Φωτογραφία απὀ ΤΟ ΒΗΜΑ (1/8/2010)

Το συντριπτικό ποσοστό της υπαίθριας διαφήμισης στην Ελλάδα είναι παράνομο, γι’ αυτό και η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει μια μεγάλη καμπάνια καταγραφής και αποξήλωσης των χιλιάδων παράνομων διαφημιστικών πινακίδων. Το έργο είναι τιτάνιο και θα απαιτηθεί μεγάλη επιμονή κι επιμονή, καθώς τα εμπόδια είναι πολλά. Αυτή τη στιγμή λοιπόν, που οι διαφημιζόμενοι διστάζουν να διαφημιστούν επάνω σ’ ένα μέσο που επιχειρείται επίσημα απ’ την πολιτεία να οργανωθεί, ολοένα και περισσότεροι επιχειρηματίες συνειδητοποιούν ότι εκτός από παράνομη η υπαίθρια διαφήμιση, είναι και επικίνδυνη για την οδική ασφάλεια. Και τί κάνουν; Επινοούν νέες ιδέες. Η Heineken της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας επιλέγει, για ορισμένο χρονικό διάστημα, να «ντύσει» με μεγάλες αφίσες μαγαζιά που έχουν μείνει ξενοίκιαστα. Έχοντας χάσει την υπαίθρια διαφήμιση στους δρόμους, τώρα η επιχείρηση στρέφεται σε νέα πεδία. Όμως το παράδοξο αυτής της καμπάνιας είναι αποστωμοτικό. Τα μαγαζιά στις εμπορικές γειτονιές κλείνουν το ένα μετά το άλλο, βάζουν λουκέτο αδυνατώντας να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό και στις εχθρικές συνθήκες και γίνονται βορά στη διαφήμιση των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η τοπική αγορά μαραζώνει και μετρέπεται, έστω για λίγο, σ’ ένα διαφημισικό ταμπλό, ένα δυνάμει διαφημιστικό πάρκο των πολυεθνικών επιχειρήσεων και των μονοπωλίων που διαρκώς κερδίζουν έδαφος. Η διαφήμιση στις προσόψεις κλειστών μαγαζιών εικονογραφεί το αδιέξοδο της μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας στη χώρα. Άραγε το παιχνίδι έχει χαθεί οριστικά;

Πριν από 14 μήνες η μητέρα του Γιάννη Σταυρουλάκη, του άτυχου νέου που έχασε τη ζωή του πάνω σε μια παράνομη διαφημιστική πινακίδα στη Λεωφόρο Κηφισίας έστειλε μια σκληρή επιστολή στο Γιώργο Παπανδρέου, αρχηγό τότε της αξιωματικής αντιπολίτευσης, επισημαίνοντάς του ότι διαφημίζεται σε πινακίδες που θα μπορούσαν να σκοτώσουν νέους, όπως σκότωσαν και το δικό της γιο. Ήταν Μάιος του 2009, λίγο πριν τις Ευρωεκλογές. Την εποχή εκείνη οι πόλεις της Ελλάδας ήταν γεμάτες με τις προεκλογικές εικόνες και τα μηνύματα των πολιτικών κομμάτων, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου του σημερινού πρωθυπουργού, πάνω στις χιλιάδες παράνομες πινακίδες. Η πίεση των γονιών που έχασαν τα παιδιά τους εξαιτίας αυτών των πινακίδων δεν είχε αποδώσει ακόμα καρπούς. Μερικούς μήνες μετά όμως, με απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου, το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να μη χρησιμοποιήσει καθόλου την υπαίθρια διαφήμιση. Ήταν μια μεγάλη νίκη των γονιών που έχασαν τα παιδιά τους εξαιτίας της παράνομης υπαίθριας διαφήμισης. Αφού εκλέχθηκε πρωθυπουργός της χώρας, ο Γιώργος Παπανδρέου δεσμεύτηκε προσωπικά να λύσει το πρόβλημα της παράνομης υπαίθριας διαφήμισης, και τον Ιανουάριο του 2010 ανακοίνωσε τη σύσταση μιας διυπουργικής επιτροπής η οποία θα αναλάμβανε να καθαρίσει το τοπίο. Τον Απρίλιο του 2010 ανακοινώθηκε η ιστοσελίδα όπου πολίτες καταγγέλουν παράνομες πινακίδες, και ταυτόχρονα ξεκίνησαν οι αποξηλώσεις.

