικού της παρλεθόντος». Και κλείνει: «η οικονομική κρίση τη συγκλονίζει. Οι νέοι με τη βία βρίσκουν μια δουλειά. Οι φοιτητές μένουν στο πανεπιστήμιο μέχρι τα 30 για να μη βγουν στην αγορά εργασίας. Οι δημόσιοι υπάλληλοι απειλούνται απ’ τις ιδιωτικοποιήσεις. Και τα δημοσιονομικά συρρικνώνονται. Η κοινωνική κρίση εξηγεί τη βία των τελευταίων ημερών, αλλά δε τη δικαιολογεί. Η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή μπορεί να επανακτήσει την ειρήνη. Αλλά είναι πολύ αδύναμη για να φτάσει στις ρίζες αυτής της αταξίας».
Αυτά αναφέρουν οι γάλλοι. Εμείς εδώ προτιμούμε τα συνθήματα, όπως π.χ. το «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα», το οποίο κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι εσφαλμένο. Πιθανότατα η πολιτική ηγεσία της χώρας προτιμά να το αναμασά από κεκτημένη ταχύτητα ή φόβο, αλλιώς δεν εξηγείται η συχνότητα που το επικαλείται. Στη δημοκρατία όντως δεν υπάρχουν αδιέξοδα όταν η δημοκρατία είναι γνήσια και άμεση, όταν η δημοκρατία διαπνέεται από αξίες, όταν η δημοκρατία βασίζει όντως τη νομιμότητά της στην ψήφο του λαού. Όμως εδώ είναι κοινό μυστικό ότι η δημοκρατία τείνει -αν δεν έχει ήδη- να εκτραπεί. Ο λαός έχει μετατραπεί σε θεατή, καταναλωτή, χειροκροτητή ή τραμπούκο, συνένοχο της διαφθοράς, των εγκληματικών πράξεων ή παραλείψεων, και μερικές ελίτ της πολιτικής, των επιχειρήσεων και των Μέσων, αποφασίζουν ερήμην του, ουσιαστικά εμπαίζοντάς τον, πότε ναρκώνοντάς τον στον καναπέ και πότε ξεσηκώνοντάς τον στους δρόμους. (περισσότερα…)

Το ανεξάρτητητο σοσιαλιστικό περιοδικό Monthly Review έκανε μια έρευνα σε συνεργασία με την εταιρεία δημοσκοπήσεων VPRC, σχετικά με την πολιτική κουλτούρα των μπλογκ. Στο τρέχον τεύχος του παρουσιάζεται η έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας μάς είχε παρουσιάσει συνοπτικά ο κ. Γιώργος Χωραφάς, εκδότης του περιοδικού, στο συνέδριο της Θεσσαλονίκης για τα Νέα Μέσα και τη δημοσιογραφία. Η έρευνα, παρότι αμφισβητήθηκε η μεθοδολογία της απ’ το Νίκο Δρανδάκη, παρουσιάζει μερικά πολύ σημαντικά στοιχεία. Στο παρελθόν, με αφορμή την έρευνα του Ζαφείρη Καραμπάση, είχα διατυπώσει μερικές σκέψεις σχετικά με τα προβλήματα που εγείρουν γενικά οι έρευνες, γι’ αυτό και δε θα ασχοληθώ καθόλου με το αν πρέπει να συζητάμε ή όχι για αυτές. Επιγραμματικά λέω πως αξίζει να διαβάζουμε τις έρευνες ως σήματα, που μπορεί μερικές φορές και να αποπροσανατολίζουν, και μ’ αυτή την έννοια πρέπει να είμαστε αρκετά δύσπιστοι και κριτικοί. (περισσότερα…)

gd95049172681978-2696Η αγωνία όλου του πλανήτη αναφορικά με την εκλογή του 44ου προέδρου των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, είναι πλέον έκδηλη κι επικεντρώνεται σ’ ένα μεγάλο ερώτημα: «τί και πόσο θα αλλάξει στις ΗΠΑ, κι άρα, σε όλο τον πλανήτη;» Η αλήθεια είναι ότι αν σταθούμε στην εικόνα και στα συμβολικά φορτία της, θα πρέπει να αισιοδοξούμε. Ο νέος πρόεδρος της πλουσιότερης χώρας της υφηλίου είναι νέος, μόλις 47 ετών, μαύρος, με μεικτή θρησκευτική και φυλετική καταγωγή, δημοκρατικός. Αν όμως σκάψουμε πιο βαθειά στο προφίλ και τις εξαγγελίες του θα βρούμε πολλούς λόγους, να είμαστε, το λιγότερο, πιο σκεπτικοί. Κατά καιρούς ο νέος πρόεδρος έχει κάνει αμφίσημες, ή ακόμα και συντηρητικές δηλώσεις, αλλά τώρα δε θα σταθώ στις προεκλογικές του ομιλίες, οι οποίες είναι συνήθως ένα κράμμα κομματικών διακυρήξεων, προσωπικών ενατενίσεων και εκλογικών χαϊδολογημάτων. Τόσο για τη διεκδίκηση του χρίσματος των Δημοκρατικών όσο και στη λεγόμενη προεδρική κούρσα, οι υποψήφιοι αναγκάζονται, απ’ τα Μέσα και τους ψηφοφόρους, να μιλήσουν με κάθε τρόπο, ώστε να αποδείξουν όλα τα χαρακτηριστικά, που θα καθρεφτίσουν το αναγκαίο για τη νίκη εκλογικό σώμα. Θα σταθώ όμως στο δεύτερο, πολύ ενδιαφέρον υφολογικά, και κατατοπιστικό ιδεολογικά, βιβλίο του Μπαράκ Ομπάμα, το οποίο κυκλοφορεί και στα ελληνικά (εκδ. Πόλις). Επειδή διάβασα μια χαρτόδετη αμερικάνικη έκδοση (εκδ. Vintage) θα αναφερθώ σε εκείνη κι όχι στην ελληνική μετάφραση. (περισσότερα…)