Ό,τι κι αν έχω δημιουργήσει είναι αποτέλεσμα συλλογικής εργασίας. Ακόμα και τα βιβλία, έργα που φαινομενικά γράφονται από ένα χέρι, είναι αποτέλεσμα εντατικής εργασίας πολλών ανθρώπων. Επομένως, ό,τι κι αν παραγάγω, ό,τι κι αν συνθέσω, θα εμπεριέχει πάντα μια θεμελιώδη αρχή: την αρχή της συνεργασίας. Η συνεργασία είναι μια υψηλή τέχνη, διότι απαιτεί συγκεκριμένες ποιότητες και καλλιέργεια του εαυτού. Στη χώρα μας, δε διδασκόμαστε να δρούμε συλλογικά. Εκπαιδευόμαστε όλοι από πολύ νωρίς στην καθαρά ατομική προσπάθεια και στον ανταγωνισμό. Η έννοια της συνεργασίας, στο ελληνικό σχολείο εξαντλείται σε κάποιες σποραδικές δραστηριότητες και σε μερικές θεωρητικού επιπέδου επικλήσεις ενός αόριστου ομαδικού πνεύματος. Όμως η ομαδικότητα, η συνεργατική όψη κάθε ανθρώπινης δράσης, δε μπορεί παρά να είναι στο κέντρο κάθε σοφής διδασκαλίας. (περισσότερα…)

Αν δεν γνωρίζετε τί σημαίνει τρολ, αρκεί να φτιάξετε ένα λογαριασμό στο Twitter, να ακολουθήσετε μερικές δεκάδες λογαριασμούς και να παρακολουθήσετε τί διαμείβεται στην timeline του δημοφιλού Μέσου Κοινωνικής Δικτύωσης. Δε θα χρειαστείτε παρά ελάχιστα λεπτά για να καταλάβετε. Εκτός από τους επαγγελματικούς λογαριασμούς Μέσων ενημέρωσης, εταιρειών, δημόσιων οργανισμών κι οντοτήτων πάσης φύσης, καθώς και κάποιων σοβαρών χρηστών, θα διαπιστώσετε ότι υπάρχουν χιλιάδες λογαριασμοί που διακινούν έναν οχληρότατο θόρυβο. Εξυπνάδες, μπουρδολογία, επιθέσεις, ακατάσχετη σαχλαμάρα, ένας ατέλειωτος χαβαλές. Οι πολυπληθείς αυτοί λογαριασμοί συμμετέχουν στη δημόσια σφαίρα για να καταστρέψουν οποιαδήποτε υπόνοια διαλόγου ή άλλης προσπάθειας σοβαρής κοινωνικής δράσης. Ονομάζονται τρολ δανειζόμενοι το όνομα μυθικών τεράτων της σκανδιναβικής φαντασίας. Έτσι έχει προκύψει κι ο ορισμός “τρολάρω” που σημαίνει εν πολλοίς, αστειεύομαι, προκαλώ, χλευάζω.

Στο Twitter η κυραρχία των τρολ αγγίζει τα όρια της καθολικότητας. Και το λέω εγώ που έχω πιστέψει πάρα πολύ το Μέσο, κάνοντας ένα ντοκιμνατέρ που αναδεικνύει τα θετικά και τα αρνητικά του. Τα τελευταία 2 χρόνια η κατάσταση έχει εκτραχυνθεί εντελώς. Εδώ πλέον έχουμε να κάνουμε με κανονική Τρολοκρατία, που με κάποιες εξαιρέσεις, έχει επηρεάσει το σύνολο της δημόσιας σφαίρας. Τα τρολ όχι μόνο είναι παντού, αλλά διαπρέπουν κιόλας. Η τρολοποίηση της δημόσιας σφαίρας είναι γεγονός.

Μελετώντας καθημερινά το φαινόμενο έχω εντοπίσει 5 χαρακτηριστικά που είναι κοινά σε κάθε τρολ. Πρόκειται για τα 5 αξιώματα της τρολοκρατίας:

  1. Η σάτιρα είναι το απόλυτο φετίχ. Όλα είναι άξια να γελοιποιηθούν, να γίνουν αντικείμενο σάτιρας και χλεύης. Τίποτα δεν είναι ιερό, τίποτα δεν αξίζει να σεβαστεί. Όλα πρέπει να εκμηδενιστούν και να γίνουν γελοία.
  2. Ο διάλογος είναι άχρηστος. Τα τρολ καταστρέφουν το διάλογο διότι δεν αναγνωρίζουν σ’ αυτόν καμμία αξία.
  3. Η ανωνυμία είναι αυταξία. Τα μεγαλύτερα τρολ είναι ανώνυμα και ψευδώνυμα. Με το μανδύα της πλαστοπροσωπίας, το τρολάρισμα φτάνει την υψηλότερη κορυφή του: γίνεται κανονική τέχνη.
  4. Όσο πιο εξωφρενικό και παράλογο, τόσο πιο πιστευτό. Όσο πιο χονδροειδές είναι αυτό που θα ειπωθεί, τόσο το καλύτερο. Ο σκοπός είναι να θολώσουν τα νερά, να διαλυθεί κάθε πιθανότητα εξεύρεσης λύσης, συναίνεσης, λογικής κατάληξης.
  5. Το βρώμικο παιχνίδι είναι πάντα θεμιτό. Εφ’ όσον δεν αναγνωρίζουμε όρια και κανόνες, όλα επιτρέπονται κι άρα κανείς δε μπορεί να μιλά για “δίκαιο παιχνίδι”. Οι επιθέσεις είναι στυγνές, χυδαίες, απροκάλυπτα βίαιες και μνησίκακες: ο σεβασμός για τον Άλλον είναι πλέον ένας ξεπερασμένος ευφημισμός.

Επί πολλά χρόνια πίστευα ότι το να βασανίζομαι είναι μια φυσιολογική κι αναπόδραστη κατάσταση. Είχα πείσει τον εαυτό μου ότι η χαρά έρχεται μόνο μέσα απ’ το παρατεταμένο και διογκούμενο βάσανο. Ένιωθα ότι έσερνα πάνω μου μια αδιόρατη καταδίκη που μου είχε αποδοθεί από έναν άγνωστο τύραννο με πολλά πρόσωπα. Είχα το κεφάλι μου, και το σώμα, και την ψυχή μου, τοποθετημένη σε μια μέγγενη, που διαρκώς στένευε τα περιθώρια, και με εμπόδιζε να αναπνεύσω και να ελευθερωθώ. Τελικά, αναγκάστηκα να ζητήσω βοήθεια. Και μετά από αρκετά χρόνια κατόρθωσα να βγάλω τον εαυτό μου απ’ τη μέγγενη.

Βλέπω γύρω μου πολλούς ανθρώπους που υποφέρουν απ’ αυτό που θα ονομάσω το σύνδρομο της μέγγενης. (περισσότερα…)