Για το θέμα αυτό γράφω ήδη απ’ το 2005. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο το παρακολουθώ πολύ εντατικά. Σκηνοθέτησα ένα ντοκιμαντέρ με αυτό το θέμα (Προσοχή: Φονικές διαφημίσεις) κι έχω αφιερώσει πλήθος αναρτήσεων και σχολίων μου στο blog και τα άλλα social media για την παράνομη υπαίθρια διαφήμιση. Όλο αυτό το διάστημα έχω δει ανθρώπους να μιλούν, να επιτίθενται, να φωνάζουν ενάντια στην παράνομη διαφήμιση, αλλά κανένας, εκ του αποτελέσματος, δεν έκανε πράξη όσα είπε. Με εξαίρεση το Δήμαρχο Γαλατσίου, κ. Τσίρο, όλοι οι υπεύθυνοι για το θέμα αποδείχθηκαν άσφαιροι, λίγοι. Φαίνεται ότι πολλοί χρησιμοποίησαν τη ρητορική για την παρανομία ως επικοινωνιακό εργαλείο. Η έκφραση της πολιτικής βούλησης κατάντησε ένα κενό περιεχομένου πυροτέχνημα. Μέχρι χθες ήταν πολιτικώς ορθό να μιλάς ενάντια στην παράνομη διαφήμιση, αλλά ουσιαστικά να μην κάνεις τίποτα. Ήταν κάτι επιτρεπτό, κάτι νόμιμο και ηθικό. Έπρεπε να πάρει το θέμα προσωπικά επάνω του ο νυν Πρωθυπουργός για να δούμε κάτι σοβαρό να γίνεται. Ο προηγούμενος, προφανώς δεν ήθελε να το λύσει. Κάποια στελέχη του βέβαια, όπως ο κ. Σταθάκης και η κ. Πιπιλή, πίεζαν ουσιαστικά για να λυθεί το θέμα, αλλά δεν υπήρχε ουσιαστική βούληση ούτε απ’ τον ίδιο, ούτε απ’ το κόμμα του, ούτε απ’ τους κοντινούς του συμβούλους. (περισσότερα…)

Σε μια σημαντική ομιλία του για τη διαφάνεια (στο συνέδριο της διεθνούς διαφάνειας) ο Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, μιλώντας για τις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες, είπε ότι παρότι γνωρίζει το πρόβλημα, ο ίδιος δεν είναι εκτεθειμένος στη θέα τους, διότι όποτε περνάει από γεμάτους πινακίδες δρόμους όπως η Κηφισίας, βρίσκεται στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου και μιλά στο κινητό του τηλέφωνο κρατώντας διαρκώς σημειώσεις:  Όμως, αν σήμερα διασχίσει κανείς τη Λεωφόρο Κηφισίας – και ελπίζω να είναι έτσι, διότι εγώ, παρότι διασχίζω τη Λεωφόρο Κηφισίας, συνήθως, δουλεύω με ένα τηλέφωνο και ένα χαρτί στο χέρι – θα διαπιστώσει πως τα περισσότερα διαφημιστικά πλαίσια σήμερα είναι άδεια. Γιατί; Γιατί δώσαμε εντολή στις αρμόδιες Υπηρεσίες να πράξουν το αυτονόητο: να ξηλώσουν τις παράνομες αυτές πινακίδες. Και εγώ λέω ευτυχώς που δεν τις βλέπει και αντ’ αυτού δουλεύει, τα οφέλη είναι πολλά. Φυσικά διατρέχει τον ίδιο κίνδυνο με όλους εμάς που οδηγούμε, καθώς μπορεί στιγμιαία να αποσπαστεί η προσοχή του οδηγού του. Το ευτύχημα είναι ότι δουλεύοντας στο πίσω κάθισμα ο πρωθυπουργός μας δε βλέπει τις διαφημίσεις των πινακίδων κι άρα δεν υπόκειται στα μηνύματα που βλέπουν τα εκατομμύρια από εμάς. Γιατί αν το έκανε θα ήταν κι εκείνος υπνωτισμένος όπως κι εμείς. Επαναλαμβάνω ότι είναι παρήγορο που ο μόνος έλληνας που δεν έχει υποστεί ύπνωση απ’ την υπαίθρια διαφήμιση είναι ο πρωθυπουργός. Βέβαια θα πρέπει τουλάχιστον όσοι είναι δίπλα του να του μεταφέρουν τί βλέπουν σήμερα όσοι κυκλοφορούν στους δρόμους. Κάτι που δεν είναι καθόλου δύσκολο να το περιγράψεις: είναι το βλέμμα της πορνοστάρ Τζούλιας στις παράνομες διαφημιστικές πινακίδες. (περισσότερα…)